گردشگری بین‌المللی در نیمه نخست سال ۲۰۲۶، با وجود ادامه سفرهای خارجی در سطح جهان، رشد چندانی نداشته است. تازه‌ترین گزارش «بارومتر جهانی گردشگری» سازمان جهانی گردشگری نشان می‌دهد تعداد ورود گردشگران بین‌المللی در فاصله ژانویه تا ژوئن امسال، در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، ۰.۴ درصد افزایش یافته است.

براساس برآورد این سازمان، حدود ۶۹۰ میلیون گردشگر در شش ماه نخست سال به کشورهای دیگر سفر کرده‌اند. این تعداد حدود ۳ میلیون نفر بیشتر از نیمه نخست سال ۲۰۲۵ است. با وجود این افزایش، روند گردشگری در طول این شش ماه ثابت نبوده و آمارها از کاهش سرعت رشد در فصل دوم سال خبر می‌دهند.

در سه‌ماهه نخست ۲۰۲۶، تعداد ورود گردشگران بین‌المللی در جهان ۲ درصد افزایش پیدا کرد، اما در سه‌ماهه دوم این روند تغییر کرد و ورود گردشگران یک درصد کاهش یافت. در ماه آوریل نیز تعداد گردشگران ورودی در سطح جهان ۳ درصد کمتر شد.

یکی از عوامل مؤثر بر کاهش آمار آوریل، تفاوت زمانی عید پاک در سال جاری عنوان شده است. تغییر زمان این مناسبت در مقایسه با سال‌های دیگر بر الگوی سفرهای بین‌المللی تأثیر گذاشت. در کنار این عامل، پیامدهای گسترده‌تر درگیری‌های خاورمیانه نیز بر جریان سفرها اثر گذاشته است.

در ماه ژوئن نیز تعداد ورود گردشگران بین‌المللی در سطح جهان ۳ درصد کاهش یافت. در نتیجه، اگرچه مجموع عملکرد نیمه نخست سال همچنان مثبت باقی مانده است، آمار سه‌ماهه دوم نشان می‌دهد شتاب رشد گردشگری در مقایسه با ماه‌های ابتدایی سال کاهش پیدا کرده است.

آفریقا و اروپا بیشترین افزایش را داشتند

آمارهای منطقه‌ای تصویر متفاوتی از وضعیت گردشگری در نقاط مختلف جهان ارائه می‌کند. در نیمه نخست سال ۲۰۲۶، آفریقا با رشد ۴ درصدی، بیشترین افزایش ورود گردشگران بین‌المللی را در میان مناطق جهان به ثبت رسانده است.

پس از آفریقا، اروپا با رشد ۳ درصدی قرار دارد. ورود گردشگران به این قاره در مقایسه با نیمه نخست سال گذشته افزایش یافته و اروپا یکی از مناطقی بوده است که توانسته رشد گردشگری خود را در شرایط ناپایدار اقتصاد جهانی حفظ کند.

در قاره آمریکا نیز تعداد ورود گردشگران بین‌المللی نسبت به مدت مشابه سال ۲۰۲۵، ۲ درصد بیشتر شده است. در منطقه آسیا و اقیانوسیه میزان رشد پایین‌تر بوده و ورود گردشگران تنها یک درصد افزایش داشته است.

در مقابل، خاورمیانه با کاهش قابل‌توجه گردشگران مواجه شده است. طبق داده‌های سازمان جهانی گردشگری، تعداد ورود گردشگران بین‌المللی به این منطقه در نیمه نخست ۲۰۲۶، ۲۲ درصد کاهش داشته است. درگیری‌های منطقه‌ای یکی از عوامل اصلی این افت اعلام شده است.

تفاوت میان عملکرد مناطق مختلف نشان می‌دهد تحولات سیاسی و اقتصادی تأثیر یکسانی بر همه بازارهای گردشگری نداشته‌اند. درحالی‌که آفریقا و اروپا رشد ورود گردشگران را تجربه کرده‌اند، شرایط خاورمیانه به‌دلیل درگیری‌های منطقه‌ای به کاهش شدید سفرهای بین‌المللی منجر شده است.

درگیری‌ها به شبکه حمل‌ونقل هوایی هم رسید

تأثیر درگیری‌های خاورمیانه تنها در آمار ورود گردشگران دیده نمی‌شود. از مارس ۲۰۲۶، این درگیری‌ها باعث ایجاد اختلال در ترافیک هوایی در خاورمیانه و برخی مناطق دیگر شد و در مقاطعی، بخشی از مسیرهای پروازی را تحت‌تأثیر قرار داد.

