سید محمد ساداتی‌نژاد در مراسم گرامیداشت روز جهانی مقابله با بیابان‌زایی و خشکسالی که با شعار «مراتع؛ شناخت، احترام و احیا» برگزار شد، با بیان اینکه بیش از ۵۰ درصد عرصه‌های طبیعی ایران را مراتع تشکیل می‌دهند، این مناطق را از آسیب‌پذیرترین بخش‌های منابع طبیعی کشور دانست. وی با اشاره به ابعاد بحرانی این پدیده گفت: بیابان‌زایی دیگر یک تهدید دوردست نیست، بلکه واقعیتی است که یک‌سوم مساحت کره زمین را تحت تأثیر قرار داده و پیامدهای آن شامل خشک شدن تالاب‌ها، فرونشست زمین، کاهش باروری خاک و طوفان‌های گرد و غبار، امنیت غذایی و سلامت جوامع را با مخاطره جدی روبه‌رو کرده است.

ساداتی‌نژاد با تشریح اقدامات دستگاه دیپلماسی کشور در این حوزه، از فعالیت‌های وزارت امور خارجه در چهار سطح کلان خبر داد. محور نخست شامل کنشگری در سازمان ملل متحد از جمله ارائه قطعنامه تعیین روز جهانی مقابله با گرد و غبار، ایجاد دهه مقابله با این پدیده و تشکیل ائتلاف‌های بین‌المللی است. محور دوم، پیشبرد مذاکرات منطقه‌ای با کشورهای همسایه نظیر عراق و افغانستان برای تدوین پروتکل‌های مقابله با طوفان‌های گرد و غبار است. محور سوم، حضور مؤثر در نشست‌های کنوانسیون‌های سه‌گانه زیست‌محیطی (تغییر اقلیم، تنوع زیستی و مقابله با بیابان‌زایی) و محور چهارم، تلاش برای جذب منابع مالی از صندوق‌های تخصصی بین‌المللی برای اجرای پروژه‌های مقابله با بیابان‌زایی ایران بوده است.

سهم ناچیز بیابان‌زایی از منابع مالی بین‌المللی

مدیرکل امور بین‌الملل محیط‌زیست وزارت امور خارجه در ادامه به تشریح موانع موجود پرداخت و گفت: تحریم‌های ظالمانه علیه جمهوری اسلامی ایران، کانال‌های مالی بین‌المللی را مسدود کرده و انتقال کمک‌های توسعه‌ای در این حوزه را دشوار ساخته است. وی همچنین از رویکردهای سیاسی برخی صندوق‌های تخصصی از جمله «تسهیلات جهانی محیط‌زیست (GEF)» انتقاد کرد و افزود که برخی پروژه‌های پیشنهادی ایران با تبعیض و عدم تأیید مواجه شده‌اند. علاوه بر این، اولویت‌بندی نظام کمک‌های بین‌المللی به سمت تغییر اقلیم و تنوع زیستی، باعث شده است که موضوع مقابله با بیابان‌زایی همواره کمترین سهم مالی را دریافت کند.

وی در پایان با اشاره به برگزاری هفدهمین کنفرانس اعضای کنوانسیون مقابله با بیابان‌زایی (COP17) در سال جاری در کشور مغولستان، بر لزوم همکاری همه دستگاه‌های مسئول از جمله سازمان منابع طبیعی و وزارت جهاد کشاورزی برای حضور مؤثر در این اجلاس تأکید کرد. ساداتی‌نژاد تصریح کرد که مبارزه با بیابان‌زایی جهادی مستمر است که موفقیت آن در گروی هماهنگی داخلی و دیپلماسی فعال منطقه‌ای برای کنترل گرد و غبار کانون‌های فرامرزی است.