بنا به استناد آمار مرکز ثبت و احوال کشور در شش ماه نخست امسال ۶ هزار و ۳۲۷ واقعه ازدواج به ثبت رسیده است که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۴.۱ درصد افزایش داشته است؛ اما از منظر روان‌شناسان آنچه جای نگرانی است؛ افزایش میانگین سن ازدواج مردان و زنان در استان کردستان است که نشان می‌دهد که تورم و گرانی عامل اصلی عدم تمایل جوانان به تشکیل زندگی زناشویی در سنین پایین‌تر است.

تحلیل جدول آمار این مرکز رسمی کشور نشان می‌دهد که از ۱۰۰ درصد آمار شش هزار و ۳۲۷ ثبت شده واقعه ازدواج در کردستان، تنها ۲۹ درصد از مردان در گروه سنی ۲۵ تا ۲۹ سال در شش‌ماهه نخست امسال ازدواج کرده‌اند به عبارتی ۷۱ درصد واقعه ازدواج‌ها از این گروه سنی بیشتر است.

بنا به همین آمار موجود، ۲۶درصد زنان در گروه سنی ۲۰ تا ۲۴ پای سفره عقد نشسته‌اند؛ این شاخص آماری به معنای این است که ۷۴ درصد زنان در گروه سنی بالاتر زیر سقف مشترک رفته‌اند.

آنچه جای نگرانی است در بیجار معروف به (بام ایران) شمار ازدواج از ۲۸۸ مورد در شش‌ماهه سال گذشته به ۲۵۴ مورد در سال جاری کاهش‌یافته است که کاهش ۱۱.۸ درصدی واقعه ثبت ازدواج در این شهرستان نیاز به تحلیل و آسیب‌شناسی جدی دارد.

همین آمار نشان می‌دهد که ثبت واقعه‌های ازدواج در شش‌ماهه اول امسال در شهرستان دهگلان 4درصد، سروآباد5.3درصد،سقز ۱۰۹ درصدوقروه ۴.۳ درصد به نسبت مدت مشابه سال قبل کاهش‌یافته است که روند کاهش چشمگیر تمایل به ازدواج در این شهرستان‌های استان، نگران‌کننده است.

آنچه که بیش از هر چیز نگاه روان‌شناسان و جامعه‌شناسان کردستان را بر روی تحلیل این جدول متمرکز کرده است، افزایش سوال برانگیز میانگین سن ازدواج مردان و زنان دیواندره‌ای است که از میانگین همه شهرستان‌ها بالاتر است.

دکتر «ناصر یزدانی» روان‌شناس، مشاور خانواده و مدرس دانشگاه، مسائل اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی حتی روان‌شناختی را از مهم‌ترین دلایل بالارفتن سن ازدواج می‌داند و معتقد است که بدون شک داشتن بلوغ و پختگی در هر کدام از موارد بالا آمادگی بیشتری در افراد برای ازدواج فراهم می‌کند و نبود امنیت و اطمینان در مورد هر کدام از مسائل فوق می‌تواند، مانع جدی در تصمیم‌گیری برای ازدواج باشد.

این روان‌شناس و پژوهشگر حوزه مسائل خانواده با اعلام اینکه وقتی شخصی تصمیم به ازدواج می‌گیرد؛ ابتدا از خود می‌پرسد: آیا توان مالی کافی برای اداره یک زندگی حداقلی را دارم؟ توضیح داد که مرحله دوم پرسش داشتن تفاهم فرهنگی کافی است که فرد قبل از ازدواج از خود می‌پرسد و چنین استدلال می‌کند اینکه جامعه در مورد مجرد ماندن من چگونه فکر می‌کند؟ آیا تجرد در جامعه‌ای که در آن زندگی می‌کنیم؛ امری پذیرفته است یا پذیرفته نیست؟

یزدانی با بیان اینکه در نهایت هر جوانی قبل از ازدواج از خود می‌پرسد، آیا از لحاظ روان‌شناختی به بلوغ کافی رسیده‌ام که بتوانم مسئولیت کسی دیگر به یک زندگی را بپذیرم؟ پیرامون دلایل و مولفه‌های بالارفتن میانگین سن ازدواج در جامعه تشریح کرد که پاسخ به این سؤالات باتوجه‌به شرایط موجود در جامعه قطعاً ساده نیست.

