تعدیل؛ پاداش تلاش‌ها زیر جنگ

ساعت نزدیک به ۱۰ صبح روز نهم اسفند ۱۴۰۴، کارکنان مرکز درمانی «شهید شوریده» مانند همیشه مشغول کار بودند که صدای انفجاری شدید در نزدیکی بیمارستان همه را سراسیمه کرد. آن‌ها به کار خود ادامه دادند، اما شدت‌گرفتن انفجارها برای چند ثانیه همه را به خیابان‌های مجاور کشاند. پرستاران و پزشکان با روپوش‌های سفید، بیماران، کارکنان خدمات، حراست و دیگر اعضای کادر درمانی خود را در خیابان پاستور و نزدیک نهاد ریاست‌جمهوری دیدند؛ جایی که هدف حمله آمریکا و اسرائیل قرار گرفته بود.

بخش زیادی از این مرکز درمانی با آغاز جنگ چهل‌روزه تخریب شد و فعالیت آن به همراه کارکنان و نیروهایش به کلینیک درمانی نور در خیابان شهید مطهری تهران انتقال یافت.

 توقف درمان زیر بمباران

یکی از پرستاران مرکز درمانی شهید شوریده در روایت آن روز به «پیام ما» می‌گوید: «ساعت یک ربع به ۱۰ بود. صدای انفجار شدیدی بیمارستان را لرزاند. شدت انفجارها به‌اندازه‌ای بود که ابتدا تصور می‌کردیم زلزله‌ای شدید رخ داده است. با ادامه حملات و آسیب‌دیدن بیمارستان، بخشی از سقف فروریخت و بسیاری از کارکنان و بیماران خود را به خیابان‌های اطراف رساندند. ادامه فعالیت این مرکز درمانی به‌دلیل وضعیت ساختمان و امنیت محل دشوار شد. با این حال، کارکنان تا ساعت چهار یا پنج بعدازظهر آنجا ماندند و در انتقال بیماران به مراکز درمانی دیگر مشارکت کردند.»

به گفته این پرستار، بیمارانی که بستری بودند یا برای عمل جراحی و ادامه درمان به خدمات بیمارستان نیاز داشتند، به بیمارستان‌های دیگر اعزام شدند: «کارکنان نیز در شرایطی که خود با خطر مواجه بودند، برای انتقال بیماران همکاری کردند. بیمارستان در حملات بعدی به آن منطقه آسیب بیشتری دید و در نهایت به‌شدت تخریب شد؛ به‌طوری که امکان ادامه فعالیت در آن از بین رفت.»

پس از تعطیلی بیمارستان شوریده، بخشی از کارکنان فعالیت خود را در کلینیک نور در محدوده خیابان مطهری ادامه دادند؛ مرکزی که به گفته یکی از کارکنان بیمارستان شوریده، امکان ارائه خدمات بستری را ندارد و نمی‌تواند جایگزین کامل بیمارستان باشد: «با وجود این، کارکنان امیدوار بودند بتوانند در همین مجموعه یا بخش‌های دیگر وابسته به وزارت جهاد کشاورزی به کار خود ادامه دهند.»

تعدیل آغاز می‌شود

به گفته یکی از کارکنان بیمارستان شوریده، روند تعدیل نیروها از حدود اواسط اردیبهشت آغاز شد و مسئولان، نداشتن بودجه برای پرداخت حقوق را دلیل آن اعلام کردند: «در مجموع حدود ۱۳۰ نفر از کارکنان تعدیل شدند؛ افرادی که تنها به بخش پرستاری تعلق نداشتند و نیروهای خدمات، حراست و دیگر بخش‌های بیمارستان را نیز شامل می‌شدند.»

او با اعتراض به نحوه برخورد با کارکنان می‌گوید: «ما سال‌ها در این بیمارستان کار کردیم. همکارانمان خانواده و فرزند دارند، اما حالا بدون اینکه وضعیتشان مشخص باشد، آن‌ها را کنار گذاشته‌اند. بعضی از این نیروها حدود ۵۰ سال سن دارند و در شرایط فعلی به‌سختی می‌توانند جای دیگری استخدام شوند. وقتی این مسئله را با مسئولان مطرح کردیم، گفتند این مشکل خودشان است و به ما ارتباطی ندارد.»

