به گزارش پیام ما از روابط عمومی سازمان حفاظت محیط زیست، بهزاد رایگانی با اشاره به روند شکل‌گیری سیاست‌های مقابله با گرد و غبار در کشور اظهار کرد: با تشدید پدیده گرد و غبار از سال ۱۳۸۷، ضرورت تدوین سازوکارهای قانونی برای مدیریت این بحران بیش از گذشته احساس شد و در همین راستا آیین‌نامه مقابله با آثار زیانبار پدیده گرد و غبار در سال ۱۳۸۸ به دستگاه‌های مرتبط ابلاغ شد.

وی افزود: این آیین‌نامه در سال ۱۳۹۵ مورد بازنگری قرار گرفت و طی پنج سال به عنوان سند بالادستی و هماهنگ‌کننده میان دستگاه‌های اجرایی مورد استفاده قرار گرفت. در ادامه نیز آیین‌نامه هماهنگی پیشگیری و مدیریت گرد و غبار در سال ۱۴۰۰ تدوین شد که بر اساس آن ستاد ملی سیاستگذاری و هماهنگی مدیریت پدیده گرد و غبار شکل گرفت.

دبیر ستاد ملی سیاستگذاری و هماهنگی مدیریت پدیده گرد و غبار با اشاره به شرایط اقلیمی سال‌های اخیر گفت: با توجه به خشکسالی شدید در سال آبی ۱۴۰۳ تا ۱۴۰۴ و افزایش شدت طوفان‌های گرد و غبار، برنامه‌ریزی‌های جدیدی برای مقابله با این پدیده در دستور کار قرار گرفت. در همین راستا از اردیبهشت ۱۴۰۴ فعالیت‌های ستاد ملی مقابله با گرد و غبار با هدف هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی و تدوین برنامه‌های جامع تقویت شد.

به گفته وی، در این چارچوب ۲۸ نشست تخصصی برگزار و برنامه‌ای جامع در قالب ۱۰ راهبرد تدوین شد تا اقدامات پیشگیرانه و مدیریتی در حوزه گرد و غبار به صورت منسجم دنبال شود.

رایگانی با اشاره به اقدامات میدانی انجام شده افزود: در سال ۱۴۰۴ با انجام ۳۱ سفر استانی و جلسات کارشناسی، بررسی‌های میدانی درباره کانون‌های گرد و غبار انجام شد و بر اساس تصاویر ماهواره‌ای، بیش از ۱۰ میلیون هکتار کانون فوق بحرانی گرد و غبار در کشور شناسایی شد.

وی ادامه داد: در این روند، برنامه‌های پیشین تکمیل شده و مدیریت یکپارچه منابع آب و خاک نیز به عنوان یکی از محورهای مهم در مقابله با گرد و غبار مورد توجه قرار گرفته است.

دبیر ستاد ملی سیاستگذاری و هماهنگی مدیریت پدیده گرد و غبار همچنین از افزایش اعتبارات مقابله با این پدیده خبر داد و گفت: در ردیف اعتبارات سال ۱۴۰۵، مبلغ ۶۰۰ میلیارد تومان اعتبار مستقل برای مدیریت و مقابله با گرد و غبار پیش‌بینی شده است.

وی افزود: برخی کانون‌های بحرانی از جمله صالحیه و الله‌آباد که در سال‌های اخیر بر کیفیت هوای استان‌هایی مانند تهران، البرز و قزوین تأثیرگذار بوده‌اند، به همراه کانون‌های سرخس و سراجه در اولویت برنامه‌های مقابله‌ای قرار گرفته‌اند.

رایگانی درباره اقدامات اجرایی پیش‌بینی شده برای کنترل گرد و غبار گفت: اجرای طرح‌هایی مانند مالچ‌پاشی کم‌خطر، نهال‌کاری، احیای تالاب‌ها، قرق و حفاظت از عرصه‌های طبیعی، مدیریت روان‌آب‌ها و احداث بادشکن‌ها از جمله برنامه‌های اصلی در نقشه راه مقابله با گرد و غبار است.

وی با اشاره به اقدامات پایشی نیز اظهار کرد: استفاده از سامانه‌های پایش منطقه‌ای و سیستم‌های پشتیبان تصمیم‌گیری برای پیش‌بینی و هشدار زودهنگام گرد و غبار در دستور کار قرار گرفته است تا دستگاه‌های مسئول بتوانند در زمان مناسب اقدامات لازم را انجام دهند.

دبیر ستاد ملی سیاستگذاری و هماهنگی مدیریت پدیده گرد و غبار همچنین از همکاری‌های بین‌المللی در این حوزه خبر داد و گفت: در سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ همکاری‌هایی با برنامه توسعه ملل متحد انجام شده که از جمله نتایج آن می‌توان به امکان‌سنجی تأسیس صندوق منطقه‌ای مقابله با گرد و غبار، برگزاری کنفرانس بین‌المللی طوفان‌های گرد و غبار و انجام مطالعات پایه در برخی استان‌ها اشاره کرد.

به گفته وی، این همکاری‌ها زمینه خرید تجهیزات پایش ثابت و پرتابل گرد و غبار و توسعه ظرفیت‌های استانی برای مدیریت این بحران را فراهم کرده است.

رایگانی افزود: در کنار اقدامات داخلی، شناسایی ظرفیت‌های همکاری با کشورهایی مانند ژاپن و چین نیز در دستور کار قرار گرفته و برنامه‌ریزی برای اجرای پروژه‌های مشترک در سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ انجام شده است.

وی با اشاره به افزایش منابع مالی پروژه‌های بین‌المللی مرتبط با گرد و غبار گفت: میزان منابع اختصاص یافته به این پروژه‌ها از حدود ۳۰۰ هزار دلار به یک میلیون دلار افزایش یافته و برآوردها نشان می‌دهد با تداوم رایزنی‌ها امکان افزایش آن تا حدود هشت و نیم میلیون دلار نیز وجود دارد.

دبیر ستاد ملی سیاستگذاری و هماهنگی مدیریت پدیده گرد و غبار تأکید کرد: با وجود افزایش اعتبارات، در برابر بیش از ۱۰ میلیون هکتار کانون فوق بحرانی گرد و غبار در کشور، این منابع تنها بخشی از نیازهای موجود را پوشش می‌دهد و برای دستیابی به نتایج پایدار، افزایش چشمگیر منابع مالی ضروری است.

وی در پایان گفت: مقابله مؤثر با گرد و غبار در چارچوب قانون برنامه هفتم پیشرفت نیازمند تقویت همکاری میان دستگاه‌های اجرایی، توسعه پایش‌های مستمر، جذب منابع مالی داخلی و بین‌المللی و ایجاد ساختار سازمانی مناسب برای ستاد ملی مقابله با گرد و غبار است.