اختلال در پروازها می‌تواند هم دسترسی مسافران به مقصد را دشوار کند و هم بر تصمیم آنها برای انجام سفر اثر بگذارد. بااین‌حال، وضعیت حمل‌ونقل هوایی در ادامه سال به‌تدریج بهبود یافت.

براساس گزارش سازمان جهانی گردشگری، اختلالات پروازی پس از آتش‌بس در ماه مه و اوایل ژوئن کاهش پیدا کرد و برخی مسیرهای هوایی دوباره فعال شدند. این تغییر امکان سفر به برخی مقاصد را بهبود داد، اما اعتماد مصرف‌کنندگان به سفر در همه بازارها با سرعت یکسان بازنگشت.

به این ترتیب، کاهش اختلالات هوایی به معنای بازگشت فوری و یکسان تقاضای سفر در تمام مناطق نبود و بازارهای مختلف واکنش‌های متفاوتی به شرایط جدید نشان دادند.

افزایش قیمت‌ها گردشگری را تحت فشار قرار داده است

در کنار عوامل ژئوپلیتیکی، شرایط اقتصادی نیز به یکی از دغدغه‌های اصلی صنعت گردشگری در سال ۲۰۲۶ تبدیل شده است. تازه‌ترین نظرسنجی سازمان جهانی گردشگری از هیأت کارشناسان گردشگری نشان می‌دهد نوسان قیمت نفت، تورم و ضعف تولید اقتصادی و همچنین افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل و اقامت، مهم‌ترین چالش‌های پیش روی گردشگری بین‌المللی هستند.

افزایش هزینه اقامت و حمل‌ونقل مستقیماً بر هزینه نهایی سفر تأثیر می‌گذارد. در شرایطی که قیمت کالاها و خدمات افزایش یافته است، گردشگران برای سفرهای خارجی با هزینه بیشتری مواجه می‌شوند و این مسئله می‌تواند بر تصمیم آنها برای سفر اثر بگذارد.

قیمت نفت نیز به‌دلیل ارتباط مستقیم با هزینه حمل‌ونقل اهمیت دارد. افزایش قیمت انرژی می‌تواند هزینه جابه‌جایی مسافران را افزایش دهد و در نهایت، قیمت سفرهای هوایی و سایر سفرهای بین‌المللی را بالا ببرد.

تورم و ضعف تولید اقتصادی نیز از دیگر عواملی هستند که در ارزیابی کارشناسان مورد توجه قرار گرفته‌اند. مجموعه این عوامل شرایطی را ایجاد کرده است که صنعت گردشگری برای ادامه رشد خود با محدودیت‌های بیشتری روبه‌رو باشد.

نگاه کارشناسان به ماه‌های پایانی سال

با وجود این چالش‌ها، نتایج تازه‌ترین شاخص اعتماد گردشگری سازمان جهانی گردشگری نشان می‌دهد ارزیابی کارشناسان از ماه‌های پایانی سال کاملاً منفی نیست.
این شاخص برای دوره سپتامبر تا دسامبر ۲۰۲۶ همچنان چشم‌اندازی محتاطانه و مثبت را نشان می‌دهد. براساس نتایج نظرسنجی، ۴۵ درصد کارشناسان انتظار دارند عملکرد گردشگری در این دوره نسبت به مدت مشابه سال گذشته بهتر یا بسیار بهتر باشد.

از این میان، ۴۱ درصد انتظار عملکرد بهتر و ۴ درصد عملکرد بسیار بهتر را دارند. در مقابل، ۳۴ درصد کارشناسان معتقدند عملکرد گردشگری در این دوره تقریباً مشابه مدت مشابه سال ۲۰۲۵ است.

۲۱ درصد کارشناسان نیز انتظار دارند عملکرد گردشگری در چهار ماه پایانی سال بدتر یا بسیار بدتر از مدت مشابه سال گذشته باشد.
گرچه سهم کارشناسانی که انتظار بهبود دارند از گروهی که کاهش عملکرد را پیش‌بینی می‌کنند بیشتر است، نتایج نظرسنجی همچنان از وجود احتیاط نسبت به شرایط بازار گردشگری خبر می‌دهد.

امتیاز چشم‌انداز گردشگری افزایش یافت

شاخص اعتماد گردشگری سازمان جهانی گردشگری در مقیاسی بین صفر تا ۲۰۰ محاسبه می‌شود. در این شاخص، عدد ۱۰۰ به معنای انتظار برای عملکردی برابر با دوره مورد مقایسه است.

