در عصری که تخریب‌های زیست‌محیطی و بحران‌های اجتماعی، آینده کره زمین را به خطر انداخته‌اند، کشورها و جوامع مختلف در سراسر جهان بیش از هر زمان دیگری به فکر اصلاح عملکرد خود در حوزه‌های گوناگون هستند. هدف آنها دستیابی به پایداری بیشتر و ساختن آینده‌ای است که در آن نسل‌های بعدی نیز بتوانند از منابع طبیعی و اجتماعی بهره‌مند شوند. در این میان، موضوع مسئولیت اجتماعی بیش ازپیش اهمیت یافته است، به‌ویژه از زمانی که شرکت‌ها و سازمان‌ها به این حوزه توجه ویژه‌ای نشان داده‌اند و بودجه‌هایی تحت‌عنوان مسئولیت اجتماعی به آنها تخصیص داده شده است. اما سؤال اینجاست که شرکت‌ها و سازمان‌ها تا چه حد به تعهدات خود در قبال جامعه و محیط زیست عمل می‌کنند؟ آیا بودجه‌های اختصاص‌یافته به مسئولیت اجتماعی واقعاً به دست جوامع محلی و پروژه‌های پایدار می‌رسد؟ برای پاسخ به این سؤالات و بررسی عملکرد شرکت‌ها در حوزه پایداری و پیگیری اقدامات آنها در قبال مسئولیت اجتماعی، با «شهرام فرضی»، کارشناس مسئولیت‌های اجتماعی شرکتی، به گفت‌وگو نشستیم. در ادامه، مشروح این گفت‌وگو را می‌خوانید:

تصور کنید هر لقمه‌ای که می‌خورید، نه تنها سلامت شما را تضمین می‌کند، بلکه به حفظ سیاره‌ای که روی آن زندگی می‌کنیم نیز کمک می‌کند. صنعت غذا و نوشیدنی امروز بیش از هر زمان دیگری زیر ذره‌بین جهانیان قرار دارد؛ صنعتی که نه‌تنها یکی از بزرگ‌ترین بازیگران اقتصاد جهان است، بلکه نقشی حیاتی در شکل‌دهی به آینده محیط‌زیست و جوامع انسانی ایفا می‌کند. با افزایش آگاهی عمومی نسبت به بحران‌های زیست‌محیطی، نابرابری‌های اجتماعی و دغدغه‌های اخلاقی، انتظارات از شرکت‌های فعال در این حوزه به‌شدت افزایش یافته است. مصرف‌کنندگان، سرمایه‌گذاران و دولت‌ها دیگر تنها به کیفیت و قیمت محصولات توجه نمی‌کنند؛ آن‌ها از برندهای غذایی می‌خواهند که مسئولیت‌پذیر باشند، تأثیرات منفی خود را کاهش دهند و به توسعه پایدار کمک کنند. اما مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها (CSR) در صنعت غذا دقیقاً به چه معناست؟ از کاهش ردپای کربن و بهبود شرایط کار گرفته تا رعایت حقوق حیوانات و استفاده از مواد اولیه پایدار، شرکت‌های غذایی امروز باید در خط مقدم این تحولات باشند. بااین‌حال، مسیر پایداری آسان نیست؛ هزینه‌های بالای اجرای پروژه‌های سبز، پیچیدگی زنجیره‌های تأمین جهانی و رقابت فشرده، چالش‌هایی هستند که شرکت‌ها باید با آن‌ها دست‌وپنجه نرم کنند.در این میان، برخی از غول‌های صنعت غذا و نوشیدنی تلاش کرده‌اند میان سودآوری و مسئولیت اجتماعی تعادلی برقرار کنند. اما آیا این تلاش‌ها صرفاً یک استراتژی بازاریابی است یا می‌توان آن را گامی واقعی به سوی آینده‌ای پایدار دانست؟

|پیام‌ما|در حال حاضر، به‌دلیل عدم تدوین راهبرد ملی کشـاورزی دیجیتال مشتمل بر سند راهبردی و برنامه اقدام در کشور، محیط توانمندساز و مشخص برای فعالیت بازیگران مختلف به‏‌و‌یژه‌ شرکت‌‏های دانش‏‌بنیان و تحقق الزامات مربوطه برای تحقق کشاورزی دیجیتال، ایجاد نشده‌ است. مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارشی با عنوان «سند ملی راهبردی و برنامه اقدام کشاورزی دیجیتال؛ ضرورت‌ها و مؤلفه‌ها» اعلام کرده است فناوری‌‏های اطلاعات و ارتباطات می‌‏توانند دسترسی بازیگران دولتی، نظارتی و بخش غیردولتی را به‌ داده‌های باز در بسیاری از حوزه‌های کلیدی کشاورزی و منابع‌طبیعی، مانند میزان تولید و سطح زیرکشت محصولات، اطلاعات حوزه حفظ نباتات، کیفیت خاک‌های زمین‌های کشاورزی، اطلاعات لازم برای سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی مرتبط با منابع پایه از جمله زمین و آب، ظرفیت‌های خالی صنایع تبدیلی و تکمیلی، میزان تغییر کاربری و واگذاری اراضی کشاورزی و منابع طبیعی و الزامات توسعه تولید نهاده‌های فناورانه به‌شکل مقرون‌‏به‌‏صرفه و با دقت بالا فراهم کنند. این گزارش می‌گوید: «در حال حاضر، ارزیابی دقیقی از وضعیت فعلی، شکاف‌ها و فرصت‌های موجود برای نوآوری دیجیتال به‌عمل نیامده و نظام مناسبی برای پایش پیشرفت و اندازه‌گیری تأثیر ابتکارات کشاورزی دیجیتال طراحی نشده‌ است. همچنین، اولویت‌‏ها یبخش کشاورزی در استفاده‌ از ظرفیت‏‌های دیجیتال تاکنون تعیین نشده‌ است. ازاین‌‏رو، تدوین برنامه و راهبردهای مشخص و شفاف در زمینه‌های مرتبط با فناوری اطلاعات و ارتباطات و ترسیم یک تصویر منسجم از تحقق اهداف حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات به‌ویژه در بخش کشاورزی اجتناب‌ناپذیر است.

