«همشهری کین»، «پدرخوانده»، «بر باد رفته»، «رفقای خوب»، «سانست بلوار» و «بلاد اسپورت» فیلم‌های مورد علاقه دونالد ترامپ هستند که کاملاً آمریکایی و متعلق به قرن بیستم‌اند. اما او علاقه‌‌ای به فیلم‌های خارجی ندارد و تصمیمات اخیرش این موضوع را تأیید می‌کند. 

در یک گردهمایی تبلیغاتی در سال ۲۰۲۰، او به پیروزی فیلم کره‌ای «انگل» در بخش بهترین فیلم اسکار واکنش نشان داد و گفته بود: «ما با کره جنوبی مشکلات زیادی در زمینه تجارت داریم. حالا از این گذشته، به آنها جایزه بهترین فیلم سال را می‌دهند؟ بیایید فیلم «بر باد رفته» را دوباره بیاوریم.»

حالا رئیس‌جمهور آمریکا این ایده خود را به صنعت فیلم آورده است. روز یکشنبه گذشته او از تعرفه صد درصدی بر فیلم‌هایی که خارج از کشور تولید می‌شوند، خبر داد و گفت صنعت فیلم آمریکا به‌دلیل مشوق‌هایی که به کشورهای دیگر برای جذب فیلمسازان ارائه می‌دهد، در حال مرگ «بسیار سریع» است. او در شبکه اجتماعی نوشت: «ما می‌خواهیم فیلم‌هایی که در آمریکا ساخته شده‌اند، دوباره تولید شوند!»

این اولین‌بار نیست که ترامپ به یک نگرانی واقعی اشاره کرده است: لس‌آنجلس در حال حاضر پایین‌ترین سطح تولید داخلی خود در دهه‌های اخیر را تجربه می‌کند، که این موضوع مقایسه‌هایی با کاهش تولیدات در دیترویت به راه انداخته است. چهره‌های صنعت فیلم که با گاردین مصاحبه کرده‌اند، درباره راه‌حل پیشنهادی رئیس‌جمهور به‌دلیل کمبود جزئیات، مبنای قانونی نامشخص و احتمال تلافی‌جویی، ابراز تردید کرده‌اند.

«ایوا دوورنی»، کارگردان فیلم «سلما» می‌گوید: «این تصمیم هیچ پایه‌ و اساس تجاری ندارد. افرادی در این صنعت معتقدند این کار بیشتر ضرر می‌زند تا فایده.»

او ادامه می‌دهد: «مسئله تعرفه‌ها نیست؛ مسئله مشوق‌های مالیاتی است. این چیزی است که صنعت ما را به حرکت درمی‌آورد. امیدوارم که بیشتر در این زمینه روشنگری شود.»

در ماه ژانویه ترامپ «جان ویت»، «سیلوستر استالونه» و «مل گیبسون»، سه نفر از کهنه‌کاران صنعت فیلم را منصوب کرد تا صنعت را به‌شکلی «بزرگتر، بهتر و قوی‌تر از همیشه» به حالت اول برگردانند. در سوم ماه می، جان ویت به‌همراه شرکای تجاری‌اش به فلوریدا سفر کرد تا با ترامپ درباره رویکردی ترکیبی از تهدید و تشویق برای احیای هالیوود گفت‌وگو کنند.

جان وویت، ستاره ۸۶ساله به مجله تجاری Variety گفته بود: «خدا را شکر که رئیس‌جمهور به هالیوود و فیلم‌ها اهمیت می‌دهد. او به هالیوود علاقه زیادی دارد. باید دست به کار شویم. نمی‌توانیم بگذاریم مثل دیترویت نابود شود.»