به گفته این پرستار، کارکنان تعدیل‌شده علاوه بر بیکاری، درباره پرداخت مطالبات و مزایای خود نیز پاسخ روشنی دریافت نکرده‌اند. او می‌افزاید کارکنانی که همچنان مشغول به کارند نیز با مشکلاتی مانند پرداخت‌نشدن اضافه‌کاری و کارانه روبه‌رو هستند.

این پرستار با اشاره به وابستگی بیمارستان شوریده به وزارت جهاد کشاورزی، از نبود حمایت مؤثر این وزارتخانه از کارکنان انتقاد می‌کند و می‌گوید: «نیروها از مسئولان و وزیر جهاد کشاورزی خواسته‌اند وضعیت استخدامی آن‌ها را تعیین تکلیف کنند و امکان انتقالشان به مجموعه وزارتخانه یا مراکز دیگر را فراهم آورند.»

او تأکید می‌کند: «کارکنان در دوره همه‌گیری کرونا نیز برای پایش سلامت کارکنان وزارت جهاد کشاورزی فعالیت کرده بودند، اما اکنون که خود به حمایت نیاز دارند، پاسخی نگرفته‌اند. وزارت بهداشت، سازمان نظام پرستاری و دیگر نهادهایی که کارکنان انتظار حمایت از آن‌ها را داشتند نیز تاکنون اقدام مؤثری برای حل این مشکل انجام نداده‌اند.»

او یادآور می‌شود: «خواسته کارکنان، تعیین تکلیف وضعیت شغلی و پرداخت مطالباتشان است. اگر بیمارستان دیگر قابل استفاده نیست، دست‌کم نیروها را به مجموعه دیگری منتقل کنند تا امنیت شغلی داشته باشند. نمی‌توان افرادی را که سال‌ها کار کرده‌اند، پس از تعطیلی محل کارشان بدون حمایت رها کرد.»

تلاش برای بازسازی و تعدیل نیرو

یکی دیگر از کارکنان بیمارستان که حدود ۱۵ سال در این مرکز درمانی کار کرده است، سخنان همکارش را تأیید می‌کند و به «پیام ما» می‌گوید: «پس از حملات و تعطیلی بیمارستان، کارکنان برای راه‌اندازی دوباره این مرکز درمانی شبانه‌روزی تلاش کردند؛ در حالی که این کار وظیفه هیچ‌یک از کارکنان نبود. آن‌ها کارهایی خارج از وظایف تخصصی خود انجام دادند، اما در نهایت پاسخ زحماتشان تعدیل نیرو بود.»

او ادامه می‌دهد: «کارکنان پس از حمله، در سه شیفت و به‌صورت شبانه‌روزی کار می‌کردند. برخی از آن‌ها برای کمک به راه‌اندازی دوباره بیمارستان، مدت طولانی در محل ماندند و کارهای ساختمانی هم انجام دادند. ما کادر درمان بودیم، اما برای اینکه بیمارستان دوباره راه بیفتد، کارهایی مثل جابه‌جایی مصالح و آوردن سیمان را هم انجام می‌دادیم. با این امید کار کردیم که مجموعه تعطیل نماند، اما در نهایت وضعیت خودمان هم مشخص نشد.»

به گفته او، تعدیل کارکنان ابتدا با کنارگذاشتن برخی نیروهای تازه‌استخدام‌شده آغاز شد، اما به‌تدریج نیروهای باسابقه نیز در معرض قطع همکاری قرار گرفتند: «حدود دو، سه هفته قبل، ۱۰ نفر دیگر تعدیل شدند و صحبت از کنارگذاشتن ۱۰ تا ۱۵ نفر دیگر نیز بود؛ تصمیمی که پس از اعتراض کارکنان فعلاً متوقف شده است.»

او با اشاره به همکارانی که ۲۵ تا ۲۹ سال سابقه دارند، می‌گوید: «کنارگذاشتن این نیروها، بدون مشخص‌بودن آینده شغلی‌شان، آن‌ها را در موقعیتی دشوار قرار می‌دهد. مدت قرارداد برخی کارکنان نیز از یک سال به یک ماه و سپس سه ماه کاهش یافته و همین مسئله نگرانی از ادامه همکاری را افزایش داده است.»

