نیما فریدمجتهدی
دکتری آبوهواشناسی
نیما فریدمجتهدی، سمانه نگاه
۱۹ آذر ۱۴۰۴
آخرین نفسهای یخچالهای ایران
به مناسبت «روز جهانی کوهستان»
نیما فریدمجتهدی، سمانه نگاه
۱۴ آذر ۱۴۰۴
مقاصد ازیادرفته گردشگری
تصویر این روزهای برخی از مقاصد گردشگری ایران، کمی هولناک است. از سراب نیلوفر تا آبشار لاهیجان، از رودخانه سیاهدرویشان و تالابهای مختلف، از خشکی دریاچه الندان تا زایندهرود. بخشی از این وضعیت ناشی از فعالیتهای انسانی است، اما نقش تغییراقلیم و اثرات آن در این وقایع روشن است. گردشگری یکی از حوزههایی است که بیشترین تأثیر را از شرایط آبوهوایی میگیرد. در کشوری مثل ایران، که تلاش دارد سهم گردشگری در اقتصاد افزایش یابد، تغییراقلیم میتواند بهشدت این بخش را تحتتأثیر قرار دهد؛ چه گردشگری داخلی و چه ورودی. اقلیم، هم بهعنوان جاذبهای طبیعی و عامل شکلدهنده دیگر جاذبهها، نقش مهمی در تجربه سفر دارد.
نیما فریدمجتهدی
۱۲ آذر ۱۴۰۴
از گرداگرد جهان در لاهیجان گیلان
میراث طبیعی باغ گیاهشناسی لاهیجان
نیما فریدمجتهدی
۲۱ مهر ۱۴۰۴
نفس شمال از دل «سُماموس» برمیخیزد
توده کوهستانی «سُماموس» مرتفعترین کوه استان گیلان و یکی از قلل شاخص البرز غربی است. موقعیت خاص این کوه و قرارگیریاش در جوار دریای کاسپین و آزاد بودن سه جبهه آن از بدنه البرز، منظری شگفتانگیز برای آن ایجاد کرده و نزدیکترین قله بالای سه هزار متر به دریای کاسپین بهشمار میرود. نفوذ هرروزه رطوبت بهشکل مه و ابر، حجم قابلتوجه بارش، گستره جنگلهای هیرکانی بر بخش بزرگی از دامنهها، اینجا را به یکی از کانونهای تنوعزیستی تبدیل کرده است. یکی از جنبههای زمینشناسی پرارزش این توده کوهستانی، رخنمون سازند کنگلومرای جواهرده (ژوراسیک) است. فقط در محدوده گیلانی این مجموعه کوهستانی ۶۹۳ چشمه شناسایی و در میانه تمامی شگفتیهای این کوه، تاکنون دو گونه گیاهی اندمیک در آن «هزار خار سُماموسی یا هزار خار رامسری» و «گوشخری سُماموسی» شناسایی شده است. ارزشهای زیستی و جغرافیایی این منطقه سبب شده است یک اثر طبیعی ملی، یک منطقه حفاظتشده و یک منطقه شکارممنوع در دامنههای این کوه ثبت شود. علاوهبراین، این مجموعه کوهستانی در سال ۱۳۹۸ به شماره ۶۸۴ در فهرست میراث طبیعی کشور ثبت شد.
نیما فریدمجتهدی، سمانه نگاه
۲۲ شهریور ۱۴۰۴
کاسپین؛ دریا یا بیابان
پهنه آبی خزر برای بسیاری از مردم ایران فراتر از پدیدهای طبیعی، بخشی از حافظه اجتماعی آنهاست. دریای کاسپین، اثر عمیقی بر محیطزیست پیرامونش دارد. مطالعات نشان داده است اگر این دریا نبود بارشهای استانهای ساحلی بهویژه گیلان و مازندارن ۶۰ درصد کاهش مییافت. رطوبت و اعتدال دمایی در همراهی با البرز رخ میدهد که همچون مانعی، تکمیلکننده اثر دریا است. دیر نبوده زمانی که پیشروی دریای کاسپین، کابوس مردمان ساحلنشین بود. این روزها اما دریا کاهش سطح تراز و پسرَوی را پی گرفته است. سالهاست گمانههای زیادی درباره علت این روند معرفی میشود و هنوز استدلال یکسانی مطرح نشده است؛ احتمالاً به این دلیل که زیر سایه درونگرایی شوروری سابق، تعامل شفافی میان محققان این منطقه وجود ندارد. از علت پسروی دریا که بگذریم، چگونگی رفتار در مقابل این پدیده اولویت دارد.
نیما فریدمجتهدی، سمانه نگاه
۷ شهریور ۱۴۰۴
فعالیتهای مدنی راهی برای تابآوری
تابآوری، توانایی جوامع برای مقابله و بازیابی از بحرانها، امروز بیش از هر زمان دیگری حیاتی است. تغییراقلیم و فشارهای اجتماعی-اقتصادی ناشی از آن نشان میدهد تقویت ظرفیتها و مشارکت ذینفعان برای ساختن آیندهای پایدار و مقاوم، ضروری است. سندی که بهتازگی در مورد تابآوری در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا منتشر شده، حاوی نکات ارزشمندی پیرامون تابآوری اقلیمی در شرایط گرمایش جهانی و تغییراقلیم است که توسط بنیاد صلح کارنگی منتشره شده است. فارغ از تأیید یا تکذیب اهداف این بنیاد بینالمللی که بدون شک در برهههایی با سیاستهای ایالات متحده آمریکا همراستاست، با توجه محدوده اطلاعاتی که در این سند آمده است و انتقال مجموعه تجریبات مطرحشده میتواند گشایشی پیرامون تابآوری اقلیمی از دیدگاه اجتماعی و انسانی باشد.