«باید برای ایرج اعتصام کلاه از سر برداشت و تنها به خدمات مهمش در معماری توجه نکرد بلکه به این نکته توجه کرد که او علی‌رغم داشتن ویژگی‌های مهم علمی و آموزشی، هیچ‌گاه انسانیت خود را فراموش نکرد.»
پرویز پیران
«ایرج اعتصام» که دوشنبه‌، بیست‌وهشتم آذر دار فانی را وداع گفت، تنها یک شهرساز نبود؛ او یک خاطره‌ساز بود و با پارک‌هایی که در همۀ این سال‌ها احداث کرد، برایمان خاطره‌ ساخت. او اگرچه در غربت غرب و یک ماه پیش از 92 سالگی درگذشت اما تا دمِ آخر دل در گرو وطن داشت و این، از همۀ ابنیه‌ای که بنا کرده، مشهود است. این معمارِ شهیر از نیمۀ دهۀ چهل تا نیمۀ دهۀ پنجاه، تفرج‌گاه‌هایی برای مردم پایتخت پدید آورد که در حافظۀ جمعی مردم این کشور جای گرفت تا آن‌جا که می‌توان گمان نزدیک به یقین داشت نه‌‎فقط هر تهرانی، که حتماً هر ایرانی دست‌کم یک‌بار گشتی در آن‌ها زده است.
داستان پارک‌سازی‌های این معمارِ پارک‌ها از نیمۀ دهۀ چهل آغاز شد. از آن زمان که طراحی بوستان‌های مهم پایتخت، از سوی شهرداری تهران به تصدّی‌گری تقی سرلک و سازمان پارک‌های آن، به مهندسان مشاور مطرح آن دوران واگذار شد. در نتیجه «مهندسین مشاور امکو» که او رئیس آن بود، طراحی دو پارک ملّت (شاهنشاهیِ سابق) _ که در آن دوران بزرگ‌ترین پارک شهری تهران بود _ و پارک شریعتی (کوروشِ سابق) را برعهده گرفت.
از برآیند و فرآیند ساخت پارک شریعتی اطّلاع چندانی در دست نیست امّا پارک ملّت، در سال 1345، تپّه‌ماهوری بود بایر و بدون درخت و آب. قرار شد در فاز نخست یک‌سوی آن که به خیابان پهلوی (ولیعصرِ کنونی) می‌رسید، به اراضی مشجّری تبدیل شود و دو سال بعد، چنین هم شد. هزار مترمربّع پارک ساخته شد و چون در جوار آن خیابان بود، به بلوار کنار جادّه معروف شد. اما فاز دوم، پنج سال بعد آغاز شد و در سال 1353 در مساحتی به وسعت بیست‌وچهار هکتار به پایان رسید. تصمیم طراح بر آن بود تا با توجه به شکل زمین که از هندسۀ شاخصی پیروی نمی‌کرد و سرشار از تغییر و انحراف بود، به سیاق باغ‌های انگلیسی، بی‌هیچ نظم هندسی، کشیده شود تا شکلی از طبیعت داشته باشد. در این میان پلکان‌هایی هم برای آن طراحی شد تا به‌مثابۀ پشت بند دیوارۀ سد باشد و آن‌سویش سدّی هفده متری. هم‌چنین دریاچه‌ای ایجاد شد تا هرآن‌چه یک تفریح‌گاه درون‌شهری لازم دارد داشته باشد. حالا دیگر این پارک آن‌قدر وسیع شده بود که سوی دیگرش به اراضی رادیو تلویزیون ملّی ایران (صداوسیمای کنونی) – که در نیمه‌های احداث پارک، در سال 1350 پدید آمد -، بیمارستان ملکۀ مادر (شهید رجاییِ کنونی) – که هم‌زمان با اتمام ایجاد پارک، در سال 1353 ساخته شد – و کلوپ شاهنشاهی یا باشگاه شاهنشاهی (مجموعۀ ورزشی انقلابِ کنونی) – که پیش از بنای پارک، در سال 1337 ساخته شد _ می‌رسید. از آن روز برای ساکنان شمیران در شمال تهران، این پارک به پای ثابت گشت‌وگذارهایشان تبدیل شد و به‌مرور مغازه‌های روبه‌روی آن در خیابان خیابان پهلوی (ولیعصرِ کنونی) گسترش یافت که همه‌چیز برای یک کیف اساسی جفت‌وجور باشد. اگر ختام استیجاد این پارک را مبنا قرار دهیم، اکنون باید چهل‌وهشت سالگی‌اش را جشن بگیریم و چه بسیار کسان که در همۀ این نزدیک به نیم قرن در آن عاشق شده‌اند و فارغ، خنده کرده‌اند و گریه، قرارهای دوستی گذاشته‌اند و خانوادگی و البتّه عاشقانه. بازی کرده‌اند و به پیک‌نیک رفته‌اند. و این همه را مدیون و مرهون ایرج اعتصام هستیم که اگر تمام آثاری که طی حدود شش دهۀ گذشته ساخته، پیش چشم گذاریم، به‌حتم پارک شاهنشاهیِ آن‌روزها و پارک ملّتِ این‎روزها، یک سروگردن بالاتر باشد. برتر شاید نه‌ به‌سبب جایگاه معماری، که از لحاظ پایگاهی که نزد اهالی این شهر دارد. او با این بوستان تا همیشه در خاطرۀ اجتماعی پایتخت‌نشینان جا خوش خواهد کرد.