بایگانی مطالب برچسب: آثار تاریخی
عودلاجان در میانه توسعه و تخریب
۲۴ اسفند محله «عودلاجان» وارد بیستمین سالی شد که بافت تاریخیاش ثبت ملی شد، اقدامی که باید از بافت تاریخی حفاظت و به ساماندهی آن کمک میکرد، اما به تنها چیزی که در این بافت بها داده نشد، همین حفاظت و ساماندهی در طول ۱۹ سال گذشته بود؛ درست مانند طرحی که چند ماه قبل زمزمه انجام آن شنیده شد، طرحی که اجرایی کردنش نیازمند تخریب بخش زیادی از بافت تاریخی بود.
مارکوف ساخت، ما ویران میکنیم
|پیام ما| «خطر تخریب ساختمان سینگر» تیتر خبری بود که خیلی زود در میان علاقهمندان به تاریخ و میراث فرهنگی دستبهدست شد و صاحبنظران و مسئولان میراثفرهنگی و مدیران شهری را وادار به واکنش کرد. موضوع در جلسه اخیر شورای شهر مطرح شد و آنطورکه مسئولان شهرداری و شورای شهر و میراث فرهنگی میگویند سندی مبنیبر درخواست مالک برای خروج اثر از فهرست ثبت و یا تخریب و نوسازی بنا در شهرداری و میراث فرهنگی ثبت نشده است. «محسن سعادتی»، معاون میراثفرهنگی استان تهران، در اظهاراتی هرگونه اقدام در مورد این بنا را غیرقانونی و «ممنوع» اعلام کرده است. در این میان، اما اظهارات «سید احمد علوی»، رئیس کمیته گردشگری شورای شهر تهران، قابلتأمل است که در مورد یک بنای ثبتملیشده و دارای اهمیتها و شاخصههای معماری فراوان، گفته است: «اگر وزارت میراثفرهنگی اعلام کند ساختمان فاقد ارزش میراثی است، شهرداری موظف به صدور مجوز تخریب میشود.»
مجازات سنگین برای حفاران غیرمجاز
حفاظت از میراث فرهنگی از اصلیترین ارکان هویت ملی و تاریخی هر کشور است. یکی از عواملی که حفاظت از این میراث ارزشمند را با چالش مواجه میکند، حفاریهای غیرمجاز و کاوشهای غیرقانونی است. این موضوع در سالهای اخیر تحتتأثیر باورهای غلط، سودجویی و ناآگاهی از ارزش واقعی میراثفرهنگی، گسترش یافته است. از سوی دیگر، قوانین و مقررات موجود در برخی موارد نتوانستهاند بهطور مؤثر در مقابله با این معضل عمل کنند. بهویژه، در مورد ابزاری چون فلزیابها و دیگر تجهیزات کاوش پیشرفته، که روزبهروز پیچیدهتر شده و امکان کاوشهای غیرمجاز را تسهیل کردهاند. در این زمینه، تصویب قوانین جدید و بهروز برای مقابله با حفاریهای غیرمجاز و حفاظت از میراث فرهنگی، یک ضرورت است که اخیراً در قالب طرح جدیدی که در مجلس اعلام وصول شده است، بهطور جدی در حال پیگیری است.
زمین پایتخت ساسانیان را میبلعد
|پیام ما| فرونشست زمین، چندسالی است که به سراغ دارابگرد رفته و علاوهبر شکافهای عمیق و جدی در محدوده این اثر ارزشمند بازمانده از عصر هخامنشی، فروچالههای عمیقی در محدوده این شهر باستانی کمنظیر ایجاد کرده است. سالهاست که درباره وضعیت این شهر هشدار داده میشود، اما اقدامی اساسی برای نجات آن صورت نمیگیرد. در آستانه سال نو و پنجمین روز فروردین -روز ملی دارابگرد- که اهالی داراب در کنار این محوطه ارزشمند گرد هم جمع میشوند، شاید مرور وضعیت بغرنج این اثر کمنظیر باستانی تلنگری باشد برای مدیرانی که در حال برنامهریزی برای جذب گردشگران بیشتر و تهیه آمارهای قابلتوجه در تورنمنت نوروز هستند.
۸ بنای تاریخی به مزایده گذاشته شد
صندوق توسعه صنایع دستی و فرش دستباف و احیاء و بهرهبرداری از اماکن تاریخی و فرهنگی از مزایده ۸ بنای تاریخی برای واگذاری مسئولیت مرمت، احیا و حق بهرهبرداری آنها در مدت معین خبر داد.
زلزله هیچ آسیبی به آثار تاریخی ایرانشهر وارد نکرد
رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان ایرانشهر گفت: خوشبختانه زلزله امروز در شهرستان ایرانشهر هیچ آسیبی به بناها و آثار تاریخی شهرستان وارد نکرده است.
فرونشست و فرار مسئولیت
پدیده فرونشست زمین در اصفهان که بهویژه در سالهای اخیر بهشدت گسترش یافته است، یکی از بزرگترین تهدیدها برای میراث تاریخی و فرهنگی این شهر کهن محسوب میشود. این پدیده، که بهدلیل کاهش شدید منابع آب زیرزمینی و برداشت بیرویه از چاهها به وجود آمده، نهتنها به آسیبهای زیستمحیطی منجر شده، بلکه آثار تاریخی اصفهان را نیز در معرض خطر جدی قرار داده است. اصفهان بهدلیل دارا بودن آثار تاریخی فراوان از دوران صفویه تا قاجار، یک مقصد بیبدیل در عرصه میراث فرهنگی جهانی است، اما در پی بحران فرونشست، این آثار ارزشمند در آستانه تخریب قرار دارند.
