از ابتدای سال آبی جاری (مهر ۱۴۰۴) تا کنون، الگوی بارش در ایران تصویری دوگانه ارائه می‌دهد. نقشه‌های بارش تجمعی نشان می‌دهد که بخش‌هایی از جنوب، غرب و شمال غرب کشور بارندگی‌های قابل‌توجهی را ثبت کرده‌اند که در برخی نقاط به بیش از ۵۰۰ میلی‌متر رسیده و رنگ آبی تیره نقشه، نشانه‌ای از شرایط «ترسالی نسبی» نسبت به میانگین درازمدت است. این بارش‌ها نه‌تنها مخازن سدها را تا حدی آبگیری کرده، بلکه خطر بی‌آبی فوری را در این مناطق به طور موقت کاهش داده است. اما نگاهی دقیق‌تر به لایه «آنومالی» (مقایسه با میانگین بلندمدت) حکایت از واقعیت پیچیده‌تری دارد. درحالی‌که جنوب و غرب در وضعیت «ترسالی» یا نزدیک به نرمال قرار گرفته‌اند، بسیاری از نقاط دیگر کشور همچنان در محدوده بارش کمتر از متوسط درازمدت باقی‌مانده‌اند. رنگ‌های قهوه‌ای و سفید نقشه، نشان‌دهنده ادامه شرایط «خشکسالی» یا «نرمال روبه‌پایین» در بخش‌های وسیعی از مرکز، شرق و شمال شرق است.

این ناهمگونی توزیع بارش، همان چیزی است که کارشناسان اقلیم بارها هشدار داده‌اند: افزایش بارندگی در برخی مناطق نمی‌تواند کمبود انباشته سال‌های گذشته را جبران کند. آمار رسمی نیز این تصویر را تأیید می‌کند. میانگین بارش کشوری در سال آبی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ تا اوایل بهار حدود ۱۷۳ میلی‌متر ثبت شده که تنها اندکی بالاتر از میانگین بلندمدت ۱۶۸ میلی‌متر است. بااین‌حال، در استان‌هایی مانند تهران، البرز و برخی نقاط مرکزی، بارش همچنان ۴۰ تا ۶۵ درصد کمتر از نرمال بوده و ذخایر آبی سدها در بسیاری مناطق زیر ۵۰ درصد ظرفیت باقی‌مانده است. بارش‌های اخیر در غرب و شمال غرب، هرچند مفید، نتوانسته‌اند خشکسالی هیدرولوژیکی چندساله را به طور کامل رفع کنند. این وضعیت، زنگ خطری جدی برای مدیریت منابع آب است. کشاورزی که بخش عمده مصرف آب کشور را تشکیل می‌دهد، همچنان با چالش تأمین آب مواجه است و خطر تکرار تنش‌های اجتماعی و اقتصادی سال‌های خشک گذشته وجود دارد.

تغییرات اقلیمی نیز با افزایش دما و تغییر الگوهای بارش، این ناهمگونی را تشدید کرده، باران‌ها بیشتر به‌صورت رگباری و محلی رخ می‌دهند و فرصت ذخیره‌سازی مناسب را کاهش می‌دهند. در چنین شرایطی، تکیه صرف بر بارش‌های فصلی کافی نیست. سیاست‌گذاران باید بر مدیریت تقاضا، افزایش بهره‌وری کشاورزی، کنترل برداشت بی‌رویه از سفره‌های زیرزمینی و سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های ذخیره آب تمرکز کنند. ترسالی در جنوب و غرب نباید ما را از خشکسالی ساختاری در سایر نقاط غافل کند. سال آبی جاری نشان داد که آب، دیگر یک مسئله فصلی نیست، بلکه چالشی ملی و بلندمدت است که نیازمند رویکردی یکپارچه و آینده‌نگر فراتر از انتظار باران بهاری است.