بایگانی مطالب: حیات وحش

تفریح انسان‌ها به قیمت رنج حیوانات

|پیام ما| دو سال پیش مرگ یک اسب کالسکه‌ در منهتن، منجر به تدوین قانونی در شورای شهر نیویورک شد که هدف آن حذف کالسکه‌های اسب‌کش از سنترال‌پارک و دیگر بخش‌های منهتن بود. قانونی که به یاد همین اسب «رایدر» نام‌گذاری شد. حالا شهردار نیویورک از شورای شهر درخواست کرده تا هرچه سریعتر قانون «رایدر» را تصویب کند و کالسکه‌ها از سنترال‌پارک جمع‌آوری و کالسکه‌ یا ماشین‌های برقی جایگزین شود. حذف کالسکه‌های اسب‌کش با رویکرد مخالفت با بهر‌ه‌کشی از حیوانات برای گردشگری در بسیاری از کشورها اتفاق افتاده است. در ایران هم این مسئله، به‌ویژه درباره وضعیت نامناسب اسب‌های درشکه در میدان نقش‌جهان اصفهان و ارگ شیراز، سال‌هاست مطرح است. اوج حساسیت‌ها زمانی بود که در تابستان ۱۳۹۸ یکی از اسب‌ها در میدان نقش‌جهان بر اثر شدت گرما از حال رفت؛ اما پیگیری‌ها مقطعی ماند و درنهایت منجر به تصمیم‌گیری یا اقدامی اساسی نشد. هرچند در مورد اقداماتی که برای برچیدن این درشکه‌ها صورت گرفته، حرف و سخن فراوان است.

ورود تورهای گاوبانگی ممنوع

در اواسط ماه شهریور، جنگل‌های شمال ایران میزبان یکی از شگفت‌انگیزترین و حساس‌ترین پدیده‌های طبیعی می‌شود؛ گاوبانگی. این اصطلاح به دوره جفت‌گیری مرال‌ها یا همان گوزن‌های قرمز اشاره دارد، که در آن مرال‌های نر با فریادهای بلند، هم گوزن‌های ماده را به قلمرو خود جذب می‌کنند و هم برای رقبای نر خط و نشان می‌کشند. این دوره که حدوداً از ۱۵ شهریور تا ۱۵ مهرماه برگزار می‌شود، با نمایش قدرت و رقابت‌های شدید میان نرها همراه است و نقش حیاتی در بقای این گونه دارد. درعین‌حال، همین نمایش طبیعی باشکوه، مرال‌ها را در معرض خطر شکارچیانی قرار می‌دهد که با تقلید صدای گوزن‌های نر، آنها را فریب می‌دهند و شکار می‌کنند. از نظر برخی کارشناسان، تهدید دیگری که بقای این گوزن‌ها را به خطر می‌اندازد، برگزاری تورهای علمی و تخصصی گاوبانگی است. به‌ همین‌ دلیل، سازمان حفاظت محیط‌زیست ورود و حضور افراد بدون مجوز سازمان حفاظت محیط‌زیست را در عرصه‌های جنگلی و مناطق حفاظت‌شده ممنوع اعلام کرده است.

سدهای سنتی نگهبان خرس‌ها شدند

|پیام ما| «با کاهش بهره‌وری و تعداد نخل‌ها در کوهستان، خرس سیاه آسیایی برای یافتن خرما به‌سمت روستاهای حاشیه کوه حرکت می‌کند که این امر به تعارض با انسان منجر می‌شود.» این گزاره نتیجه پژوهش‌های پروژه‌ حفاظت از خرس سیاه آسیایی است. در راستای این پروژه، فعالیت‌هایی برای حل این چالش و احیای زیستگاه خرس سیاه آسیایی انجام شده است. با همکاری مردم محلی مناطق کوهستانی استان هرمزگان، در طول شش ماه شش سد قدیمی رسوب‌گیر که مردم محلی به آن «دربن» می‌گویند، تعمیر یا بازسازی شده‌اند تا جلوی تخریب بیشتر این مناطق گرفته شود. نتیجه این فعالیت در خبرنامه انجمن بین‌المللی پژوهش و مدیریت خرس‌ها (IBA) و گروه تخصصی خرس‌ها در اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت در هفته‌های اخیر منتشر شده است.

از تالار بورس تا حفاظت پرندگان

«نباید از چالش‌های مهمی مانند تأمین مالی حفاظت غافل شد. علاوه‌براین، اوضاع اقتصادی و نابرابری‌های اجتماعی و توسعه ناپایدار و افسارگسيخته همچنان باعث تنزل درجه اولویت حفاظت از محیط‌زیست، حیات‌وحش و تنوع‌زیستی در سطح جامعه می‌شود». اینها گفته‌های «پریسا شوکتی»، حفاظتگر، است. او متولد ۱۳۶۰ است. در مقطع کارشناسی آمار خواند و بعد در مقطع ارشد سراغ اقتصاد با گرایش توسعه رفت. ۱۶ سال در بورس کالا کار کرد تا اینکه در سال ۱۴۰۰، در اوج همه‌گیری کرونا، از سمت مدیریت معاملات کالا در کارگزاری استعفا داد و وقتش همه صرف محیط‌زیست شد. در گفت‌وگو با این حفاظگتر از او پرسیدیم چرا محیط‌زیست؟ اولین تجربه حفاظتش به کدام گونه‌ها مربوط می‌شود؟ این روزها درگیر چه پروژه‌هایی است و چشم‌انداز حفاظت را چطور می‌بیند؟

