بایگانی مطالب برچسب: افغانستان

راه رهایی از طالبانیسم و غرب‌پرستی

|پیام ما| در نشست تخصصی «مهاجرین و نظام سلطه»، «بیژن عبدالکریمی»، فیلسوف ایرانی مهاجران را قربانی دستگاه روایت‌سازی نظام سلطه جهان دانست و با نقد غرب‌پرستی در ایران گفت جامعه افغانستان تنها با یافتن «راه سومی» بیرون از دوگانه طالبانیسم یا غرب‌پرستی کاذب می‌تواند آینده‌ای مستقل بسازد. همچنین، «سیدعسکر موسوی» انسان‌شناس افغانستانی هشدار داد نگاه امنیتی کوتاه‌مدت به مهاجران، بحران را عمیق‌تر می‌کند و خواستار رویکردی تاریخی و فرصت‌محور برای تقویت پیوندهای فرهنگی و اقتصادی دو کشور شد.

زنان هنوز زیر آوارند

تکلیف طالبان با زنان روشن است: حتی اگر مرده باشی، حتی اگر خروارها خاک و گِل روی سرت ریخته باشد، حتی اگر باران ببارد و معلوم نباشد جنازه‌ات هم چه سرنوشتی پیدا می‌کند، کسی تو را، احتمال زنده‌ماندنت و جنازه‌ات را در نظر نمی‌گیرد، چون امدادگر زنی نیست تا تو را بیرون بیاورد. مجروح و زخم‌‌خورده باشی هم کسی به دادت نمی‌رسد؛ چون طبیب و پرستار زن در کار نیست و قانون و شرع در افغانستان برای همه این موارد تکالیف روشنی دارد. در ولایات زلزله‌زده «ننگرهار» و «کنر» نبود امدادگر یا نیروی پزشکی زن باعث شده است تعداد زیادی زن (که آمار دقیقشان معلوم نیست)، همچنان زیر آوار نزدیک به صد درصدی روستاها باقی بمانند. اگر پدر، پسر یا برادری از خانواده زنده مانده باشد، برای بیرون کشیدنشان تلاش می‌کند و اگر نه، سرنوشتشان معلوم نیست. روایت پزشکان و فعالان اجتماعی افغانستان در گفت‌وگو با «پیام‌ما» با گذشت شش روز از زلزله مهیب شرق این کشور می‌گوید که نه‌فقط زنان بلکه کودکان و مردان نیز در کمبود آب، غذا، دارو، ادوات بهداشتی و حتی چادری برای اسکان، روزهای بغرنجی را می‌گذرانند. سازمان‌های بین‌المللی در مورد احتمال شیوع بیماری و سوءتغدیه در این مناطق هشدار می‌دهند، طالبان اما تصاویر و خبرهای امدادرسانی مطلوب خود را منتشر می‌کند.

گورستان‌ها دیگر جا ندارند

|پیام ما| ساعت ۲۳:۴۷ یکشنبه‌شب زمین در شرق افغانستان لرزید و خانه‌ها را در این نقطه کوهستانی ویران کرد. مردم درمانده تا صبح که آفتاب بزند، با دست‌هایشان آوار را کنار می‌زدند تا عزیزان گمشده‌شان را بیابند. زمین‌لرزه یکشنبه‌شب تا این لحظه بیش از ۸۱۲ کشته و بیشتر از سه هزار زخمی برجای گذاشته است. این زلزله چنان ویرانگر بود که شمار کشته‌ها و مجروحان هر ساعت درحال افزایش است. اکنون در پنج ولایت شرق افغانستان نیروهای امدادی مشغول بیرون کشیدن مردم از زیر آوارند، هرچند شماری از راه‌ها بر اثر ویرانی مسدود شده است.

کابل خود را برای آینده‌ای بدون آب آماده می‌کند

ترکیب عواملی انسانی و محیط‌زیستی باعث شده است کابل نخستین پایتخت مدرن باشد که در خطر ازدست‌دادن منابع آب زیرزمینی قرار می‌گیرد. در نیم‌قرن گذشته، شهر کابل بیش‌ازاندازه سختی و تراژدی را تحمل کرده است. اکنون که پایتخت افغانستان می‌کوشد از تاریخ خشونت‌بار خود عبور کند، چالشی تازه پدید آمده که آینده کابل را به‌شکلی تهدید می‌کند که هیچ ارتش اشغالگر یا حکومت دینی قادر به آن نبوده است. طبق پژوهش جدید سازمان غیرانتفاعی «مرسی کورپس»، این شهر با بحران شدید و چندوجهی آب مواجه است که اگر فوراً برطرف نشود، به‌زودی تهدیدی برای بقای شش میلیون ساکن کابل خواهد شد. اگر بحران ادامه پیدا کند، کابل نخستین پایتخت بزرگ در تاریخ مدرن خواهد بود که به‌طور کامل، منابع آب زیرزمینی خود را از دست می‌دهد.

چشیدن میوه ممنوعه به سبک طالبان

|پیام ما| چندی پیش ویدئوی عجیبی توسط طالبان در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد، با تصاویری که وحشت آشنا در حکومت طالبان را به سخره گرفته بود، سعی داشت گردشگران را به این کشور دعوت کند. طالبان در دوره دوم حکومت خود سیاست‌های جدیدی درباره موضوع گردشگری و میراث‌فرهنگی در پیش گرفته است؛ سیاست‌هایی که هم ردپای افراطی‌گری در آن دیده می‌شود و هم سعی دارد همراه با جریان‌های جهانی باشد. از تأسیس موزه انتحاری در کابل تا دعوت از ترکیه برای همکاری در بازسازی بناهای تاریخی و آثار باستانی. از دعوت گردشگران آمریکایی به افغانستان تا اجازه فعالیت به زنان برای راهنمایی و همراهی با گردشگران زن که به افغانستان سفر می‌کنند. «قدرت‌الله جمال»، معاون گردشگری وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان، به آسوشیتدپرس گفته افغانستان سال گذشته میزبان حدود ۹ هزار گردشگر خارجی بوده و در سه‌ماهه اول امسال سه هزار گردشگر وارد این کشور شده‌اند. اینها بازی رسانه‌ای است یا حقیقت؟ هر کس پاسخی دارد. در هفته‌های اخیر چند رسانه‌ بین‌المللی گزارش‌های متعددی درباره تورهای گردشگری زنان به افغانستان منتشر کرده‌اند و آزادی‌های نسبی که طالبان برای گردشگران زن در این کشور اعمال می‌کند را بازتاب داده‌اند. برخی هم این آزادی نسبی را با محدودیت‌های روزافزون طالبان علیه زنان در افغانستان مقایسه کرده‌اند. برخی رسانه‌ها با خوش‌بینی به تربیت زنان راهنمای گردشگری اشاره کرده‌اند و برخی به محدودیت‌هایی پرداخته‌اند که زنان در حکومت طالبان برای حقوق اولیه خود از جمله تحصیل دارند. برخی هم به‌نقل از زنان اهل افغانستان این رفتار طالبان را سفیدشویی سرکوب سیستماتیک زنان و آنچه آنها «شرایط خفه‌کننده» دانسته‌اند، عنوان کرده‌اند.

خشخاش؛ سودای سود، سایه سم

کودکی میان دو مرز

روایتی از کودکی افغانستانی در ایران که قربانی خشونت، بی‌هویتی و بی‌قانونی است

دست‌هایی که رفته‌اند

جای خالی مهاجران