این فرد که اکنون برای تأمین هزینه‌های زندگی خانواده‌اش به دنبال کار است، می‌گوید: «سن و سابقه کاری بالا، پیدا کردن شغل جدید را دشوار کرده است. من هزینه زندگی هفت نفر را تأمین می‌کنم و دنبال کار می‌گردم، اما هر جا مراجعه می‌کنیم، می‌گویند نیروی ۲۰ تا ۳۰ ساله می‌خواهیم. ما ۴۰ یا ۴۵ سال داریم و با وجود سال‌ها تجربه، به‌راحتی استخدام نمی‌شویم.»

او درباره وضعیت کنونی ساختمان مرکز درمانی شهید شوریده می‌گوید: «بخش‌هایی از آن بازسازی شده، اما ادامه فعالیت با موانع مربوط به مجوز مواجه است.»

به گفته او، کارکنان برای پیگیری وضعیت خود به ریاست‌جمهوری، قوه قضاییه و دیگر نهادها نامه نوشته‌اند، اما هنوز پاسخ روشنی دریافت نکرده‌اند: «با توجه به وابستگی بیمارستان به وزارت جهاد کشاورزی، مسئولان باید درباره بازسازی مرکز یا انتقال نیروها به مجموعه‌های دیگر تصمیم بگیرند. کارکنانی که برای حفظ بیمارستان حتی خارج از وظایف تخصصی خود تلاش کردند، اکنون با نگرانی از تعدیل، قراردادهای ناپایدار و دشواری تأمین معاش روبه‌رو هستند. تعیین تکلیف آینده بیمارستان باید با روشن‌شدن وضعیت شغلی کارکنان و پرداخت حقوق و مطالبات آن‌ها همراه باشد.»

شایعه واگذاری مرکز

سخنان کارکنان بیمارستان درباره تعدیل نیرو این روزها با خبری همراه شده که ممکن است سرنوشت این مرکز درمانی و نیروهای باقی‌مانده در آن را تغییر دهد. در هفته‌های گذشته، پایگاه «اخبار سبز کشاورزی» از واگذاری این مرکز به بخش خصوصی خبر داد. این احتمال مطرح است که تعدیل نیروها با واگذاری مرکز شهید شوریده مرتبط باشد. این پایگاه روز ششم مهر نوشت: «مرکز درمانی شهید شوریده، وابسته به وزارت جهاد کشاورزی، توسط دلالان به بخش خصوصی واگذار شد. این مرکز درمانی که در دوران دفاع مقدس مورد اصابت موشک قرار گرفته بود و ظاهراً غیرقابل استفاده به نظر می‌رسید، با تمام امکانات و پرسنل به کلینیک نور (زیرمجموعه مرکز شوریده) واقع در خیابان مطهری، خیابان شهید یوسفیان منتقل شد تا پس از بازسازی، در خدمت خانواده بزرگ ۷۵ هزار نفری پرسنل وزارت جهاد کشاورزی و ملت ایران قرار گیرد.»

به نام بازنشستگی، نه تعدیل نیرو

در مقابل، منبعی مطلع در وزارت جهاد کشاورزی در گفت‌وگو با «پیام ما» روایت دیگری از وضعیت بیمارستان و کارکنان آن ارائه می‌کند. او می‌گوید آمار اعلام‌شده درباره تعداد نیروهای تعدیل‌شده دقیق نیست و بر اساس اطلاعات ارائه‌شده به این مجموعه، تعداد کارکنانی که قرار است از کار خارج شوند، کمتر از ارقام مطرح‌شده است.

به گفته این منبع، بیمارستان شوریده در مجموع ۱۲۳ نفر نیروی انسانی داشته و قرار است تعداد کارکنان آن به حدود ۸۲ تا ۸۳ نفر کاهش یابد: «از میان افرادی که نامشان برای خروج از مجموعه مطرح شده، حدود شش تا هفت نفر در آستانه بازنشستگی هستند و در نتیجه، تعداد نیروهایی که احتمالاً مشمول تعدیل یا قطع همکاری می‌شوند، کمتر از رقم اولیه خواهد بود.»

