بایگانی مطالب برچسب: کشاورزی
زعفران در تنگنای خردهمالکی
زعفران برند کشاورزی ایران است. برندی که تنها مختص این دوره نیست. بلکه سازمان فائو مهارت کشت زعفران در اقلیم خشک ایران را بهعنوان دانش بشری به ثبت رسانده است. بااینحال، گویی این دانش بومی در سالهای اخیر کسانی را که آبا و اجدادی بر آن اشتغال داشتند، دچار چالش کرده است. زعفرانکاران میگویند هزینههای بالا و خرید پایین دولت آنان را ناچار به فروش به دلالها میکند و دلالها همه این محصول ایرانی را روانه بازار اروپایی میکنند تا با نام کشورهایی غیر از ایران به فروش برسد. کارشناسان اما میگویند زعفران در تله خردهمالکی گرفتار شده است و تا زمانی که به نظام تعاونی بازگردانده نشود، کاری از کسی برنمیآید. به باور این کارشناسان تعاونیها با تجمیع اراضی خرد و کوچک زیر کشت زعفران نهفقط میتوانند کیفیت محصول را بالا ببرند بلکه میتوانند مستقیماً آن را ذیل برند ایرانی صادر کنند. از آن گذشته تعاونیهای دانشبنیان میتوانند این محصول را به چرخه جدیدی از ارزش یعنی مواد بهداشتی، آرایشی و دارویی وارد کنند.
راه مسدود کوچ
عشایر میگویند ایلراهها از بین رفتهاند و این بزرگترین چالش کوچ است. در کنار آن نیامدن باران و خشکسالی در همان مراتعی که برایشان مانده است نیز برکتی باقی نگذاشته و باعث شده است دامها بهجای اینکه از علوفه قشلاق چرا کنند، از دپویی که ایل همراه خود میآورد، تغذیه کنند. همزمان مسدود شدن ایلراهها با توسعه روستاها و زمینهای کشاورزی، عشایر را ناچار میکنند برای قشلاق از ییلاق علوفه ببرند و در نبود میانبندها زمینهای کشاورزی را از روستاییان اجاره کنند. همان زمینهایی که در مسیر تاریخی کوچ، و منابع طبیعی و ملی کشور بود؛ اما حالا دیگر نیست. سازمان منابعطبیعی هم بر پروانه چرای مراتع سخت میگیرد و سازمان عشایری برای ییلاق و قشلاق تاریخ تعیین میکند. هر تخطی از این مقررات، تخلفی ثبتشده به پای عشایر میشود. عشایر اما میگویند فقط حفظ ایلراهها و بازگشت به مقررات قدیمی که جریان داشت، چاره کار است؛ وگرنه این مداخلات اقتصاد عشایر را فلجتر میکند.
بازتعریف نقش فضای عمومی روستایی
تعریف محیطهای روستایی اغلب در زمینههای اداری و حرفهای دشوار است؛ چراکه تعصبات و پیچیدگیهای قابلتوجهی در این مناطق وجود دارد. جمعیت و تراکم، رایجترین عوامل تعیینکننده برای ترسیم مرزهای اداری هستند، اما عوامل دیگری مانند زیرساختها، اشتغال و خدمات در توصیف محیطهای روستایی نقش دارند. طراحی، برنامهریزی و تعریف آینده محیطهای روستایی از جهت طراحی چارچوبی جدید برای انعطافپذیری، سازگاری و سلامت مهم است.
ناترازی به «برنج» رسید
موضوع انباشت برنج میان کشاورزان و در کارخانههای شالیکوبی به مرحلهای رسید که سازمان بازرسی کشور را ناچار به مداخله کرد. این سازمان طی نامهای خطاب به وزیر جهادکشاورزی اعلام کرد برای سال جاری نیاز به تدوین سیاستهای حمایتی بیشتری است و البته موضوع عدم تجهیزات و هدررفت این محصول کشاورزی را نیز یادآور شد. کشاورزان اما میگویند مسئله مربوط به اعمال سیاستهای واردات و زمانهای ممنوعیت آن است که بازار برنج و قیمت تمامشده را پریشان کرده است. در سال ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ در پی انباشت برنج در کارخانههای شالیکوبی با افزایش قیمت برنج ایرانی و همزمان با ممنوعیت واردات، میزان تولید ضایعات این محصول افزایش معنادار داشت و حالا کارشناسان میگویند همین اتفاق در شرف وقوع دوباره است و باید با مسببان ایجاد ناترازی برنج برخورد شود.
