بایگانی مطالب: منابع طبیعی

جنگلداری مقدم بر برداشت

|پیام ما| برداشت درختان شکسته و افتاده یکی از مهمترین خبرها در حوزه منابع طبیعی در آبان‌ماه بود که باعث شد کارزاری با بیش از ۳۰ هزار امضا در مخالفت با آن شکل بگیرد. چرا این برداشت حتی با مخالفت گروهی از کارشناسان که بر بهره‌برداری پایدار از عرصه‌های جنگلی موافق هستند، روبه‌رو شده است؟ دکتر «باریس مجنونیان»، استاد دانشگاه تهران، معتقد است برداشت‌های بی‌رویه طی یک سده آسیب‌پذیری جنگل‌های هیرکانی را به‌همراه داشته و «شاهرخ جباری ارفعی»، کارشناس امور جنگل و منابع طبیعی، خواستار جلوگیری از هرگونه برداشت درختان شکسته-افتاده در غیاب طرح جنگلداری و بدون امکان نظارت مستمر شده است.

تعارض به‌مثابه سازگاری

اختلاف یا تعارض را معمولاً به‌عنوان اختلاف سلیقه، اختلاف نظر و یا اختلاف رأی تعریف کرده‌اند. تعارض، فرایند ادراک و احساس هرگونه ناسازگاری میان افراد، گروه‌ها و سازمان‌هاست که منتهی به رفتارهایی پنهان یا آشکارا در افراد می‌شود. فرد می‌تواند با خود، با دیگری، با جامعه، با اجرای یک سیاست و یا یک دیدگاه از سوی دستگاه‌های دولتی در تعارض قرار گیرد. توجه داشته باشیم که هر نوع تفاوت دیدگاه یا اختلاف نظر، تعارض محسوب نمی‌شود؛ هرگاه اختلاف نظر منجر به چالشی جدی شود که تأثیر بیرونی داشته باشد، تعارض ایجاد می‌شود. به‌هرصورت، تعارض جزء جدایی‌ناپذیر زندگی فردی و اجتماعی ماست. بررسی‌هایی که در مورد ویژگی‌ها و تأثیرات تعارض انجام‌ شده است، نشان می‌دهد تعارض علاوه‌بر جنبه‌های منفی می‌تواند باعث افزایش کارایی، عملکرد و سازندگی هم شود. عبور از عواقب منفی تعارض و دسترسی به جنبه‌های مثبت آن تنها از طریق افزایش مهارت‌های «مدیریت تعارض» امکانپذیر است.

مگر نمی‌گفتید مدیریت جنگل بدون طرح نمی‌شود؟

کشاورزی شهری فرصتی برای پایداری و احیای گیاهان بومی

قانون تنفس جنگل به شماره افتاد

در آستانه گرامیداشت یکصدمین روز برپایی دولت جدید و در همان روزهایی که معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست در نشست کاپ ۲۹ در حال تبیین دیدگاه‌هایش درباره چگونگی مقابله با تغییراقلیم و گرمایش زمین در پی افزایش تولید کربن مازاد بود، درست در همان روزهایی که سه نیروگاه مازوت‌سوز کشور خاموش شد تا به قیمت بی‌برقی و خاموشی‌های برنامه‌ریزی‌شده با هدف سلامت عمومی، سهم ایران در تولید کربن مازاد در آستانه شرکت در این نشست جهانی اندکی کاهش یابد، خبر تکان‌دهنده شکستن قانون مترقی توقف بهره‌برداری چوبی از جنگل‌های شمال منتشر شد. این بهره‌برداری با دستاویز تبصره ۱ ماده ۳۶ قانون برنامه هفتم توسعه کشور مبنی‌بر مجاز شمردن بیرون کشیدن درختان شکسته و افتاده، آفت‌زده و خطرساز در حاشیه جاده‌های جنگلی شمال، فضای سرد کنشگری برای امروز و فردای محیط‌زیست و منابع طبیعی کشور را سردتر و دلبستگان به وعده‌های دولت سیزدهم را در بهره‌گیری از دیدگاه‌های کارشناسی برای پیشبرد منافع ملی ناامیدتر کرده است.

