به کوه دراک «کوه مادر» هم می‌گویند. کوهی پربرف که از غرب شهر شروع می‌شود و تا شمال غرب ادامه می‌یابد. شمال‌غرب شیراز به ریه شهر معروف‌ است و آبخوان‌های مهم جلگه شیراز در ارتفاعات آن مناطق قرار دارند و همین نیز دلیلی شد تا فعالان محیط‌زیست این استان در سال گذشته با راه‌اندازی تله‌کابین آن هم بدون پیوست اثرات محیط‌زیستی مخالفت کنند.

در این میان، گویا اداره‌کل محیط‌زیست استان فارس نیز به شهرداری گفته بود هر طرحی باید با پیوست محیط‌زیست همراه باشد، اما آن‌طورکه «بهمن ایزدی»، فعال محیط‌زیست منطقه، به ما می‌گوید «به این درخواست‌ها توجهی نشد. شهرداری گفت سرمایه‌گذار از ترکیه آورده و می‌خواهد با وجود مشکلاتی که این طرح دارد، امسال آکواریوم و پارک آبی و سال دیگر تله‌کابین را راه‌‌اندازی کند.» 

رئیس شورای شهر شیراز سال گذشته اعلام کرد راه‌اندازی ایستگاه سوم تله‌کابین به‌دلیل مسائل مربوط به منابع‌طبیعی و محیط‌زیست با برخی موانع مواجه شده است، اما شهرداری شیراز در تلاش است تا با همکاری سازمان‌های مرتبط، مجوز‌های لازم را دریافت کند. با وجود این تلاش‌ها، تله‌کابین تاکنون نتوانسته مجوزهای لازم را بگیرد و فعلاً مسکوت مانده است، اما طرح‌های دیگر مانند آکواریوم و پارک آبی دیگر پروژه‌های مخرب در این منطقه هستند. «شهرداری چندین پروژه مخرب در این منطقه دارد که در تلاش است برای هرکدام که توانست، مجوز بگیرد. هرکدام از این پروژه‌ها که مجوز بگیرند، چراغ سبزی است برای پروژه‌های مخرب دیگر.»

دی‌ماه سال گذشته «لیلا تاجگردون»، مدیرکل حفاظت محیط‌زیست فارس با بیان اینکه کلان‌پروژه‌های شهری حاشیه دراک از جمله ساخت تله‌کابین و آکواریوم باید تا صدور ارزیابی زیست‌محیطی متوقف شود، گفت: «ارائه گزارش ارزیابی اثرات زیست‌محیطی و رعایت استانداردهای زیست‌محیطی در این طرح‌ها ضروری است.»

آکواریوم، حلقه مفقوده مافیای شکار و صید

ساخت آکواریوم در این مجموعه مشکلی بر مشکلات دیگر اضافه کرده و این درحالی‌است که به‌گفته «آناهیتا نیکنام»، عضو انجمن محیط‌زیستی سبزگامان، طبق آمار جهانی حدود ۸۹ درصد از جانوران دریایی در آکواریوم‌های جهان از طبیعت زنده‌گیری شده‌اند و آکواریوم‌ها حلقه‌های پایانی مافیای شکار و صید و قاچاق حیات‌وحش در کل دنیا هستند. «باید توجه داشت فضای محدود و غیرطبیعی در آکواریوم‌ها باعث بیماری‌های متعدد و ناهنجاری‌های رفتاری در جانوران، عدم توانایی برقراری ارتباط با هم‌نوعان، طول عمر کوتاه و محرومیت حیوان از تنوع غذایی، جفت‌گیری، بقا و گاهاً زیست در دسته‌های بزرگ، شکار، تعیین قلمرو و ناتوانی از صدها کیلومتر شنا و زندگی آزادانه در زیستگاه می‌شود. از طرفی کمبود بودجه و نیروی نظارتی در اداره حفاظت محیط‌زیست منجر به نبود اقتدار و عملکرد لازم برای مدیریت فضاهای این‌چنینی خواهد بود. همچنین، آکواریوم‌ها از طریق به نمایش گذاشتن حیوانات برای سرگرمی، صید و شکار حیات‌وحش و نابودی تنوع‌زیستی را تبلیغ می‌کنند.» او در حالی از تبعات ساخت آکواریوم‌ چهار هزار مترمربعی با حضور چند هزار جانور آب‌های شور و شیرین و اندمیک می‌گوید که در این مدت، نامه‌نگاری‌ها با سازمان محیط‌زیست نیز ادامه داشته است. «مطابق نظر معاونت دریایی سازمان حفاظت محیط‌زیست ادعای تأمین چندین هزار جانور دریایی دور از ذهن است. ضمن اینکه قطعاً تعداد بسیار زیادی از این گونه‌ها غیربومی هستند. همچنین، با توجه به اینکه جانداران دریایی از گونه‌های آب شور هستند، تأمین این حجم از آب شور امکانپذیر نیست.  قطعاً نه‌تنها شهرداری بلکه خود محیط‌زیست نیز اطلاعات کاملی از نحوه نگهداری و جایگاه‌ها و محفظه‌های مناسب برای نگهداری از این گونه‌های غیربومی ندارند.»

نکته مهم در گفته‌های این فعال محیط‌زیست اما این است که اداره‌کل محیط‌زیست استان فارس در تعارض با نظر و ابلاغیه سازمان حفاظت محیط‌زیست کشور عمل کرده است. «به‌نظر می‌رسد موافقت‌های غیررسمی و پشت درهای بسته با این پروژه‌ها، نشان از نبود اقتدار و سوگیری‌های غیر محیط‌زیستی دارد. این درحالی‌است که شهرداری می‌گوید با شرکتی برای تهیه پیوست ارزیابی زیست‌محیطی قرارداد امضا کرده، اما با وجود پیگیری‌های مکرر تاکنون هیچ اطلاعات یا گزارشی را در اختیار انجمن‌ها قرار نداده‌ است.»

به‌گفته او، مخفی نگه داشتن اطلاعات و مطالعات انجام‌شده شبهه‌برانگیز است و مشخصاً به این معناست که این مطالعات محیط‌زیستی، عامدانه به‌سمتی می‌رود که پروژه‌های تعریف‌شده در کوهستان دراک را تأیید کند. «همچنین، بیم ما از این است که این پیوست ارزیابی زیست‌محیطی تهیه‌شده در کمیته‌های مربوطه در اداره‌کل محیط‌زیست و استانداری به‌صورت مشروط تأیید شود. بنابراین، با پیش‌بینی وضعیت ذکرشده این پیوست و مطالعات از دید ما فاقد اعتبار است. لازم به ذکر است با تأیید پیوست ارزیابی و تأیید هرکدام از پروژه‌های مخرب از جمله آکواریوم یا تله‌کابین، یکبار برای همیشه مهر تأییدی بر نابودی منبع تأمین آب شرب شیراز و کوهستان زیبای دراک زده می‌شود. آنگاه باید در سال‌های آینده منتظر عواقب فاجعه‌بار محیط‌زیستی که گریبان‌گیر مردم شهر شیراز خواهد شد، باشیم.»