بایگانی مطالب: منابع طبیعی
آهنگ آبخوانها از آوا افتاد
|پیام ما| خبر درگذشت دکتر «سید آهنگ کوثر»، پدر دانش نوین آبخوانداری ایران و عضو هیئتعلمی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، جامعه علمی و متخصصان منابع طبیعی را در غم فرو برد. دکتر کوثر بهعنوان یکی از پیشگامان توسعه پایدار منابع آب و احیای آبخوانهای کشور، نقشی بیبدیل در مدیریت منابع آب ایران داشت و افزایش آگاهی عمومی درباره ضرورت حفظ منابع آبی را بهعنوان یکی از اهداف اصلی خود دنبال میکرد.
شفافیت؛ مطالبه اصلی در انتخاب رئیس سازمان منابعطبیعی
روز انتخاب نزدیک میشود، انتخابی سخت برای نوری قزلجه، وزیر جهادکشاورزی که باید همین روزها فردی را بر صدر یکی از معاونتهای وزارتخانه متبوع خود بنشاند که خودش بهاندازه یک وزارتخانه اهمیت دارد؛ زیرا مسئول حراست از ۱۳۵ میلیون هکتار عرصه طبیعی یعنی نزدیک ۸۲ درصد مساحت ایران است. اهمیت این انتخاب زمانی بیشتر میشود که بدانیم در حال حاضر این سازمان به کشتی طوفانزدهای میماند که از یکسو با کمبود و فرسودگی امکانات و نیروهای انسانی دستوپنجه نرم میکند و از سویی دیگر، طرف حساب زیادهخواهانی است که بهدنبال بهرهبرداری هرچه بیشتر از طبیعت کشورمان هستند. به همین دلیل است که مطالبه اصلی فعالان منابع طبیعی، رعایت کامل اصل شفافیت توسط وزیر جهادکشاورزی و پرهیز از هرگونه لابیگری در دالانهای این وزارتخانه در فرآیند رئیس آینده سازمان منابعطبیعی است؛ اگرچه شنیدهها حاکی از آن است برخی افراد خارج از سازمان، بیشتر از سایر گزینهها به ریاست سازمان متولی حفظ طبیعت ایران نزدیک هستند.
مُفتفروشیِ آب
احکام لایحه بودجه سال ۱۴۰۳ در بخش منابع عمومی دولت منتشر شد و بخشی از آن به موضوعات آب و کشاورزی اختصاص داشت. گرچه هنوز سایر نهادهای پژوهشی کشور از جمله مرکز پژوهشهای مجلس تحلیلی از آن ارائه نداده است، اما برخی کارشناسان بخش کشاورزی میگویند قیمت آب و جرایم مربوط به آن، همچنان پایین است و این ارزانی، دست بهرهبرداران را برای برداشتهای غیرمجاز باز میگذارد. این گروه از کارشناسان بر این باورند که نگاه دولت در تنظیم این سند، درآمدزایی از جریمههای مربوط به بخش آب و کشاورزی است و نه برنامهریزی اعتباری برای آن.
ابعاد امنیتی فرونشست زمین و افول سیاستورزی
سد «دوستی» در محاصره شنهای روان
باوجود اجرای طرح مقابله با بیابان، شنهای روانِ تثبیتنشده در خراسانشمالی علاوهبر طوفانهای گردوغبار مشکل جدیدی در تأسیسات آبرسانی بهوجود آورده و اینبار «سد دوستی»، مهمترین منبع آبرسان به شهر مشهد و بخشهای قابلتوجهی از خراسانرضوی را تحتتأثیر قرار داده است. روز گذشته شرکت آب منطقهای خراسانرضوی اعلام کرده است با طوفانهای شن مکرر در شهرستان سرخس بخشهایی از شبکه آبیاری در زیر ماسهها دفن میشود. ماسهها بر آبراهههای رودخانهها، کانالها، انهار و بر روی شبکه هیدروگرافی منطقه نیز آثار منفی کاملاً مشهودی باقی گذاشتهاند. همچنین، مسدود شدن شبکه پایاب «دوستی»، ایجاد انحراف در مسیر آبهای جاری و درنهایت فرسایش کناره رودخانهها از دیگر چالشهایی است که ماسههای روان سرخس ایجاد کرده است.