بالارفتن هزینه‌های تولید به‌دنبال افزایش تعرفه‌ها

براساس گزارش سایت خبری ددلاین، ویت و همکارانش پیشنهاد دادند اعتبار مالیاتی فدرال ۱۰ تا ۲۰ درصدی به تولیدات فیلم اختصاص یابد که بتواند بر مشوق‌های مالیاتی ایالتی نیز افزوده شود. اما طبق گزارش، تولیدکننده‌ای که تصمیم به فیلمبرداری در یک کشور خارجی بگیرد، با تعرفه‌ای معادل ۱۲۰ درصد از ارزش مشوق مالیاتی دریافتی از آن کشور مواجه خواهد شد.

«بن آلن»، یکی از اعضای مجلس سنا ایالت کالیفرنیا، سپس با ویت و دو همکارش ملاقات کرد تا طرح پیشنهادی را مورد بحث قرار دهد. او می‌گوید: «پیشنهادهایی که این آخر هفته به رئیس‌جمهور ارائه شد، خیلی بیشتر از تعرفه‌ها بود. شاید بخواهیم مشوق مالیاتی ملی را دنبال کنیم، همان‌طورکه مشوق مالیاتی ایالتی را نیز پیگیری می‌کنیم.»

آلن اضافه می‌کند: «اگر قرار است این کار موفقیت‌آمیز باشد، باید با دقت و تفکر انجام شود. پیامدهای آن برای بازار بین‌المللی چیست؟ اما اگر منظور، فیلم‌های بزرگی مثل فیلم‌های مارول است که به‌راحتی می‌توانند در آمریکا ساخته شوند، اما اغلب به کانادا یا بریتانیا یا استرالیا یا جاهای دیگر می‌بازیم، شاید این ایده چیزی برای فکر کردن داشته باشد. نمی‌دانم؛ ایده او صرفاً در یک شبکه اجتماعی مطرح شد، نه یک گزارش سیاستی بادقت که یک برنامه را توضیح دهد.»

واضح نیست که تعرفه‌ها چگونه بر صنعت فیلم اعمال خواهند شد. ترامپ نگفت که قصد دارد این تعرفه‌ها را بر پلتفرم‌های استریمینگ هم اعمال کند یا فقط به اکران‌های سینمایی محدود می‌شود یا اینکه تعرفه‌ها براساس هزینه‌های تولید یا درآمد گیشه تعیین خواهند شد. همچنین، مشخص نیست تولیداتی که بین آمریکا و کشورهای دیگر مشترک هستند، مانند فیلم‌های «جیمز باند» یا «مأموریت: غیرممکن»، به‌نوعی از تعرفه‌ها معاف خواهند بود یا خیر.

متخصصان صنعت معتقدند تعرفه‌ها یک ابزار کوبنده هستند که به‌جای کمک به رقابت هالیوود با استرالیا، بریتانیا، کانادا و… مانع آن می‌شوند. این می‌تواند هزینه‌های تولید را بالا ببرد و به‌دنبال آن کاهش تولید، اختلال بیشتر برای توزیع‌کنندگان و انتخاب‌های کمتری برای مصرف‌کنندگان به‌همراه داشته باشد. همچنین، تعرفه‌های متقابل علیه فیلم‌های آمریکایی در خارج از این کشور می‌تواند عواقب فاجعه‌باری داشته باشد.

«جف موست»، نویسنده، تهیه‌کننده و کارگردان دراین‌باره می‌گوید: «این ایده بدون شک به جریمه شدن مصرف‌کنندگان منجر شود که باید قیمت‌ها را بپردازند و دسترسی به محتوا در پلتفرم‌های استریمینگ کاهش پیدا می‌کند.»

او ادامه می‌دهد: «این کار نیاز به برنامه درست دارد. درنهایت، تعرفه‌ها راه‌حل مناسبی برای این مشکل نیستند. این فقط منجر به تولید کمتر می‌شود و به ما به‌عنوان مصرف‌کنندگان گزینه‌های کمتری برای دیدن می‌دهد. همچنین، این بازار فیلم‌های مستقل را نابود می‌کند.»