از دیدگاه این روان‌شناس و مشاور خانواده، ازدواج در قشر متوسط جامعه آمار بالاتری دارد تا افراد مرفه و یا افرادی که درخط فقر قرار دارند و ناگفته پیداست در چند سال اخیر قشر متوسط جامعه در حال نابودی است و عملاً افرادی که آمار ازدواج را در جامعه بالا می‌بردند؛ توانایی ازدواج را ندارند.

به اعتقاد او ناگفته پیداست در هر جامعه‌ای علاوه دلایل مشخص و روشن روان‌شناختی و اجتماعی که می‌توان از آنها به عوامل مشترک تمام جوامع نام برد؛ یک سری عوامل اختصاصی هم وجود دارد؛ مثلاً در جامعه کردستان مردم ما باتوجه‌به اینکه در دهه اخیر بالاترین نرخ تورم را تجربه کرده‌اند؛ قطعاً اداره‌کردن زندگی مستقل مشکل و سخت خواهد بود و از طرف دیگر بالابودن نرخ بیکاری نسبت به سایر استان‌های کشور می‌تواند، جوانان را از ازدواج، گریزان کند.

آن‌گونه که این روان‌شناس و مشاوره خانواده توضیح داد: نبود شغل مطمئن در جوانان یکی از عوامل اصلی است بدون شک شهری مثل دیواندره که قطب کشاورزی است تا زمان مرگ مدیریت زراعت در دستان پدر خانواده است جوانان در آستانه ازدواج ناچارند، به‌عنوان کارگر در خانه پدری کار کنند، به همین دلیل وقتی اقدام به ازدواج می‌کنند در جواب شغل شما چیست؟ دقیقاً نمی‌داند چه باید بگوید؛ البته این مشکل در تمام مناطقی که شغل کشاورزی شغل اصلی منطقه است، دیده می‌شود.

از دیدگاه این روان‌درمانگر و مشاور خانواده، نکته دوم کمال‌گرایی است که دربین جوانان شهرهای کوچک بیشتر از شهرهای بزرگ دیده می‌شود به‌گونه‌ای که بیشتر جوانان در شهرهای کوچک آرزو دارند زندگی خود را شبیه به زندگی مرفهی ببینند که دست‌یافتنی نیست؛ چون به آرزویی که به آن فکر می‌کنند نمی‌رسند، سعی می‌کنند، ازدواج را عقب بیندازند شاید فرجی حاصل شود

دکترناصریزدانی نکته سوم در شهرهای کوچک و مخصوصاً شهرهای بین‌راهی را مسئله مهاجرت و گریز از خانه به‌سوی شهرهای بزرگ‌تر عنوان کرد و افزود: مهاجرت جوانان به شهرهای بزرگ به هر دلیلی می‌تواند، جوانان را به‌جای توجه به زندگی شخصی، دلبسته یک نوع دیگر از سبک زندگی کند که با آن غریبه‌اند؛ هر چند نمی‌توانند به سبک زندگی قبلی خود برگردند. این سبک زندگی جدید ممکن است نیازهای اولیه این افراد را برآورده کند؛ ولی نیاز به تشکیل خانواده را در آنها از بین خواهد برد و تجربه‌های جدید احساس نیاز به ازدواج را در این افراد کم‌رنگ می‌کند. این سبک جدید از زندگی ازدواج را محدودیت می‌داند تا رشد و بلوغ شخصی.

از دیدگاه این استاد دانشگاه در حوزه روان‌شناسی، شاید به‌عنوان آخرین دلیل به تمایل پدران خانواده در تجرد فرزندان و دخالت مستقیم در زندگی شخصی آنها اشاره کرد. داشتن نیروی کار مطیع و بدون دستمزد در ناخودآگاه پدران وجود دارد، انتظار حرف‌شنوی از فرزند پسر برای پدر خانواده نوعی جایگاه اجتماعی خاص به دنبال دارد و هر چه وابستگی به خانوادهٔ اصلی بیشتر باشد، حرف‌شنوی هم بیشتر خواهد بود، البته ازدواج، به پسران این خانواده استقلال می‌دهد و در ناخودآگاه پدر خانواده از تجرد فرزند خود بیشتر استقبال می‌کند، تا ازدست‌دادن نیروی کار ارزان و ادامه این نوع تفکر نه‌تنها خطرناک، بلکه باعث سرخوردگی جوانان و بالاترین میانگین سن ازدواج در جامعه می‌شود.