بایگانی مطالب برچسب: محیط طبیعی
موزهای در تندباد
محوطه باستانی دهتل در حدود پنج کیلومتری دهستان دهتل در بستک هرمزگان قرار گرفته است و یکی از مهمترین مراکز مهم هنر صخرهای در ایران محسوب میشود. در سراسر این سایت، در وسعتی حدود ۲۵۰ هکتار، سنگنگارههای منحصربه فردی بر تن سنگهای کرویشکل پراکندهاند. در مجموع بالغبر دو هزار سنگنگاره در این محوطه قرار دارد که قدمت بعضی از آنها به بالغبر ۹ هزار سال میرسد. سایت باستانی دهتل در هفدهم دیماه ۱۳۹۸ در فهرست میراث ملی به ثبت رسیده است، اما هنوز اقدام حفاظتی برای این محوطه ارزشمند که اطلاعات مهمی درباره تمدن ایلام در اختیار پژوهشگران قرار میدهد، صورت نگرفته است. محوطهای که میتواند بهعنوان یک سایت-موزه و به تعبیر مرتضی فرهادی، «موزهای در باد» هر روز میزبان پژوهشگران و دانشجویان و گردشگران از سراسر دنیا باشد، اما سالهاست بهحال خود رها شده و مقصد حفاران غیرمجاز است، بهتازگی باز هم اخباری مبنیبر تخریب آن به دست ما رسیده است.
تداوم قانونگریزی باغوحشها
پآن چیزی که ما در سالهای گذشته شاهدش بودیم، تداوم قانونگریزی باغوحشها و فقدان برخورد لازم از سوی سازمان حفاظت محیطزیست است. این مسئله در طول سالیان متمادی ادامه داشته و در پارهای موارد وضعیت بدتر هم شده است. برای مثال در بهمنماه سال ۱۴۰۰ در باغوحش شهرداری اراک یک کارگر توسط شیرها کشته شد. همین اتفاق در فروردین سال ۱۴۰۲ در باغوحش صفه اصفهان رخ داد و خرسها کارگر آنجا را کشتند. سؤال اینجاست که تخلف در چه سطحی باید انجام شود که سازمان حفاظت محیطزیست برخورد لازم را انجام دهد؟ متأسفانه هرکجا مالک باغوحش یا باغ پرندگان شهرداری یا سایر نهادهای حکومتی هستند، عملاً برخوردی انجام نگرفته است و فقط تماشاچی بودهاند.
تغییر ریل حکمرانی، از دولتی به مشارکتی
اقتصادیکردن حفاظت از تنوعزيستی، ارزشگذاری اقتصادی محیطزیست برای حل مشکلات و همچنین حفاظت و بهرهبرداری پایدار از محیطزیست، از جمله مواردی است که میتواند وضعیت محیطزیست، خصوصاً حوزۀ طبیعی را بهتر کند.
راه حفظ تنوع زیستی مدیریت مشارکتی است
«شینا انصاری» ۲۴ سال قبل با قبولی در آزمون استخدامی وارد سازمان حفاظت محیطزیست شد و مراتب اداری را یکییکی بالا رفت. برای چند سالی در شهرداری به فعالیتهایش در حوزۀ محیطزیست ادامه داد و حالا قصد بازگشت به این سازمان را دارد. شینا انصاری یکی از کاندیداهای زن ریاست سازمان حفاظت محیطزیست است که جزئی از بدنۀ این سازمان به شمار میآید. در گفتوگو با شینا انصاری، از او پرسیدیم آیا میتواند اولویتهایی که در برنامههایش اشاره کرده را اجرایی کند؟ با مشکل کمبود بودجه چه میکند و جایگاه زنان بهویژه در حوزۀ محیط طبیعی چطور خواهد بود؟ برنامۀ حفاظت مشارکتی چقدر قابل تسرییافتن به سایر مناطق است؟ و برنامهای برای امنیتیزدایی از این حوزه دارد؟
برخی کارها را برونسپاری میکنیم
یکی از کاندیداهای ریاست سازمان حفاظت محیطزیست، «اطهره نژادی» دانشآموختۀ رشتۀ مدیریت محیطزیست در مقطع دکتری است. او مدتی دبیر کمسیون امور زیربنایی دولت در دولت دوم حسن روحانی و مدتی هم معاون برنامهریزی و هماهنگی معاونت زنان و خانوادۀ ریاستجمهوری بوده است. انتقادهایی به این کاندیدا دربارۀ اشراف اندک به موضوع محیطزیست طبیعی و ناآشنایی با ساختار سازمان حفاظت محیطزیست وارد شده است. ما با او دربارۀ برنامههایش، نقدهای واردشده و موضوعات مرتبط با محیط طبیعی گفتوگو کردیم. او در پاسخ به سؤالی دربارۀ استیلای دیدگاه امنیتی بر فعالیتهای رایج حفاظتی، اینگونه پاسخ داد که شاید برخی مناطق را اشتباه انتخاب کردهایم که نمیتوانیم بهتنهایی مسئولیت حفاظت آن را داشته باشیم و باید در آنها تجدیدنظر کنیم. این درحالیاست که در خلال مصاحبه، بارها تأکید شده که این نگاه معطوف به منطقۀ خاصی نیست و یک نگاه کلی است.
