بایگانی مطالب برچسب: احیای تالاب
مدیران «درگهسنگی» را خشک کردند
محیطزیست زیر سایه جنگ
این روزها چه جای سخن گفتن از حفاظت و محیطزیست! این عبارت را ممکن است خیلیها در ذهن داشته باشند. اما اتفاقاً در همین زمانه پرآشوب است که باید حواسمان به تنوعزیستی و محیطزیست کشورمان باشد، چراکه خساراتی که به آن وارد میشود، جبرانناپذیر است. مجموعه یادداشتی که میخوانید نظر سه حفاظتگر است. از «هوشنگ ضیایی»، پیشکسوت محیطزیست، گرفته تا «ایمان ابراهیمی» و «پوریا سپهوند»، حفاظتگران محیطزیست. هوشنگ ضیایی در یادداشت خود از تشکیل کارگروهی برای حفاظت توسط سازمان حفاظت محیطزیست میگوید و ایمان ابراهیمی از تبعات جنگ بر حفاظت. پوریا سپهوند هم نگرانیهای خود برای در حاشیه قرار گرفتن حفاظت را بیان کرده و مثالهایی در این باره آورده است. نباید یادمان برود که تنوعزیستی و محیطزیست ایران اهمیت دارد و باید از آن حفاظت کنیم؛ حتی در زمانه سخت.
دستهای بیادعا زندگیبخش تالابهای خشک
«مؤسسه مطالعه و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران» پنجشنبه گذشته همایشی با عنوان «نقش جوامع محلی در مدیریت منابع آب» برگزار کرد. همایشی که بهگفته مجریان آن، در جستوجوی دانش جایی بیرون از دانشگاه است؛ دانشی اصیل، در میان جامعه محلی، آنهم آنجا که به ثمر نشسته است. تلاشهای «سیروس زارع» و «علینصیری»، دو روستانشین از جنوب استان فارس، یکی از احیای تالاب خشکشده «کمجان» و دیگری در استفاده و مدیریت منابع آب بهنفع «بیابانزدایی» و حفاظت از گونههای حیاتوحش در منطقهای که میرفت تا بیابان شود (پاقلات) بهعنوان دو الگوی موفق و درسآموخته در این همایش روایت شد. روایتی از سختیها و صبوریها که با همراهی جامعهمحلی و تکیه بر توان و دانش بومی منطقه، با پایانی خوش همراه شد. کمجان امروز یک تالاب احیا شده است و «پاقلات و ارتفاعاتش» روستایی که بیابان را به منطقهای مطلوب برای بنات و نبات تبدیل کرده است.
تالاب انزلی صاحب ندارد
پنج وزارتخانه و دو سازمان باید وظایفشان را درست انجام دهند تا تالاب انزلی زنده بماند. بااینحال، عدم هماهنگی و نبود یک نهاد مجری و ناظر واحد موجب شده است این دستگاهها نتوانند بهطور مؤثر و همزمان اقدامات لازم را برای احیای تالاب انجام دهند. در غیاب این نهاد مجری، سازمان حفاظت محیطزیست، وزارت نیرو، وزارت جهادکشاورزی، وزارت راهوشهرسازی، سازمان بنادر و دریانوردی، وزارت کشور و شهرداری توپ را به زمین دیگری میاندازند و در این میانه، تالاب انزلی است که در بحران دستوپا میزند.
راهکارهای احیای هامون
حفظ چرخه کربن با حفاظت از تالابها
ورم کردن پساب زیر پوست «اینچه»
سال پرباران تالاب اینچه ۲۵۰ تا ۳۰۰ هکتار آب داشت و در سال کمبارش تا مرز خشکیدگی میرفت، در سالهای اخیر مساحت اینچه به یکهزار هکتار رسیده است. دلیل این چهاربرابر شدن بارشهای فراتر از نرمال نیست، سهچهارم دیگر پساب است، پسابی که به جان اینچه افتاده و مراتع را هم به زیر آب برده! برخلاف آنکه شرکت کانسار خزر میگوید همه اقدامات برای حفظ طبیعت و تالاب را انجام داده، اما محیطزیست و منابعطبیعی از شکایت به دستگاه قضا خبر میدهند.
آنقوت، ناجی ارژن
«میگویند پرنده مقدسی است». در روایت اهالی دشت ارژن و آنها که سالیان سال غاز قرمز را دیده بودند، این روایت دهن به دهن چرخیده و یک روایت قدیمی از شکار این پرنده هم وجود دارد: «وقتی یک شکارچی یکی از آنها را به خانه آورد، هرچه کردند آنقوت یا همان غاز قرمز نپخت و مجبور شدند آن را نخورند.» تالاب ارژن، ثبتشده در کنوانسیون رامسر است و از طرف یونسکو بهعنوان ذخیرهگاه زيستكره شناخته شده و حالا برای اولینبار در دنیا با یک روش علمی، این پرنده تالابی بهعنوان گونه پرچم در این تالاب انتخاب و نماد تالاب ارژن شده است. صحبت از آنقوت میان اهالی روستاهای اطراف تالاب بالا گرفته، بچهها در مدرسه دربارهاش آموزش میبینند و مردم کوچه و خیابان هر کجا گعدهای دارند، اعضای انجمن «آوای بوم» و انجمن «آوای زیستبوم ارژن» به آنها درباره اهمیت این پرنده و چگونگی حفاظتش میگویند. آنقوتها در حال حاضر در ارژن تعدادشان بیشتر از همیشه است و جانشان عزیزتر و همین هم حافظ تالاب است، تالابی فصلی که نگرانیها از خشکی و تخریبش بهدلایلی چون زمینخواری، برداشت آب، خشکسالی و … بالاست.
