|پیام ما| سواحل ریویرای فرانسه این روزها شاهد تحولی تازه است. جشنواره فیلم کن که سال‌ها ستاره‌های هالیوود در آن می‌درخشیدند، امسال فهرستی تقریباً عاری از غول‌های آمریکایی ارائه داده است. حالا به‌جای آنها، نام کارگردانانی از کشورهای دیگر بر تارک جشنواره می‌درخشد. در بحبوحه روزهای جنگ در ایران هم خبر رسید که «اصغر فرهادی»، کارگردان ایرانی، هم با دهمین فیلم بلند خود قدم به مهم‌ترین رویداد سینمایی جهان گذاشته؛ فیلمی فرانسوی‌زبان که بسیاری از منتقدان آن را یکی از منسجم‌ترین آثار این فیلمساز برنده اسکار می‌دانند.

| پیام ما | سینما به‌عنوان فراگیرترین رسانه قرن بیست و یکم، همواره توانسته است مفاهیم پیچیده علمی و آمارهای خشک را به «تجربه زیسته» تبدیل کند. وقتی از تغییرات اقلیمی در قالب یک گزارش علمی سخن می‌گوییم، ذهن مخاطب درگیر اعداد و احتمالات می‌شود، اما وقتی همین مفهوم در کالبد یک روایت سینمایی رسوخ می‌کند، «ترس» و «همدلی» جایگزین داده‌ها می‌شوند. بااین‌حال، با نگاهی به کارنامه سینمای داستانی ایران در دهه اخیر، با نوعی غیبتِ استراتژیک در مواجهه با موضوع زمین روبرو هستیم. سینمای ایران که در دهه‌های گذشته با نگاهی شاعرانه و ستایشگرانه به طبیعت (در آثار کسانی چون کیارستمی یا مجیدی) شناخته می‌شد، اکنون در برابر «زوال طبیعت» دچار نوعی بهت و سکوت شده است.

|پیام ما| اکران نوروزی سینماها همواره یکی از پر طرف‌دارترین ایام سال برای مخاطبان صاحبان آثار سینمایی بوده است. حتی در چند سال اخیر که کمتر از کارگردانان صاحب‌نام خبری هست و فیلم‌های کمدی باوجود انتقادهای فراوان همچنان روی پرده می‌روند و می‌تازند. اما امسال جنگ تمام برنامه‌ریزی‌های اکران آثار را تغییر داد؛ همان‌طور که تأثیرش را روی تمام حوزه‌های فرهنگی دیگر گذاشت. بررسی‌های «پیام ما» از مقایسه آمارهای سامانه مدیریت فروش و اکران سینما (سمفا) در نوروز ۱۴۰۴ در مقایسه با نوروز ۱۴۰۵ هم این موضوع را تأیید می‌کند.

با همه دلخوری‌ها

در روزهایی که مردم ایران با تعلیق درباره آینده کشور و تورمی افسارگسیخته مواجه‌ا‌ند و امسال برای دومین‌بار محدودیت دسترسی به اینترنت بین‌الملل را تجربه کرده‌اند، نمایندگان مجلس شورای اسلامی به‌دنبال تقنین طرحی برای اعمال محدودیت‌های جدید در فضای مجازی هستند. طرح «قانون حمایت و رسیدگی به تخلفات حوزه صوت و تصویر فراگیر در فضای مجازی» در آبان‌ماه امسال و بی‌سروصدا اعلام وصول شد و اگرچه از آن با عنوان سامان‌دهی فعالیت‌های صوتی و تصویری در فضای مجازی یاد می‌شود، اما نگاهی به جزئیات طرح نشان می‌دهد هرگونه تولید محتوای صوتی و تصویری نیاز به مجوز از «صداوسیما» دارد و قرار است تمام اختیارات به این نهاد واگذار شود تا نقش ناظر و رقیب را هم‌زمان بازی کند. طرحی که از همان ابتدای کلیدخوردنش گفته شد به‌نوعی نسخه به‌روزرسانی‌شده طرح «صیانت» مجلس یازدهم است و حالا بسیاری از آن با عنوان «صیانت ۲» یاد می‌کنند. «افشین عزیزی»، کارشناس حقوق رسانه و وکیل دادگستری، در گفت‌وگو با «پیام ما» جزئیات این طرح را واکاوی می‌کند و از مخدوش‌شدن مرز میان ناظر و رقیب به‌دنبال اجرایی‌شدن آن می‌گوید.