مطالعات اپیدمیولوژیک نشان داده‌اند افزایش غلظت ذرات معلق با نرخ بالاتر ابتلا به بیماری‌های تنفسی ویروسی مانند آنفلوآنزا، بیماری شبه‌آنفلوآنزا و عفونت‌های دستگاه تنفسی تحتانی مرتبط است.

آلودگی هوا می‌تواند با بالا بردن خطر عفونت و التهاب ریوی، بستری شدن بیماران با بیماری‌های تنفسی را افزایش دهد. علاوه‌بر بیماری‌های ویروسی فصلی، آلودگی هوا به سایر بیماری‌ها مثل بیماری‌های قلبی، خودایمنی (مثلاً لوپوس) و مزمن تنفسی ارتباط دارد.

موج فعلی آنفلوآنزا در ایران عمدتاً از سویه H1N1 است و انتظار می‌رود اوج آن تا پایان دی‌ماه ادامه پیدا کند، ویروس‌های شایع شامل H1N1، H3N2 و آنفلوآنزای نوع B نیز هستند.

براساس گزارش وزارت بهداشت، در حال حاضر کمتر از ۲۰ درصد موارد عفونت تنفسی در برخی مناطق ناشی از آنفلوآنزا و کووید هستند، یعنی بخش زیادی از بیماری‌های تنفسی از ویروس‌های دیگر (سرماخوردگی  و غیره) ناشی می‌شود. هم‌زمانی دوره شیوع آنفلوآنزا با آلودگی شدید هوا «خطر التهاب تنفسی مضاعف» را، به‌ویژه برای افراد با بیماری زمینه‌ای تنفسی مثل آسم یا برونشیت به‌همراه دارد.

خطرات ناشی از هم‌افزایی آلودگی هوا و آنفلوآنزا و کووید

وقتی آلودگی هوا بالاست، احتمال ابتلا به عفونت ویروسی بیشتر می‌شود و بیماری ممکن است شدیدتر شود (التهاب بیشتر، ضعیف‌شدن دفاع مخاطی). این ترکیب (ویروس+آلودگی) می‌تواند منجر به افزایش بستری شدن بیماران، مصرف بیشتر خدمات بهداشتی و فشار بیشتر بر سیستم درمان شود.

در چنین شرایطی افراد پرخطر مانند کودکان، سالمندان، بیماران زمینه‌ای در چنین شرایطی بیشترین آسیب را خواهند دید.

ازآنجاکه آنفلوآنزا یکی از ویروس‌های تنفسی عمده در فصل سرد است و شیوع آن می‌تواند هم‌زمان با دوره‌های آلودگی هوا باشد، واکسیناسیون سالانه آنفلوآنزا یک ابزار کلیدی پیشگیری است. واکسیناسیون در گروه‌های پرخطر (سالمندان، کودکان، افراد با بیماری زمینه‌ای) بسیار کمک‌کننده خواهد بود.

واکسن آنفلوآنزا می‌تواند شدت بیماری را کاهش دهد، احتمال بستری‌شدن را کم کند و به کاهش انتقال ویروس کمک کند. با توجه به ترکیب خطر آلودگی هوا و ویروس، افزایش پوشش واکسیناسیون آنفلوآنزا می‌تواند یکی از راهبردهای مؤثر در کاهش بار بیماری و عوارض باشد.

در حالت کلی آلودگی هوا هم به‌تنهایی برای سلامت تنفسی خطرناک است و هم  می‌تواند خطرات ویروسی فصلی مثل آنفلوآنزا و بیماری شبه‌آنفلوآنزا را تشدید کند. در کشور با موج آنفلوآنزای H1N1 و دیگر سویه‌ها در دوره آلودگی هوا، لزوم اقدامات پیشگیرانه مثل واکسیناسیون آنفلوآنزا بیشتر شده است. واکسینه‌شدن به‌ویژه در گروه‌های پرخطر می‌تواند به کاهش شدت بیماری، بستری شدن و مرگ‌ومیر کمک کند. همچنین، برای کاهش تأثیر آلودگی، تدابیری مثل بهبود تهویه فضاها، استفاده از ماسک در هوای خیلی آلوده می‌تواند مؤثر باشد.