تصور خام در سوداگری در قاچاق پرندگان شکاری‌

پرندگان ایران در حراجی‌های عربی

«اول قاچاق،‌ دوم قاچاق،‌ سوم قاچاق، چهارم تخریب زیستگاه!» «آرش حبیبی‌آزاد»، پرنده‌نگر، مهم‌ترین تهدیدهای پیش روی حفاظت از پرندگان شکاری را این‌طور دسته‌بندی می‌کند. اما قاچاق هم شیوه‌های مختلف دارد. «رضا کیامرزی»، دامپزشک و پژوهشگر پرندگان شکاری، از تغییر روش‌های برداشت شکاری‌ها از طبیعت در سال‌های اخیر می‌گوید: «در گذشته، بیشتر جوجه‌های نابالغ صید می‌شدند، اما اکنون مشتری‌ها تمایل بیشتری برای خرید پرندگان بالغ دارند. صید یک پرنده بالغ، از بین بردن چندین جوجه بالقوه است و چرخه تولید نسل را دچار اختلال می‌کند.» «ایمان ابراهیمی»، حفاظتگر، نیز روی موضوع دیگری تأکید دارد: «الگوی حفاظت ما از پرندگان، مشابه پستانداران و سایر گونه‌ها، در محدوده مناطق چهارگانه است، درحالی‌که قاچاق و صید آنها در مناطق آزاد اتفاق می‌افتد.» این روزها هم‌زمان با شمارش پرندگان شکاری مهاجر توسط پرنده‌شناسان و پرنده‌نگرها در مناطق شمالی ایران،‌ گروه دیگری هم سخت درگیر پرندگان هستند؛‌ قاچاقچیان و رابط‌هایشان. آنها در شمال و جنوب ایران به کار صید و زنده‌گیری و انتقال محموله‌های پرندگان بومی و مهاجر به کشورهای عربی مشغول‌اند. دسته سومی هم داریم که پرندگان را از کشورهای آسیای میانه و مرزهای شرقی از ایران عبور می‌دهند تا به دست مشتریان برسانند؛ در بازار سیاه!

پادکست خبری ۲۳ شهریور

تراژدی مرگ در باغ‌وحش ارم

یک خبر مرگ دیگر از باغ‌وحش ارم آمد. این‌‌بار «لئو» توله‌شیر پرحاشیه‌ یک سال گذشته، توسط همنوعانش در این باغ‌وحش کشته شده است. آبان‌ماه پارسال یکی از ورزشکاران رزمی فیلم‌هایی از این توله‌شیر در خانه‌اش منتشر کرد. بعد از انتشار این فیلم و واکنش فعالان حقوق حیوانات به حضور این حیوان در خانه این ورزشکار، سازمان حفاظت محیط‌زیست مجبور به مداخله شد. پس از حواشی بسیار، مانند عکس گرفتن فرمانده وقت یگان حفاظت محیط‌زیست با این ورزشکار و بی‌اطلاع جلوه دادن این ورزشکار از قانون، درنهایت با فشار افکار عمومی، اسفندماه پارسال توله‌شیر به باغ‌وحش ارم سپرده شد. حالا تنها هفت ماه بعد از انتقال این توله‌شیر به باغ‌وحش خبر آمده که با شیرهای دیگر درگیر و کشته‌ شده است. این خبر یکبار دیگر نظارت ضعیف بر باغ‌وحش‌ها و بی‌توجهی به وضعیت نگهداری گونه‌ها را مطرح کرده است.

پادکست خبری۲۰ شهریور

پروانه‌ شکار برای حفاظت یا قلع‌وقمع؟

«من بشخصه مخالف شکارم. در عمرم هم شکار نکرده‌ام. اما به صرف مخالفت من، سه میلیون اسلحه شکاری در دست مردم ایران دود و شکار متوقف نمی‌شود؟ در مقوله مدیریت و حفاظت از حیات‌وحش ما با مسائل و پیچیدگی‌های زیادی روبه‌رو هستیم و با صرف مخالفت زبانی با یک فرایند نه‌تنها کار درست نمی‌شود، بلکه ممکن است نتیجه بیش از یک دهه تلاش‌، در عرض یک‌ هفته‌ از بین برود و نابود شود.» اینها صحبت‌های «طاهر قدیریان»، کارشناس حیات‌وحش، است. «افشین دانه‌کار»، استاد دانشگاه تهران، نیز قرق‌ها را ظرفیت بخش خصوصی در عرصه حفاظت می‌‌داند، همچنان که «حامد ابوالقاسمی»، حفاظتگر و دبیر انجمن حفاظتگاه‌های خصوصی حیات‌وحش، معتقد است نتیجه نادیده‌گرفتن ظرفیت مردمی و مخالفت با صدور پروانه شکار، قلع‌وقمع حیات‌وحش و افزایش تعارضات خواهد بود.