بایگانی مطالب: تغییر اقلیم
تهران از بارش های اخیر جا ماند
۲۰۲۵؛ سال دشوار زمین
سال ۲۰۲۵ میلادی، سالی بود که زمین و ساکنانش بار دیگر تابآوری خود را آزمودند. موجهای گرما، خشکسالی فراگیر و آتشسوزیهای ویرانگر در یکسو و طوفانهای مهیب، بارشهای سیلآسا، سیلاب و رانش زمین در سوی دیگر، سرتاسر قارهها را درگیر کرد. این رخدادها علاوهبر خسارتهای جانی و مالی گسترده، محیطزیست را تحت فشار شدیدی قرار دادند. دانشمندان با اطمینان میگویند تغییراقلیم بر اثر فعالیتهای انسان تشدید شده و ۲۰۲۵ در فهرست سهگانه گرمترین سالهای ثبتشده در جهان جای گرفته است.
زور بیمه به تغییراقلیم نمیرسد
گسترش خسارتهای ناشی از تغییراقلیم، بهویژه در کشورهای درحالتوسعه، موجب شده است شرکتهای پیشرو در صنعت بیمه تلاش کنند بخش قابلتوجهی از این خسارتها را تحت پوشش خود قرار دهند. بنا به آخرین آمار بانک جهانی، چالشهای و پیچیدگیهای فنی برآورد ریسک و روند روبهرشد این خسارتها موجب شده است ۹۰ درصد این خسارتها بهویژه در کشورهای درحالتوسعه، تحت پوشش هیچ بیمهای قرار نگیرند. اختلاف میان خسارت وارده بر اثر تغییراقلیم و خسارت جبرانشده، حدود دو تریلیون دلار برآورد میشود. این چالش در صنعت بیمه ایران بسیار پررنگ است و همچنان فقط بیمههای سنتی مانند بیمههای کشاورزی تا حدی این بخش را تحت پوشش قرار میدهند.
تغییراقلیم با انار یلدا چه میکند؟
|پیام ما| انار که جای ویژهای در سفره یلدای ایرانیان دارد، محصول اقلیمی است که دیگر پایدار نیست. مسئولان جهادکشاورزی تولید یک میلیون ۳۵۷ هزار تن انار را پیشبینی کردهاند و میگویند انار شب یلدای امسال تأمین است. اما پژوهشها نشان میدهد تغییراقلیم، با تشدید تنشهای گرمایی و آبی، تولید انار را در بسیاری از مناطق ایران و همچنین اقلیمهای مشابه تهدید میکند.
جهان در بیم و امید توافق پاریس
|پیام ما| ۱۰ سال پس از نشست تاریخی اقلیمی پاریس، که نخستین و تنها توافق جهانی برای محدودکردن انتشار گازهای گلخانهای بود، گفتن از ناکامیها آسان است. در این سالها موفقیتهای این توافق کمتر به چشم آمده و تحلیلهای تازه، نگاه خوشبینانهای به این پیمان جهانی دارد. این توافق ۴ نوامبر ۲۰۱۶ به اجرا درآمد و اکنون بهجز ایران، لیبی و یمن، همه کشورها آن را تصویب کردهاند. آمریکا هم در ژانویه ۲۰۲۶ برای دومین بار از آن خارج خواهد شد.
روانگسیختگی اقلیمی
مرور ۲۲ مطالعه جهانی نشان میدهد اختلالهای روانی و حتی رفتارهای خودکشی با افزایش دما و شدت رویدادهای اقلیمی افزایش مییابند، چنانکه هر درجه افزایش دمای محیط، احتمال خودکشی را حدود یک درصد بالا میبرد و موجهای گرما نرخ بستری روانی را تا ۶.۴ درصد افزایش میدهند. با وجود این شواهد، مطالعات انجامشده در ایران بسیار محدود است و به چند بررسی درباره نقش عوامل اقلیمی در خودکشی یا ارتباط تغییراقلیم با افسردگی ختم میشود.
رکوردشکنی در شکستهای اقلیمی
سال گذشته میلادی، نقطهعطفی تاریک در کارنامه سیاره ما ثبت شد. براساس پایشهای دقیق کوپرنیک، دیدهبان اقلیمی اتحادیه اروپا، گرمایش جهانی با افزایشی ۱.۶ درجهای نسبت به میانگین دوران پیشاصنعتی، به بالاترین حد خود رسید. این فراتر رفتن از آستانه حیاتی ۱.۵ درجه سلسیوس توافق پاریس، دیگر صدای زنگ هشدارها را خاموش و صدای سقوط به دره فاجعه اقلیمی را بلند کرد. جدیدترین و شاید تلخترین نمونه تلاشهای دولتها در مقابله با تغییراقلیم، کاپ ۳۰ در بلم برزیل بود که نهتنها هیچ توافق صریحی برای توقف یا کاهش تدریجی استفاده از سوختهای فسیلی حاصل نشد، بلکه تعهدات الزامآور، قربانی منافع کشورهای بزرگ تولیدکننده کربن و شرکتهای سوخت فسیلی شد.
انسان متهم اصلی خشکسالی در ایران، عراق و سوریه
ایران پنجمین سال خشکسالی پیدرپی را از سر میگذراند؛ دورهای بحرانی و طولانی که طرحهای جیرهبندی آب و حتی ایده بحثبرانگیز تخلیه تهران هم در آن مطرح شد. اکنون پژوهش علمی WWA نشان میدهد خشکسالیهای چندسالهای که در اقلیم پیشاصنعتی تقریباً هر ۲۵۰ سال یکبار رخ میداد، بر اثر تغییراقلیم و فعالیتهای انسانی ۵۰ برابر محتملتر شدهاند. گرمشدن ۱.۳ درجهای زمین، ایران و حوضه دجله و فرات را در چرخهای فرساینده از کمبارشی و تبخیر شدید گرفتار کرده است.
حقیقت بلعیده میشود
شرکتهای نفتی هیچوقت بخشی از راهحل بحران تغییراقلیم نبودهاند. در طی سالها مدارک مختلف نشان دادهاند بیشتر این شرکتها بهنحوی در فریب افکار عمومی و لابیگری برای انکار تغییراقلیم نقش داشتهاند. درحالیکه گرمتر شدن جهان و رویدادهای حدی روزبهروز ملموستر میشوند، باز هم این شرکتها میکوشند اقدامات خود را موجه جلوه دهند. آخرین گزارشها نشان میدهد افزایش بیوقفه انتشار کربن از سال ۲۰۲۰، حتی مسیرهای نظری به هدف ۱.۵ درجه سانتیگراد را منتفی کرده و جهان بین ۲ تا ۳ درجه گرمتر خواهد شد. درواقع، این شرکتها از سالها پیش برای حفظ سود خود، با فریب و نیرنگ، جهان را بهسمت نقطهای غیرقابلبرگشت سوق میدهند و حتی مسئولیت خود را در این میان قبول نمیکنند.این گزارش بر پایه مطالبی از گاردین، هاروارد گزت، کمیته بودجه سنای ایالات متحده آمریکا نوشته شده است.
صندلی خالی بزرگترین آلاینده جهان در کنفرانس تغییراقلیم