پایانی بر تصرفات غیرقانونی زمینهای ملی
بیش از ۱۷ میلیون هکتار از زمینهای ملی و دولتی سیستان و بلوچستان با هدف ایجاد شفافیت در مالکیت و حدود اراضی استان، در چارچوب طرح کاداستر تثبیت و تدقیق شد. اداره ممیزی و حدنگاری اراضی منابع طبیعی و آبخیزداری سیستان و بلوچستان به عنوان متولی مدیریت اراضی انفال، ملی و دولتی، طبق دستورالعمل اجرایی کاداستر انتخاب شده است. این اداره موظف به تدقیق و جانمایی دقیق حدود و موقعیت اراضی ملی و دولتی و همچنین قطعات مستثنیات محاط در آنها شده است.
جهان در نقطه بدون بازگشت
گزارش سال ۲۰۲۴ «سیارهٔ زنده» (Living Planet Report) روز پنجشنبه منتشر شد. این گزارش هر دو سال یکبار توسط «صندوق جهانی حیاتوحش» (WWF) و با همکاری باغوحش لندن (ZSL) منتشر میشود و در آن شاخصهای وضعیت طبیعت در جهان مورد بررسی قرار میگیرد. صندوق جهانی حیاتوحش در گزارش امسال خود اعلام کرده که اگرچه اقدامات امیدوارکنندهای برای حفاظت از گونههای زنده و زیستگاههای طبیعی در جهان به چشم میخورد، اما کماکان فعالیتهای انسانی، در حال هدایت طبیعت بهسوی «حذف فاجعهبار گونهها» است. هشداری که میگوید طی سالهای ۱۹۷۰ تا ۲۰۲۰ میلادی، حدود سهچهارم جمعیت مهرهداران وحشی از روی کرهٔ زمین حذف شدهاند و حذف این گونهها، بهمعنای از دست رفتن اکوسیستمهای طبیعی و بهخطر افتادن بقای انسان روی کرهٔ زمین است.
کشت گندم با دست خالی
سال گذشته برای خرید تضمینی گندم عددی در حدود ۱۶۱ هزار میلیارد تومان مصوب شد، اما با افزایش تولید مبلغ مورد وزارت جهادکشاورزی برای پرداخت به گندمکارانی که محصولشان را تحویل گرفته بود، به ۲۱۱ هزار میلیارد تومان رسید. حالا حدود ۲۰ درصد از این مبلغ پرداخت نشده است و دولت اجازه پرداخت از محل ردیف اعتباری دیگری ندارد. بدهی گندمکاران در کشوقوس صدور مجوز میان دولت و مجلس مانده است و پیشنهاد برداشت از صندوق توسعه ملی هم رد شده است. حالا گندمکاران میگویند کشت امسال بدون پول، افت کمی و کیفی خواهد داشت و احتمالاً کشور با چالش در تولید گندم و خودکفایی مواجه شود.
معماری نوآورانه برای کشاورزی
|پیام ما| بحران، بحران، بحران… و هربار این کلمه را میشنویم انگار با بحرانهای بیشتر روبهروییم و همهچیز دلهرهآورتر میشود. اما نکته اینجاست که با هر چالشی فرصتی بهوجود میآید. از کمبود مسکن ارزانقیمت گرفته تا رکود اقتصادی و شرایط اضطراری آبوهوایی، همیشه یک چالش جدید وجود دارد که درها را به روی فرصتهای جدید باز میکند. اما حقیقت این است که هیچیک از اینها رویدادهای مجزا نیستند. همهٔ آنها بهنوعی بههم مرتبط هستند و جنبههای مختلف یک موضوع را تشکیل میدهند. شاید یکی از مواردی که کمتر به آن اشاره شده، بحران جهانی غذاست که بیصدا در حال رشد است و قرار است در آیندهای نزدیک بیشتر مطرح شود؛ چراکه این موضوع چالشهای مختلفی را برای تولید مواد غذایی در آینده بهویژه در شهرها ایجاد میکند.