او با تأکید بر اینکه وضعیت کارکنان هنوز نهایی نشده است، می‌گوید: «بخشی از نیروهای بیمارستان به‌صورت محدود و چند روز در هفته فعالیت می‌کردند و برخی نیز به دلایل مختلف در محل کار حاضر نمی‌شدند. به همین دلیل، آمار مربوط به تعداد کارکنان و افرادی که عملاً فعالیت داشته‌اند، باید با تفکیک وضعیت استخدامی و میزان حضور آن‌ها بررسی شود.»

او همچنین درباره وضعیت کلینیک نور در محدوده خیابان مطهری می‌گوید: «پس از تعطیلی بیمارستان، تلاش شده است با انجام تغییراتی در فضای این مرکز، امکان فعالیت بخشی از کارکنان فراهم شود. بخش‌هایی از کلینیک برای ارائه خدمات محدودتر، از جمله ایجاد فضای تریاژ، آماده شده‌اند تا تعدادی از کارکنان بتوانند فعالیت خود را ادامه دهند.»

با این حال، این منبع تأکید می‌کند کلینیک نور از نظر وسعت و ظرفیت خدمات درمانی با بیمارستان شوریده قابل مقایسه نیست و امکان جذب همه کارکنان بیمارستان در این مرکز وجود ندارد. او می‌گوید وضعیت نهایی نیروها همچنان در دست بررسی است و درباره همه کارکنان تصمیم قطعی گرفته نشده است.

این منبع مطلع همچنین به طرح موضوع تعیین تکلیف نیروهای خدماتی و دیگر کارکنان اشاره می‌کند و می‌گوید: «در جلسات مدیریتی درباره وضعیت این گروه‌ها نیز بحث شده است و برخی مدیران بر ضرورت یافتن راهکاری برای کارکنانی تأکید کرده‌اند که با تعطیلی بیمارستان، امکان ادامه فعالیت در محل قبلی را ندارند.»

با وجود این توضیحات، این منبع جزئیات نهایی درباره نحوه ادامه همکاری کارکنان، وضعیت قراردادهای آن‌ها و چگونگی تعیین تکلیف مطالبات احتمالی را ارائه نمی‌کند. مشخص نیست چه تعداد از کارکنان به‌طور قطعی از بیمارستان تعدیل شده‌اند یا می‌شوند. این منبع به «پیام ما» می‌گوید: «سعی شده است بخشی از نیروها در مراکز دیگری که به نیرو نیاز دارند، به کار گرفته شوند.»

منبع دیگری در وزارت جهاد کشاورزی نیز به «پیام ما» می‌گوید: «وزارت جهاد کشاورزی در چارچوب برنامه اصلاح ساختار، موظف شده است مجموعه‌های تابعه خود را سامان‌دهی و ساختار آن‌ها را فشرده‌تر کند. در همین زمینه، این احتمال مطرح شده است که واگذاری بیمارستان شوریده با هدف حفظ سایر مجموعه‌های تخصصی این وزارتخانه مرتبط باشد. با این حال، ارتباط مستقیم میان اصلاح ساختار وزارتخانه، واگذاری بیمارستان و تعدیل نیروهای آن هنوز روشن نیست.»

تفاوت روایت کارکنان بیمارستان شوریده و منبع مطلع در وزارت جهاد کشاورزی، بیش از هر چیز از نبود اطلاعات شفاف درباره سرنوشت این مرکز و نیروهای آن حکایت دارد. کارکنان از تعدیل همکاران، بلاتکلیفی قراردادها و نامشخص‌بودن مطالباتشان می‌گویند؛ در مقابل، روایت وزارتخانه درباره تعداد نیروهای در معرض خروج و وضعیت اشتغال آن‌ها تصویر دیگری ارائه می‌دهد. اکنون مسئله فقط شمار نیروهای تعدیل‌شده نیست؛ مسئولیت وزارت جهاد کشاورزی در قبال آینده بیمارستان و حقوق کارکنانی نیز مطرح است که پس از حمله و تعطیلی آن، با آینده‌ای نامعلوم روبه‌رو شده‌اند.