جادهای میانه خطر و فرصت
در دل زیباییهای کردستان، جادهای پیچدرپیچ و ناهموار از مریوان تا سنندج کشیده شده است؛ جادهای که سالهاست بخشی از بار سنگین تجارت، اقتصاد و ترانزیت کشور را بر دوش میکشد. این جاده، نهتنها شاهراهی برای ارتباط با مرز رسمی و بینالمللی باشماق مریوان در غرب کشور است، بلکه یکی از پرمخاطرهترین راهها برای کامیونها و نفتکشهای سنگینی است که هرروزه از دل آن عبور میکنند. مرز باشماق مریوان، با بیش از یک دهه فعالیت رسمی، سالانه پذیرای میلیونها تن کالا و هزاران تانکر عراقی و ایرانی است که از این مسیر، محمولههای خود را به اقصی نقاط کشور منتقل میکنند.
خطر سالانه ۲ میلیارد تن فرسایش خاک در ایران
سرپرست سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری، متوسط فرسایش خاک در کشور را سالانه ۱۵.۴ تن در هکتار و بالاتر از متوسط جهانی اعلام کرد و گفت: اگر برای این معضل تدبیری اندیشیده نشود سالانه بیش از ۲ میلیارد تن خاک در مراتع و جنگلها دچار فرسایش میشود.
پایانی بر تصرفات غیرقانونی زمینهای ملی
بیش از ۱۷ میلیون هکتار از زمینهای ملی و دولتی سیستان و بلوچستان با هدف ایجاد شفافیت در مالکیت و حدود اراضی استان، در چارچوب طرح کاداستر تثبیت و تدقیق شد. اداره ممیزی و حدنگاری اراضی منابع طبیعی و آبخیزداری سیستان و بلوچستان به عنوان متولی مدیریت اراضی انفال، ملی و دولتی، طبق دستورالعمل اجرایی کاداستر انتخاب شده است. این اداره موظف به تدقیق و جانمایی دقیق حدود و موقعیت اراضی ملی و دولتی و همچنین قطعات مستثنیات محاط در آنها شده است.
«میلتون» ۱۲ نفر را کشت
درست دو هفته بعد از طوفانی موسوم به هلن که جان ۲۳۰ نفر را در جنوب ایالات متحده و مکزیک گرفت، طوفان میلتون بهعنوان یکی از خسارتبارترین درجات طوفان ایالت فلوریدا را در نوردید و جان ۱۲ نفر را گرفت، اما بهنظر میرسد خسارت اقتصادی زیادی بهجای گذاشت. در زمان تنظیم این گزارش و براساس اعلام نیویورک تایمز بیش از دو میلیون و ۶۰۰ هزار نفر به برق دسترسی ندارند. همچنین، خبرگزاریهای دیگر گزارش کردهاند که ساکنان فلوریدا ناچار از دور انداختن بسیاری قایقها و ابزارهای شغلیشان هستند و این فقط بخشی از خسارتهاست. همزمان سازمان هواشناسی در ایالات متحد امریکا گزارش کرده است شدت طوفانها، با تغییراقلیم و در آمریکا رو به افزایش است و اثر تغییراقلیم بر این کشور به گونهای است که نیازمند اقدام همگانی برای کاهش گاز گلخانهای و مدیریت پیامدهای تغییراقلیم است.
آیندهٔ جنگلها منوط به رشد درختان کم قطر
بهمنظور دستیابی به جنگلهای دایمیِ نزدیک به طبیعت، به دخالتهای دیگری بهغیراز دستورالعمل جنگلهای کلاسیک نیاز است؛ دخالتهایی که بتوانند حتی محصول جنگلهای کلاسیک را هم بهتدریج به سمتوسوی جنگلهای نزدیک به طبیعت سوق دهند و زمینه احیا سایر منابع جنگلی، بهویژه جنگلهای تخریب شده را فراهم آورند
