بایگانی مطالب برچسب: مدیریت منابع

انتقاد عارف از نابرابری یارانه بنزین؛ محیط‌زیست باید هسته اصلی توسعه باشد

محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور، در همایش صنعت سبز با تأکید بر لزوم اصلاحات ساختاری اقتصادی، از بهره‌مندی نابرابر دهک‌ها از یارانه بنزین انتقاد کرد و خواستار تغییر نگاه به محیط‌زیست از «پیوست حاشیه‌ای» به «محور اصلی برنامه‌های توسعه کشور» شد.
حفاظت از محیط‌زیست

سه شهر، یک فاجعه

| پیام ما | روزی نیست که خبری درباره خشکسالی، کم‌آبی یا احتمال قطعی آب در شهرهای مختلف ایران منتشر نشود. پارسال از روز صفر آبی گفته شد و حالا به نظر می‌رسد که به‌دلیل بارش‌های نسبتاً مطلوب در بهار و احتمال تکرار آنها در پاییز آینده، وضعیت اندکی تعدیل شده باشد. دوشنبه ۲۶ مرداد، سه کارشناس و مدیر پیشین حوزه آب در کتابخانه ملی درباره بحران آب در ایران و به‌طور مشخص در سه شهر اصفهان، مشهد و همدان گفت‌وگو کردند. یکی از کارشناسان از شبی گفت که ناگهان آب در همدان قطع شد و شهروندان حتی قطره‌ای آب برای خوردن نداشتند؛ روزی که حتی آب‌معدنی‌ها تمام شد و فاجعه فقط هنگامی به پایان رسید که تانکرهای آب از شهرهای دیگر به همدان آمدند. یکی دیگر از کارشناسان از شهری گفت که قدیمی‌ترین طرح‌های انتقال آب در آن اجرا شده است؛ مشهد. شهری که به گفته خودش، هرچه بیشتر به آن آب آوردند، تشنه‌تر شد. در میانه‌های نشست هم از اصفهانی گفته شد که حالا شهروندانش برای جریان آب در زاینده‌رود لحظه‌شماری می‌کنند. روزنامه «پیام ما» گزارشی از این نشست را که با هدف واکاوی و شناسایی بحران آب در سه شهر مشهد، اصفهان و همدان برگزار شد، تهیه کرده است که در ادامه می‌خوانید.
سه شهر، یک فاجعه

خالی شدن البرز از درختان ارس

پاسارگاد باغ شاهی که فرو می‌نشیند

|پیام ما| «آرامگاه بنیانگذار دودمان شاهان پارس در وسط یکی از باغ‌های شاهی واقع است که آب فراوانی در آن جاری است. درختان زیاد و سبزه و چمن آن را احاطه کرده است.» این توصیفی است که «اریستوبولوس» مورخ یونانی که همراه اسکندر بود، از پاسارگاد ثبت کرده. مطالعات باستان‌شناسان نیز نشان می‌دهد این منطقه سرزمینی آباد و حاصلخیز و مشجر بوده است. شاید امروز که بیم فرونشست تا عمق جان آثار بازمانده از عصر هخامنشی نفوذ کرده، باور این تصویر سخت باشد؛ اما پاسارگاد که در حال تبدیل شدن به دشتی غیرقابل کشت و سکونت است، روزگاری باغی بود مصفا که محبوب‌ترین شاه هخامنشی در آن مقبره‌ای داشت. حالا همان مقبره در معرض تهدید فرونشستی به عمق ۲۰ سانتی‌متر است و در تمام این سال‌ها گوش شنوایی برای هشدار کارشناسان درباره تغییر الگوی کشت و توقف برداشت‌های بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی، وجود نداشته است.

بودجه‌های بی‌نتیجه، دریاچه‌ خشکیده

|پیام ما| براساس آخرین تصاویر ماهواره‌ای و گزارش‌ها امروز دریاچه ارومیه در بحرانی‌ترین وضعیت خود طی دو دهه گذشته است، این درحالی‌است میلیاردها تومان طی سال‌های گذشته صرف احیای این دریاچه آب شور شده است. از سوی دیگر، به‌گفته رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست، هنوز تکلیف سال آینده برای احیای این دریاچه مشخص نیست.