میراث در پیچ قانون
|پیام ما| سالهاست که موضوع توجه به قوانین در حوزه میراث فرهنگی یکی از موضوعاتی است که پس از انتشار اخبار ناگوار در این حوزه مطرح و بعد به فراموشی سپرده میشود. هرچند مهمترین مسئله در حوزه اقدامات قانونی در این زمینه، اجرای قانون است و نه نبود آن. با اینهمه لزوم بهروزرسانی قوانین این حوزه و تصویب قوانینی ناظر بر موضوعات جدید در این بخشها هم امری اجتنابناپذیر است. چندسالی است که دولتهای مختلف از تدوین قانونی جامع در حوزه میراثفرهنگی میگویند و در عمل اتفاقی نمیافتد. اما مرکز پژوهشهای مجلس از دری دیگر به موضوع رسیدگی به قوانین این سه حوزه میپردازد و بر تنقیح قوانین تأکید دارد. این موضوع در نشست علنی هفته گذشته مجلس مطرح و موافقت نمایندگان را جلب کرد. در گفتوگو با «سعید شفیعا»، مدیرگروه میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری مرکز پژوهشهای مجلس، روند طیشده برای رسیدن به این طرح و تصویب آن و همچنین ابعاد مختلف آن را بررسی کردیم.
خشت به خشت، روایتی از غفلت
|پیام ما|گردهمایی سالانه باستانشناسی ایران، که امسال بیستودومین دورهاش در موزه ملی ایران برگزار شد، به معرفی جدیدترین کشفیات باستانشناسی ایران اختصاص داشت. در این گردهمایی که از پنجم اسفند آغاز و تا هفتم اسفند ادامه داشت، گزارشهای جدید از کاوشهای باستانشناسی در نقاط مختلف ایران ارائه شد. یکی از مهمترین یافتههای امسال، تدفین نوزادی از هزاره پنجم پیش از میلاد در محوطه غرقشده «چپرآباد» در استان آذربایجانغربی بود. در کنار این گردهمایی، نمایشگاه گزیدهای از جدیدترین اکتشافات باستانشناسی ایران برپا شده که شامل ۲۷۳ اثر از ۱۳ محوطه باستانی از دورههای مختلف است. این نمایشگاه تا پایان فروردین ۱۴۰۴ در موزه ملی ایران قابل بازدید است. اما مهمترین نکته در این گردهمایی سالانه، نگرانی باستانشناسان و پیشکسوتان از وضعیت حاکم بر میراث فرهنگی کشور بود.
مخدوش شدن حریم مسجد جامع قزوین
سرنوشت تلخ چنار هزارساله
|پیام ما| روز جمعه ویدئویی از آتشسوزی چنار کهنسال روستای برغان منتشر شد. درختی که گفته میشود بیش از هزار سال عمر داشته و در حیاط مسجد جامع برغان در کنار چنار کهنسال دیگری که عمری حدود ۳۰۰ سال دارد، قرار گرفته است. این درختان علاوهبر اینکه یکی از جاذبههای گردشگری روستای برغان هستند، برای مردم محلی هم جایگاه ویژهای دارند و مردم برای این دو درخت کهنسال احترام خاصی قائلند. هرچند مدیر میراثفرهنگی البرز اعلام کرده خسارات واردشده به درخت جزئی است، اما گزارشهای آتشنشانی حکایت از انجام نزدیک به ۱۲ ساعت عملیات برای نجات این درخت دارد. درختان کهنسال یکی از عناصر تاریخی و طبیعی ایران هستند که در تمام تاریخ این سرزمین مورد توجه بودند، حوادثی شبیه به آتشسوزی جمعه در برغان تنها یکی از تهدیداتی است که درختان کهنسال ایران با آن مواجهند، چندی پیش هم تصویری از قطع درخت کهنسال دیگری برای ساخت جاده در شبکههای اجتماعی منتشر شد که با واکنشهای بسیاری روبهرو شد. توجه به حفاظت از این درختان بهجز مسئله محیطزیستی، جنبه تاریخی و فرهنگی هم دارد و عمر بلند این درختان نشان میدهد مردم این سرزمین در طول تاریخ تا چه اندازه برای طبیعت و عناصر آن احترام قائل بودند و حالا این درختان هم قربانی بیتوجهی میشوند و هم در جریان توسعه بیضابطه در مناطق مختلف مورد تهدید قرار میگیرند.
وسوسههای گنجیابی
حفاریهای غیرمجاز و قاچاق آثار تاریخی در برخی نقاط ایران، بهویژه در محوطههای باستانی به معضلی جدی تبدیل شده است. در بسیاری از مناطق با وجود تلاشهای گسترده برای جلوگیری از این اقدامات همچنان آثار باستانی در معرض تهدید قرار دارند. بازار قاچاق آثار تاریخی رونق یافته و حتی در شبکههای اجتماعی نیز شیوههای حفاری و فروش این آثار به نمایش گذاشته میشود. اما چرا برخی از افراد بهجای واگذاری این میراث به دولت و نهادهای مسئول، بهدنبال دستیابی به ثروت از طریق کشف این گنجینههای تاریخی هستند؟ درحالیکه مسئولان میراثفرهنگی طی سالها، مشارکت مردمی را یکی از راههای اساسی در حفاظت از این سرمایههای تاریخی میدانند.