عمدۀ برنامههایم در حوزۀ محیطزیست، اقتصادی است
دانشآموختۀ مهندسی مکانیک از دانشگاه شریف، کار بهعنوان استاد دانشگاه شریف، معاون وزیر صنایع، پست مدیریتی در شرکت هواپیمایی هما، مدیریت در محیطزیست انسانی سازمان حفاظت محیطزیست، معاون وزیر تعاون، مدیرعامل شرکت حملونقل ریلی رجا، رایزن علمی ایران در چین، ژاپن و کرۀ جنوبی و معاون سازمان حملونقل و ترافیک شهرداری تهران، بخشی از رزومۀ کاری «یوسف حجت» یکی از کاندیداهای ریاست سازمان حفاظت محیطزیست است. در گفتوگو با او، دربارۀ برنامههایش برای مدیریت محیطزیست پرسیدیم و اینکه باتوجهبه عدم تسلط او بر بخش محیط طبیعی سازمان حفاظت محیطزیست، چه برنامهای برای غافلنماندن از این بخش دارد؟ حوزهای که جزو وظایف هیچ نهاد و ارگان دیگری نیست و سازمان حفاظت محیطزیست باید آن را یکتنه پیش ببرد و نقش اجرایی در آن دارد.
مشهد، در معرض سیلابهای شدید دورهای
«در حال حاضر نحوهٔ گسترش شهر مشهد بهشکلی است که بخشهایی از آن مستقیماً در معرض سیلابهای شدید دورهای و بخش وسیعی از آن نیز با مشکل آبگرفتگی سطح معابر و آلودگیهای ناشی از آن قرار دارد.» این هشداری است که پژوهشکدهٔ سوانح طبیعی کشور در گزارشی که از سیلاب غافلگیرکنندهٔ اخیر این کلانشهر ارائه داد، بیان کرده و ادامه میدهد: «گسترش شهر و تبدیل کاربریهای اراضی، سیلابهای آینده را خطرناکتر میکند.» این گزارش همچنین میگوید کلانشهر مشهد با موقعیت و قرارگیری ویژهٔ آن بر سطح دشت تراکمی و مخروطافکنههای آبرفتی، «مدیریت خطرپذیری سیلاب بر مبنای تحلیل خطرپذیری، ارزیابی خطر و ارائهٔ برنامهٔ راهبردی مدیریت سیلاب دشت دارای مجموعه اقدامات قبل، حین و پس از وقوع سیلاب»، جامعترین پیشنهادی است که میتواند علاوهبر خطرات سیلاب فعلی و آینده، خطر سیلاب پیوسته را نیز مدنظر قرار دهد و اقدامات جامعی را در مدیریت خطرپذیری سیلاب داشت.
گردشگری دستوری در میانکاله
میانکاله در سال ۱۳۴۸ بهعنوان منطقهٔ حفاظتشده و در سال ۱۳۵۴ بهعنوان تالاب بینالمللی معرفی شد. در سال ۱۳۵۵ نیز این منطقه عنوان ذخیرهگاه زیستکره یونسکو را دریافت کرد. در این دههها بارها بحث گردشگری میانکاله مطرح شده است که آخرین آنها به سفر اخیر «ابراهیم رئیسی» به مازندران برمیگردد. او در سفر خود ضمن گلایهٔ شدید و بازخواست از وزارت میراثفرهنگی و گردشگری بهدلیل تعلل پنجماهه در اجرای این طرح بهرغم صدور مجوز از سوی سازمان محیطزیست دستور داد با تدوین طرح اقتصادی تالاب میانکاله برای جذب سرمایهگذاری، اجرای مصوبات طرح احیای این منطقه باجدیت پیگیری و دنبال شود. این درحالیاست که کارشناسان میگویند آنچه میانکاله نیاز ندارد، گردشگری مبتنیبر سرمایهگذار و توریسم انبوه است.
