شناسایی ۳۱ محوطه تاریخی در ورزقان

به گزارش پیام ما به نقل از روابط عمومی وزارت میراث فرهنگی، «مصیب نریمانی» گفت: در بررسی‌های سطحی باستان‌شناسی از منطق خاروانای شهرستان ورزقان تعداد ۳۱ محوطه متعلق به دوران تاریخی شناسایی شد. این محوطه‌ها با توجه به اینکه اسامی محلی خود را داشته نیازی به کدگذاری نبود، براین اساس محوطه‌ها با اسامی بومی و محلی خود ثبت و ضبط شدند. 

رئیس اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی ورزقان ادامه داد: محوطه‌های مورد مطالعه براساس یافته‌های سطحی مورد مطالعه از منظر گاه‌شناختی قرار گرفته و کارکردشان نیز با استناد به یافته‌های سطحی و چشم‌انداز محیطی که داشته‌اند، مورد بررسی و مطالعه واقع شده‌اند. که نخست روش بررسی و شیوه ثبت اطلاعات محوطه‌ها پرداخته شد و پس از آن، محوطه‌ها معرفی و محرز شدند. 

او درباره روش و شیوه بررسی منطقه مورد نظر خاروانا عنوان کرد: روشی که ما برای بررسی منطقه انتخاب کردیم جدیدترین و دقیق‌ترین روش بررسی و در عین حال ساده‌ترین روش‌ها به شمار می‌رود. برای این روش که در مجامع باستان‌شناسی از آن تعبیر SYSTEMATIC دارند ما اصطلاح پارسی پیمایش را برگزیدیم. البته این اصطلاح ترجمه کلمه لاتین نیست. بلکه به دلیل نوع کار و روشی که برای اجرای برنامه به طریق پیمایش و پیمودن زمین است و آن را معادل یافتیم. بر این اساس ابتدا نقشه مسطح منطقه را از بین مدارک موجود انتخاب‌شده و با در دست داشتن عکس هوایی، نقطه‌ای به عنوان نقطه مبدأ مشخص شد. پس از مشخص شدن نقطه مورد نظر، برای پیمودن این منطقه، جستجوها آغاز شد. 

رئیس اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی ورزقان بیان کرد: در صورت وجود نشانی از مواد فرهنگی باقی مانده از گذشته، کل منطقه زیر پوشش دقیق معاینه و شناسایی قرار می‌گیرد. در موارد بسیار یک اثر باستانی دارای برجستگی نیست که بتوان آن را از دور شناسایی کرد و به سوی آن رفت به عنوان مثال تپه «زامبران لله لو» که یک محوطه کالکولتیک و دوره‌های متوالی پیش از تاریخ تا اوایل هزاره اول را شامل می‌شود. منطقه‌ای است وسیع در کنار جاده که ضمن راهپیمایی به آن برخورد شد و در طول یک پیمایش و با دقت نظر این تپه کشف و شناسایی و ثبت شد و ما را قادر کرد تا در این تپه تعدادی سفالینه‌های دوره «کالکولتیک» و دوره‌های متوالی سفال‌های «اورارتویی» و هزاره اول جمع‌آوری کنیم. 

او عنوان کرد: در بررسی و شناسایی آثار پیش از تاریخ شهرستان ورزقان به دو روش عمل شد که در روش اول نام اثر و محوطه باستانی شناسایی شده و در جدول مربوط یادداشت شد. البته در موارد بسیاری نیز برای یافتن و نوشتن نام اثر از طریق پرس‌وجو و کمک‌گرفتن اهالی محل استفاده شد که پس از آن برای هر یک از محوطه‌ها، تپه ها، قلعه‌ها و گورستان‌ها شماره‌ای در نظر گرفته شد. 

به گفته نریمانی، شناسایی آثار باستانی این حوضه جغرافیایی، مطالعه الگوی پراکندگی و توزیع مکانی استقرارهای انسانی و تهیه نقشه آثار باستانی منطقه از جمله اهداف اصلی برنامه شناسایی بود که آثار شناسایی شده به طور کلی طی ۴ ماه ۶۷ محوطه باستانی پیش از تاریخ در بخش‌های مختلف شهرستان ورزقان شناسایی شد که به لحاظ نوع و شکل استقرارها پراکندگی مکانی و دوره‌های پیش از تاریخی بسیار متنوع و قابل مطالعه هستند.