سبز کوه در دو راهی حفاظت و تخریب

چشمه «آب‌ سفید» واقع در پهنه امن منطقه حفاظت‌شده سبزکوه (استان چهارمحال‌وبختیاری) با کیفیت آب کم‌نظیر از دهه ۸۰ برای بهره‌برداری مورد توجه بوده است. در ابتدا هدف استفاده از این چشمه ایجاد شهرک شرکت‌های آب معدنی بود و پس از آن، تأمین آب شرب شهرها و روستاهای شهرستان بروجن و سپس شهرستان لردگان مطرح شد. عدم مجوزدهی سازمان حفاظت محیط‌زیست برای انجام این پروژه اخیراً مورد نقد نماینده مردم لردگان در مجلس شورای اسلامی قرار گرفته و بر ضرورت تأمین آب شرب برای این مقاصد تأکید شده است. این درحالی‌است که ایجاد هر سازه‌ای در هسته و پهنه امن منطقه حفاظت‌شده (مطابق قوانین و برنامه مدیریت این منطقه) ممنوع است. آنچه موجب تخریب معدود زیستگاه‌های غنی در کشور می‌شود، تأکید بر فوریت و ناگزیری از اجرای پروژه‌های تک‌گزینه‌ای است.

همه باهم برای «حفاظت»

«تجربه منصورآباد حاصل یک تلاش جمعی بود.» این جمله را «حامد ابوالقاسمی‌»، کارشناس راهبری حفاظت و مدیر حفاظتگاه مردمی‌منصورآباد رفسنجان، در همایش «درس‌آموخته‌های حفاظت مشارکتی» عنوان کرد. آنچه در این همایش از سوی او و سایر سخنرانان مطرح شد، شرح و بسط همین جمله بود: تلاش همگانی برای حفاظت!

گردشگری بدون حفاظت

تالاب میانکاله در سال‌های گذشته فراز و نشیب بسیاری را از سر گذرانده است. این فراز و نشیب‌ها تاثیر زیادی در حفاظت و کیفیت این تالاب‌ بین‌‌المللی و ذخیره‌گاه زیست‌کره داشته است؛ از تلاش برای راه‌اندازی پتروشیمی -که جلوی آن گرفته شد- تا خشکی بخش‌هایی از آن، پر شدن رسوب بر اثر لایروبی اشتباه، باز بودن درهای میانکاله و عبور و مرور بی‌ضابطه گردشگران و مواردی از این دست. در هفته‌های اخیر هم تبلیغات یک تور گردشگری برای حضور تعداد زیادی توریست در میانکاله، باعث تعجب و نگرانی فعالان محیط زیست استان شده است. این در حالی است که این تالاب محل عبور و زمستان‌گذرانی پرندگان بسیاری است و فعالان محلی می‌گویند حضور مردم در مناطق حفاظت شده باید با توجه به اصول حفاظتی و با تعداد محدود انجام شود.

منصور آبادی‌‌ها اولین ایرانیان برنده جایزه «مارخور»

حفاظتگاه مردمی‌ منصورآباد رفسنجان توانست برنده جایزه «مارخور» از شورای جهانی حفاظت از حیات‌وحش و شکار شود. جایزه‌ای که هر دو سال یک‌بار به تلاش‌های مردمی‌ موفق در زمینه تلفیق حفاظت با بهره‌برداری پایدار از تنوع‌زیستی و معیشت مردم اعطا می‌شود. این حفاظتگاه مردمی، جایزه را در خلال اجلاس کنوانسیون تنوع‌زیستی ملل متحد COP16 در کلمبیا دریافت کرد. به‌گفته «حامد ابوالقاسمی»، کارشناس راهبری حفاظت و مدیر حفاظتگاه مردمی‌ منصورآباد رفسنجان، «به‌دلیل بالغ‌بر ۱۵ سال حفاظت مشارکتی انجام‌شده توسط سازمان مردم‌نهاد دوستداران طبیعت رفسنجان و ایجاد الگویی موفق از ارتباط مؤثر بین حفاظت از حیات‌وحش، بهره‌برداری پایدار و معیشت جامعه محلی به گواه آمار و شاخص‌ها، منصورآباد موفق به دریافت این جایزه شد.»

آقای وزیر! انتصاب‌ها را در اتاق شیشه‌ای انجام دهید نه در تاریکخانه‌ها

نقدی بر روش وزیر جهادکشاورزی برای گزینش رئیسان سازمان‌های منابع‌طبیع و امور اراضی