کارشناسان برای دوره سپتامبر تا دسامبر ۲۰۲۶ امتیاز ۱۱۳ را ثبت کرده‌اند. این رقم از امتیاز ۱۰۵ که برای دوره مه تا اوت امسال در ارزیابی قبلی ثبت شده بود، بالاتر است.
افزایش این امتیاز نشان می‌دهد ارزیابی کارشناسان از چشم‌انداز ماه‌های پایانی سال نسبت به دوره قبلی اندکی بهتر شده است. بااین‌حال، این ارزیابی در شرایطی انجام شده است که وضعیت اقتصادی و ژئوپلیتیکی همچنان بی‌ثبات است و تحولات خاورمیانه می‌تواند بر بازار سفر اثر بگذارد.

برآورد رشد گردشگری در سال ۲۰۲۶ کاهش یافت

سازمان جهانی گردشگری در کنار انتشار آمار نیمه نخست سال، پیش‌بینی خود از رشد گردشگری بین‌المللی در کل سال ۲۰۲۶ را نیز تغییر داده است.

در تازه‌ترین برآورد، این سازمان انتظار دارد ورود گردشگران بین‌المللی در سال جاری بین یک تا ۲ درصد افزایش پیدا کند. این رقم نسبت به پیش‌بینی قبلی کاهش یافته است.
سازمان جهانی گردشگری در ژانویه پیش‌بینی کرده بود گردشگری بین‌المللی در سال ۲۰۲۶، ۳ تا ۴ درصد رشد داشته باشد، اما تحولات رخ‌داده در ماه‌های بعد باعث شده است این برآورد با احتیاط بیشتری اصلاح شود.

درگیری‌های خاورمیانه، افزایش هزینه‌های سفر، نوسان قیمت نفت و فشارهای تورمی از جمله عواملی هستند که در تغییر چشم‌انداز رشد گردشگری نقش داشته‌اند.

خاورمیانه و قیمت نفت؛ عوامل تعیین‌کننده ادامه سال

میزان رشد واقعی گردشگری بین‌المللی در ماه‌های باقی‌مانده سال به چند عامل مهم وابسته است. یکی از مهم‌ترین آنها مدت ادامه درگیری‌ها در خاورمیانه است.
ادامه این درگیری‌ها می‌تواند بر مسیرهای هوایی، جریان سفرها و اعتماد گردشگران تأثیر بگذارد. در مقابل، کاهش تنش‌ها و ثبات بیشتر می‌تواند شرایط حمل‌ونقل هوایی و دسترسی به مقاصد را بهبود دهد.

قیمت نفت نیز متغیر مهم دیگری است. هرگونه افزایش قابل‌توجه قیمت انرژی می‌تواند هزینه حمل‌ونقل را بالا ببرد و در نهایت به افزایش هزینه سفرهای بین‌المللی منجر شود.
عامل دیگر، تورم کلی است. افزایش مداوم قیمت‌ها می‌تواند قدرت خرید گردشگران را تحت‌تأثیر قرار دهد و بر میزان تقاضا برای سفرهای خارجی اثر بگذارد.
به همین دلیل، سازمان جهانی گردشگری میزان رشد گردشگری بین‌المللی در سال ۲۰۲۶ را به روند تحولات ژئوپلیتیکی و اقتصادی ماه‌های آینده وابسته می‌داند.

رشد گردشگری ادامه دارد، اما سرعت آن کمتر شده است

مجموع داده‌های نیمه نخست سال نشان می‌دهد گردشگری بین‌المللی همچنان در حال رشد است، اما این رشد با سرعتی بسیار محدودتر از برآوردهای ابتدای سال اتفاق افتاده است. حدود ۶۹۰ میلیون گردشگر در فاصله ژانویه تا ژوئن سفرهای بین‌المللی انجام داده‌اند و تعداد ورود گردشگران نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۰.۴ درصد بیشتر شده است.

عملکرد سه‌ماهه دوم نسبت به سه‌ماهه نخست ضعیف‌تر بوده است. رشد ۲ درصدی سه‌ماهه اول در فصل دوم جای خود را به کاهش یک‌درصدی داده و در ماه‌های آوریل و ژوئن نیز افت ۳ درصدی ثبت شده است.

در سطح منطقه‌ای، آفریقا با رشد ۴ درصدی در صدر افزایش ورود گردشگران قرار گرفته و اروپا نیز ۳ درصد رشد داشته است. قاره آمریکا ۲ درصد و آسیا و اقیانوسیه یک درصد افزایش را تجربه کرده‌اند. در مقابل، خاورمیانه با کاهش ۲۲ درصدی مواجه شده است.

از سوی دیگر، کارشناسان برای ماه‌های سپتامبر تا دسامبر امتیاز ۱۱۳ را در شاخص اعتماد گردشگری ثبت کرده‌اند که بالاتر از امتیاز ۱۰۵ دوره مه تا اوت است. بااین‌حال، سازمان جهانی گردشگری پیش‌بینی رشد سالانه خود را از ۳ تا ۴ درصد به یک تا ۲ درصد کاهش داده است.