راه‌ِ «صادق» در شهرسازی





راه‌ِ «صادق» در شهرسازی

۲۸ مرداد ۱۴۰۳، ۸:۴۵

اگر بخواهیم به عدالت و محرومیت‌زدایی بیندیشیم‌، به جای شعارهای عوام‌فریبانه که موجب تشدید نابرابری و تمرکزگرایی و ناپایداری در توسعه می شود‌، باید با فرزانگی  و صادقانه به الزاماتِ سرزمینی توسعه و نقش راه و شهرسازی در آن بیندیشیم و به آن پایبند باشیم. این امر مستلزم آن است به جای اصرار بر توسعه افقیِ کلانشهرها‌، مطابق با سیاست‌های کلی نظام در حوزه شهرسازی به «میان‌یابی توسعهٔ‌ شهرها در چارچوب طرح آمایش سرزمینی و براساس استعدادهای اقتصادی و با رعایت معیارهای محیط زیستی و مراقبت از منابع آب و خاک کشاورزی، و ایمنی در مقابل سوانح طبیعی و امکان استفاده از زیرساخت‌ها و شبکه شهری» توجه کنیم.

تعیین ابعاد کالبدی شهرها در گسترش افقی و عمودی با تأکید بر هویت ایرانی_اسلامی با رعایت ملاحظات فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، امنیتی، حقوق همسایگی و امکانات زیربنایی و الزامات محیط زیستی و اقلیمی، سطح‌بندی شهرهای کشور و جلوگیری از افزایش و گسترش بی‌رویه کلانشهرها از دیگر سیاست‌هایی است که باید دنبال شود.

 

 حفظ هویت تاریخی در توسعهٔ موزون شهر و روستا با احیاء بافت‌های تاریخی و بهسازی یا نوسازی دیگر بافت‌های قدیمی و جلوگیری از گسترش حاشیه نشینی در شهرها و ساماندهی بافت‌های حاشیه‌ای و نامناسب موجود جزو اولویت‌هایی دولت چهاردهم است. براساس سیاست‌های کلی نظام در آمایش سرزمین، سیاستگذار باید به فراهم آوردن زمینه‌های مناسب برای افزایش سهم جمعیت و فعالیت در مناطق کم تراکم با اولویت مناطق شرقی و جنوبی کشور، سامان‌بخشی فضای مناسب مراکز زیست و فعالیت به ویژه در مناطق مرزی با تأکید بر مشارکت مردم، ساماندهی سطوح خدمات و استقرار جمعیت در کشور با توجه به مدیریت سوانح طبیعی‌، حوادث و منابع آب و رعایت شرایط زمین‌شناسی برای افزایش ضریب ایمنی تأسیسات زیربنایی و حیاتی و ابنیهٔ مراکز جمعیتی و شهرها و روستا و پیشگیری از مهاجرت‌های بی‌رویه به مراکز استان‌ها با تدابیر لازم، توجه کند. 

 

 توجه به توسعهٔ مسکن معیشت‌محور و مولد، ارتقاء کیفیت سکونت، کاهش بدمسکنی و بی‌مسکنی، توسعه متوازن منطقه‌ای، کاهش تراکم جمعیتی و ساختمانی در کلان شهرها، احیای روستاها و شهرهای کوچک، افزایش دسترسی به خدمات محله‌ای و مناسب‌سازی شهر برای گروه‌های مختلف اعم از توان‌یابان جسمی و ذهنی، جانبازان، سالمندان، زنان و کودکان و رصد دائمی آن در شهرها و مجتمع‌های سکونتی، حفاظت از محیط زیست و اجتناب از هرگونه آسیب رساندن به آن، با التزام به شهرسازی و معماری سازگار با اقلیم (به ویژه در جهت کاهش مصرف آب) و ایجاد امکان ارتباط مستمر انسان با نشانه‌های الهی در بستر شهر و معماری اسلامی ـ ایرانی باور داشته باشیم.

 

 سند الزامات و ضوابط عام شهر دوستدار کودک، راهنمای کشاورزی و توجه به موضوع تغییراقلیم و کاهش تولید کربن و موضوع فرونشست در مصوباتِ شورای عالی شهرسازی و معماری ایران از دستاوردهای فرزانه صادق مالواجرد در معاونت شهرسازی و معماریِ وزارت راه و شهرسازی بوده است.  عدالت در مسکن یکی از موضوعاتی است که بر سایر نقش‌های وزارت راه و شهرسازی سایه افکنده است. باید با توجه به هدفمندی در برنامه،  ایجاد نظام تأمین مالی مناسب، تناسبِ برنامه با توان مالی خانوارها و شرایط اقتصادی دولت، اولویتِ تحقق پروژه‌های نیمه‌تمام‌، کیفیتِ‌ سکونت، پیوستگی مسکن با ملزوماتِ سکونتی، بازآفرینی شهری و ساماندهی سکونتگاه‌های موجود، مقتضیات برنامه‌های آمایش سرزمین و توسعه شهری، تنظیم بازار و مناسبات قدرت در حوزهٔ اجاره و نظام اجاره‌داری صورت پذیرد.

 

 به این ترتیب می‌توان از ساخت ساختمان‌های بدون مشتری، بدون تأمین زیرساخت، تخریب محیط زیست و افزایش تقاضاهای غیرواقع‌بینانه پیشگیری کرد. این مسیری است که «فرزانه صادق مالواجرد» با فرزانگی و صداقت در پایبندی به مبانی بالادستی می‌پیماید و با تعامل گسترده با سازمان‌های مردم نهاد، فعالان و متخصصان و ذی‌نفعان، عدالت را با مشارکت همراه کرده است. باید توجه کرد که «فرزانه صادق مالواجرد» به صورت تخصصی و از داخلِ وزارت رشد کرده است و انتصاب از درون سازمان و تشویق رشد و شایسته‌سالاری سازمانی یک ارزش مدیریتی است. زن بودنِ خانم صادق مالواجرد علاوه بر اهمیت ارزش‌های زنانه در مدیریت یعنی فسادستیزی، مهربانی و مراقبت‌گری که نیازِ شهرهای ماست، اهمیتِ حساسیت به جنسیت (Gender sensitive‌) را یادآور می‌شود که می‌تواند به صورتی متوازن به عدالت جنسیتی یاری رساند.‌

به اشتراک بگذارید:





نظر کاربران

نظری برای این پست ثبت نشده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بیشترین نظر کاربران

زندگی در تعلیق

زندگی در تعلیق