فروپاشی حفاظت به اسم چابک‌سازی

به‌نظر می‌رسد سازمان امور اداری و استخدامی‌ از روی اضطرار و شرایط درآمدی و بودجه‌ای کشور به اسم چابک‌سازی و درواقع بمب‌گذاری، دست به اقدام انتحاری و شاید هم نمایشی مصوبه تغییر ساختار وزارت جهادکشاورزی زده است. حتی از این منظر نیز ضررهای اقتصادی بیت‌المال در تخریب انفال در درازمدت بیشتر از صرفه‌جویی مدنظر است. باید گفت آنچه امروز به اسم چابک‌سازی در پی آن هستند، تمام دار و ندار حفاظت در منابع‌طبیعی کشور را به فنا می‌دهد و چند سال دیگر نه خبری از تصمیم‌گیران و اجراکنندگان فعلی مصوبه است و نه معلوم است چه کسی باید پاسخگو باشد. این اصلاحات به‌ظاهر منطقی انبوهی از چالش‌های نهادی و تعارض وظایف را به‌دنبال دارد.

بنگاه‌های کوچک تولیدی فلج شدند

|پیام ما| جنگ تأثیر مستقیم و فلج‌کننده‌ای بر تولید بنگاه‌ها داشت و ۹۰ درصد کسب‌وکارها در این دوره ناچار به توقف تولید شدند؛ رقمی که عمق گستردگی بحران را آشکار می‌کند. از میان آنها بیش از نیمی از شرکت‌ها تقریباً در کل ۱۲ روز جنگ یعنی برای بیش از ۹ روز، فعالیت تولیدی خود را به‌طور کامل متوقف کردند. این ارقام نشان می‌دهد جنگ نه‌فقط موجب اختلال مقطعی، بلکه باعث فلج شدن چرخه تولید در اکثر بنگاه‌ها شده و پیامدهای آن فراتر از یک وقفه کوتاه‌مدت، به‌ کاهش توان عملیاتی و آسیب‌پذیری بلندمدت کسب‌وکارها منجر شده است. در دوره جنگ، شدت کاهش گردش مالی کسب‌وکارها متناسب با اندازه آنها متفاوت بوده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد بحران جنگ اگرچه بر تمامی بنگاه‌ها اثر گذاشته، اما فشار آن بر شرکت‌های کوچک شدیدتر و مستقیم‌تر بوده است؛ مسئله‌ای که می‌تواند پیامدهای مهمی بر بقا و اشتغال بیش از ۸۰ درصد بنگاه‌های خصوصی کشور داشته باشد.

بلوط‌های خاموش، پرسش‌های بلند

پاییزِ کم‌باران از راه می‌رسد

سال آبی (۱۴۰۳-۱۴۰۴) با حداقل ذخیره برفی، کاهش ۴۰ درصدی بارش در سراسر کشور و اتمام موجودی آب ذخیره در مخازن حدود ۱۰ سد مهم، به پایان رسید؛ سالی که عنوان پنجمین سال خشک کشور را از آن خود کرد. به‌نظر می‌رسد سال آبی جدید هم چندان پرباران از راه نمی‌رسد و پاییزی گرم و کم‌بارش را تجربه خواهیم کرد، اما زمستان نویدبخش روزهای بهتری خواهد بود؛ گرچه عقب‌ماندگی‌های آبی کشور طی پنج سال خشک به میزانی رسیده است که لااقل در کوتاه‌مدت چندان قابل‌جبران نخواهد بود.

استراتژی‌ بقا در دنیای اقتصاد

نسخه‌ای برای نجات بنگاه‌های کوچک

کسب‌وکارهای کوچک و متوسط در اقتصاد جهانی به‌عنوان موتور محرک تولید و اشتغال شناخته می‌شوند، اما در ایران همچنان با چالش‌های ساختاری، نبود استراتژی روشن و محدودیت‌های مالی دست‌وپنجه نرم می‌کنند. وحید شقاقی شهری، اقتصاددان و عضو هیئت‌علمی دانشگاه خوارزمی، در گفت‌وگو با پیام ما بر این باور است که شرط بقا و تاب‌آوری این بنگاه‌ها در دوران بحران، اتصال به زنجیره تولید، حرکت در مرز فناوری و بازآرایی منابع انسانی است؛ مسیری که بدون آینده‌نگری و انعطاف‌پذیری، به‌سرعت بسته خواهد شد.

آب خاکستری جایگزین هدررفت