در دنیا این روندها طی شده و ما نباید چرخ را از ابتدا ابداع کنیم. برای مثال در آلمان زباله‌سوزها برای هشتاد هزار خانوار برق تولید می‌کند و در انگلستان هم به همین شکل است و در فنلاند هم نیروگاه‌های زباله‌سوز برق و گرما تولید می‌کنند. ما در بحث زباله‌سوز ساری یا نوشهر با مسئله جدیدی روبرو هستیم و آن هم این است که شرکتی که زباله‌سوز را آورده می‌گوید این زباله‌سوز، مخلوط‌سوز است. در دنیا چنین چیزی وجود ندارد و همین شرکت سازنده، فقط یک نمونه در چین ساخته بود که دچار مشکل شد.

 زباله‌سوز مخصوص سوزاندن زباله‌هایی است که قابلیت بازیافت ندارند و ارزش حرارتی مشخص باید به آن داد که کمترین میزان خاکستر را تولید کند و گاز سمی هم از آن متصاعد نشود. دستگاه‌های زباله‌سوز باید فیلترهای قوی داشته باشند که از متصاعد شدن گازهای سمی و فلردار جلوگیری کنند. زمانی که به‌صورت پراکنده این زباله‌سوزها گذاشته شوند، باتوجه‌به ضعف سازمان نظارتی که سازمان حفاظت محیط‌زیست است، احتمالاً آلودگی‌های شدیدتری خواهیم داشت.

 ما وقتی درباره زباله‌سوزهای کوچک‌مقیاس صحبت می‌کنیم و نمونه‌هایی که در ژاپن وجود دارد، باید به این نکته توجه کنیم که میزان زباله تر و خشکی که این کشور تولید می‌کند چقدر است؟ کوچک‌مقیاس‌های ژاپن چه سوددهی اقتصادی برای آن روستا یا کل کشور دارند؟ این نکات پر اهمیت است. برای مثال در آمریکا محدودیت ۳۵ تن در روز برای استفاده از زباله‌سوزها را داریم. روستاها هیچ‌وقت زباله‌هایشان به این میزان نمی‌رسد و باید چند هفته صبر کنند. ۳۵ تن را چرا تعیین کرده‌اند؟ چون کمترین میزانی است که می‌توانند از آن خروجی بگیرند و فیلترهای آلایندگی‌اش را کنترل کنند. این صحبت‌ها درباره کشورهایی است که الگوی مصرف مشخص و برنامه‌های فرهنگی برای تولید زباله دارند. جریمه‌های سنگین شهروندی برای تفکیک‌نکردن زباله دارند و ما در کشورمان نه جریمه شهروندی داریم نه کار دیگری کرده‌ایم.

 زباله‌سوزها در دنیا قوانین سخت‌گیرانه‌ای دارند و باید مراحل ارزیابی گسترده‌ای را رد کنند. ما نمونه‌های کشورهای مختلف را مطرح می‌کنیم درحالی‌که نمی‌گوییم این کشورها چه قوانین سخت‌گیرانه‌ای برای فرهنگ‌سازی طی سالیان مختلف دارند. اتفاقی که در زباله‌سوزها می‌افتد، سوختن زباله و تولید انرژی از آن است. زباله‌ها بازچرخانی می‌شوند تا خروجی مناسب به دست بیاید. برای داشتن زباله‌سوز هم باید پروتکل زباله‌سوزی داشته باشیم، چیزی که در کشور نداریم. این پروتکل‌ها شامل نشر آلایندگی، گاز، خاکستر و … است. کشورهای مختلف پروتکل‌هایی نوشته‌اند برای زباله‌سوزهایی که زیر یک تن در ساعت می‌سوزانند. برای زباله‌سوزهای یک تا سه تن یک سری پروتکل وجود دارد و برای بیش از این میزان هم پروتکل‌ها متفاوت است. وقتی می‌خواهیم از یک فناوری استفاده کنیم باید به این موارد فکر کنیم. در حال حاضر زباله‌سوز روستایی گذاشته‌اند؛ اما هیچ داده‌ای درباره‌اش نداریم. نمی‌دانیم چه دستگاهی است؟ خاکستر حاصل از آن چه می‌شود؟ زباله‌ها باید مدیریت شود و به شکل جامعی با آنها برخورد شود نه آنکه در هر نقطه‌ای زباله‌سوز وجود داشته باشند. ما در شمال مشکل پراکندگی داریم و تعداد روستاها و شهرهای شمالی بسیار زیادند و نمی‌توان برای هر منطقه چنین چیزی ساخت. قانون مدیریت پسماند مشکلات زیادی دارد و یکی از مشکلاتش این است که اختیار مدیریت پسماند با شهرداری‌هاست. شهرداری‌ها هم می‌خواهند صاحب‌سبک باشند و کارهای عجیبی انجام می‌دهند. اما مدیریت پسماند یک علم است که از ابتدای تولید زباله تا پایان کار را در نظر می‌گیرد. در ابتدا باید سبک تولید زباله تغییر کند.

 کشورهایی مثل آلمان یا امارات برای زباله‌هایشان برنامه‌ریزی دارند تا بتوانند از آن انرژی برق یا گرمایشی تولید کنند. کشور عربستان گفته از کیسه‌های پلاستیکی استفاده شده می‌خواهد قیر بسازد و جاده‌ها را با آن آسفالت کند. این موارد در کشور ما کم است و کل تعریف انرژی نو در کشور ما به انرژی خورشیدی خلاصه می‌شود و هیچ کاری در این زمینه نتیجه‌بخش نخواهد بود مگر آنکه به‌صورت تجمیعی همه موارد مورد بررسی و استفاده قرار گیرند و قوانین و پروتکل‌های درست برایش تعریف شود.

زباله‌سوز، راه مدیریت پسماند یا افزایش آلودگی؟

ترس از فناوری یا دفاع ناخودآگاه از فاجعه؟

ریجکت سوزند، نه زباله‌سوز!