نجات خاک‌های ایران با پزشکان خاک؛ طرح جهانی فائو در گلستان کلید خورد

نشست بررسی ظرفیت‌ها و تجربه‌های موفق مسئولیت اجتماعی شرکتی در کسب‌وکارهای دیجیتال با حضور کارشناسان و مدیران این حوزه برگزار شد. در این نشست، «محمود اولیایی»، رئیس کمیسیون مسئولیت اجتماعی و حاکمیت شرکتی اتاق ایران، بر لزوم ایجاد فرصت‌های برابر و تعریف جدید مسئولیت اجتماعی در حوزه فناوری تأکید کرد. همچنین، «طاهره خارستانی» و «سادینا آبایی» به اهمیت حفظ حریم خصوصی و تأثیرات الگوریتم‌ها در کسب‌وکارهای دیجیتال پرداختند و «محمدرضا کشاورزی» و «مصطفی شعبانپور» از پلتفرم‌های دیوار و دیجی‌کالا نیز به نقش اقتصاد چرخشی و پروژه‌های پایدار در مسئولیت اجتماعی شرکت‌های خود اشاره کردند.

|پیام‌ما| بند ح ماده ۳۳ برنامه هفتم توسعه درباره بیمه اجباری محصولات اساسی با هدف کاهش خطر در تولید و تأمین امنیت غذایی وضع شده است، اما حالا برخی کارشناسان محل پرداخت سهم کشاورز از حق بیمه را موضوعی نیازمند اصلاح می‌دانند و حتی کمیسیون کشاورزی مجلس نیز اعلام کرده است دولت در متممی که قرار است برای بودجه ۱۴۰۴ ارائه دهد، می‌تواند این موضوع را لحاظ کند. منتقدان می‌گویند سهم کشاورز از حق بیمه باید در زمان قیمت‌گذاری محصولات برای خرید تضمینی لحاظ می‌شد؛ یعنی حق بیمه اجباری به قیمت خرید تضمینی اضافه می‌شد. صندوق بیمه کشاورزی اما مشکلات خودش را دارد و مدیران آن می‌گویند اگرچه محصولات اساسی شامل گندم، دانه‌های روغنی، حبوبات، نیشکر، چغندر قند، ذرت و برنج است، اما در عمل، فقط گندم و حدود ۳۰ درصد از دانه‌های روغنی خرید تضمینی می‌شود که این موضوع، پرداخت حق بیمه از محل مطالبات خرید تضمینی سایر محصولات اساسی را دچار مشکل می‌کند. صندوق دارای محدودیت‌هایی همچون محدودیت‌های ابلاغی و ایجاد سازوکار مناسب برای ایجاد بیمه فراگیر محصولات است و تصمیم بر این شده که این نوع بیمه امسال فقط برای گندم و دانه‌های روغنی انجام شود. اعتبار پیشنهادی دولت و مصوب مجلس در لایحه بودجه سال ۱۴۰۴ برای صندوق بیمه کشاورزی ۱۲ هزار میلیارد تومان است. این درحالی‌است که کشاورزان محصولات اساسی به‌ویژه گندم‌کاران هر سال به قیمت خرید تضمینی هم اعتراض دارند.

تخریب زمین ادامه دارد و زمان برای نجات کم است

در ساحل چابهار، موج‌های خروشان دریای عمان هر روز چند متر به خانه‌های روستاییان نزدیکتر می‌شوند. مریم، مادر سه فرزند، درحالی‌که آخرین وسایلش را در گونی می‌گذارد، می‌گوید: «این خانه را پدربزرگم ساخت... حالا دریا آن را می‌بلعد.» او یکی از هزاران پناهنده اقلیمی ایران است؛ کسانی که نه به‌خاطر جنگ بلکه به‌خاطر خشکسالی، سیل و فرسایش خاک مجبور به ترک خانه‌هایشان شده‌اند. سازمان ملل پیش‌بینی می‌کند تا سال ۲۰۵۰، ۲۰۰ میلیون نفر در جهان آواره‌ تغییراقلیم خواهند شد.