یوزپلنگ آسیایی؛ بیست‌وپنج سال تلاش، همچنان در ابهام

عکس اصلی این شماره با اختصاص به یوزپلنگ آسیایی و تیتر «گره‌های حفاظت از یوز»، به مناسبت روز ملی یوز، به ارزیابی عملکرد دو دهه و نیم تلاش برای نجات این گونه در خطر انقراض پرداخته است. فاطمه باباخانی در مقدمه این پرونده با اشاره به اینکه تلاش‌های حفاظتی تا امروز مانع از حذف کامل این گونه شده، تأکید می‌کند که هنوز اتفاق‌نظر جامعی بر سر شیوه حفاظت وجود ندارد.

در این پرونده ویژه، هفت صاحب‌نظر دیدگاه‌های متفاوتی را مطرح کرده‌اند؛ از تأکید امیرحسین خالقی بر ایجاد یک نظام حفاظتی سیستماتیک که به اشخاص وابسته نباشد، تا دیدگاه حامد ابوالقاسمی مبنی بر لزوم مشارکت جوامع محلی و بخش خصوصی در فرآیند حفاظت. همچنین علی رنجبران به تأثیر مخرب توسعه عمرانی بر زیستگاه‌ها اشاره کرده و محمدصادق فرهادی‌نیا از ضعف درک مشارکت و کمبود نیروی انسانی انتقاد کرده است. این تحلیل‌ها نشان می‌دهد که برای نجات یوزپلنگ ایرانی، نیازمند تغییر نگاه از «حفاظت جزیره‌ای» به یک راهبرد ملی و علمی هستیم.

گردشگری در آستانه فروپاشی

در صفحه گردشگری پایدار، صبا رضایی در گزارشی با عنوان «گردشگری در اغما»، وضعیت بحرانی دفاتر خدمات مسافرتی را بررسی کرده است. بر اساس گزارش‌های تشکل‌های خصوصی، ترکیبی از سوءمدیریت، پیامدهای جنگ و تورم افسارگسیخته، این صنعت را به وضعیت نیمه‌تعطیل کشانده است؛ به‌طوری‌که برآوردها حاکی از تعطیلی یا توقف فعالیت نزدیک به شش هزار دفتر مسافرتی است. این گزارش با تأکید بر لزوم ایجاد صندوق بحران و بیمه کسب‌وکارها، خواستار بازنگری در مدیریت تخصصی صنعت گردشگری برای خروج از این رکود شده است.

تردیدهای فنی در کاشت سرخدار و چالش‌های اقتصادی

آمنه سپهر در گزارش «سرخدار در زمین غریب»، به واگذاری پنج هکتار از منابع طبیعی استان فارس برای کاشت گونه هیرکانی سرخدار پرداخته است. کارشناسان با اشاره به اقلیم گرم و خشک شیراز، نسبت به فنی بودن این طرح که در قالب مرتع‌داری تصویب شده، پرسش‌های جدی مطرح کرده‌اند و آن را با زیستگاه طبیعی و مرطوب سرخدار در تضاد می‌دانند.

همچنین در صفحه هفت، به گزارش نشست «تله‌های فضایی فقر» پرداخته شده است. کمال اطهاری در این نشست تأکید کرد که ساماندهی سکونتگاه‌های غیررسمی نیازمند یک مدل روشن توسعه و نهادسازی است و اقدامات مقطعی بدون دانش‌محوری در «تله فقر» گرفتار خواهند شد. در نهایت، آرزو دهقانی در یادداشتی راهکارهایی برای تاب‌آوری اجتماعی، از جمله تقویت ارتباطات جمعی و مراقبت از سلامت روان در شرایط بحران‌های پیچیده ارائه کرده است.