تماشای یک فیلم خارجی با هزینه دو برابر؟

ترامپ که بارها تعرفه‌ها را «زیباترین کلمه در دیکشنری» توصیف کرده است، ماه گذشته با اعلام مالیات‌های گسترده وارداتی بر ده‌ها کشور، به‌نوعی اعلام جنگ تجاری کرد. اما بسیاری از کارشناسان در مورد امکانپذیری و قانونی بودن اعمال تعرفه بر فیلم‌ها شک دارند؛ زیرا فیلم‌ها به‌عنوان مالکیت معنوی یا نوعی خدمت شناخته می‌شوند، نه کالاهای فیزیکی که از طریق بنادر وارد می‌شوند.

این نگرانی‌ها توسط «لورا فریدمن»، یک دموکرات، که می‌گوید تنها عضو فعلی کنگره است که در صنعت فیلم کار کرده، هم مطرح شده است. فریدمن می‌گوید: «ما نمی‌خواهیم بر سر نمایش فیلم‌ها یک جنگ تجاری داشته باشیم. نگران این هستم که تعرفه‌ها باعث گران‌تر شدن بلیت سینما شود. ما داریم تلاش می‌کنیم مردم را دوباره به سینما و گیشه‌ها بکشانیم.»

او ادامه می‌دهد: «تا جایی که می‌دانیم، این موضوع بر سرویس‌های استریمینگ هم تأثیر می‌گذارد. آیا این به این معنی است که اگر انگل را تماشا کنید، باید دو برابر بیشتر از تماشای یک فیلم دیگر هزینه کنید؟ نمی‌خواهم سیاستی وجود داشته باشد که باعث گران‌تر شدن استریم محتوای آنلاین یا رفتن به سینما برای آمریکایی‌ها شود.»

او معتقد است این سیاستی خواهد بود که نتیجه‌ای معکوس خواهد داشت: «به صنعت آسیب می‌زند و شغل‌ها را از بین می‌برد. من می‌خواهم با دولت همکاری کنم تا راه‌حلی پیدا کنیم که تولیدات را برگرداند، صنعت سالمی ایجاد کند و توانایی ما را برای تولید محتوا در آمریکا افزایش دهد.»

این درحالی‌است که بیشتر نامزدهای بهترین فیلم اسکار امسال خارج از آمریکا فیلمبرداری شده‌اند، درحالی‌که یک نظرسنجی از مدیران استودیو در مورد مکان‌های تولید مورد علاقه‌شان برای سال‌های ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۶ نشان داد پنج گزینه برتر همگی خارج از ایالات متحده هستند.

کالیفرنیا همچنین با رقابت فزاینده‌ای در داخل کشور روبه‌رو است. جورجیا، جایی که بسیاری از فیلم‌های ابرقهرمانی مارول در آن فیلمبرداری می‌شوند، از سال ۲۰۰۵ اعتبار مالیاتی ارائه داده است. نیومکزیکو، جایی که سریال درام Breaking Bad در آن فیلمبرداری شده است، از سال ۲۰۰۲ همین کار را انجام می‌دهد. تگزاس که از سال ۲۰۰۷ تخفیف‌های مالیاتی ارائه داده است، می‌خواهد بودجه اختصاصی خود برای این نوع حمایت‌ها را افزایش دهد.

بسیاری در هالیوود خواستار افزایش مشوق‌های مالیاتی برای مقابله با این رقابت هستند. «گاوین نیوسوم»، فرماندار کالیفرنیا، پیشنهاد داده است با ترامپ همکاری کند و خواستار دو برابر شدن اعتبار مالیاتی ایالتی و همچنین پیشنهاد یک اعتبار مالیاتی فدرال ۷.۵ میلیارد دلاری شده است.

اما برخی دیگر به انگیزه‌های ترامپ شک دارند و اشاره می‌کنند که او در انتخابات ریاست‌جمهوری سال گذشته کالیفرنیا را با ۲۰ درصد اختلاف از دست داد و برای پذیرش توسط نخبگان هالیوود تلاش کرده، اما این پذیرش را دشوار یافته است. او یک بار گفته بود: «فکر می‌کنم در «همشهری کین» می‌آموزی که شاید ثروت همه‌چیز نباشد.»