بایگانی مطالب: میراث و فرهنگ

نوروز نماد قدرت و اتحاد ملی ایرانیان

نوروز رسید. درحالی‌که ایران و جهان در میانه اخبار خوب و بد، تلخ و شیرین، پیروزی و شکست، کامیابی و ناکامی،آرامش و بحران، شادی و غم، اتحاد و تفرقه و رفاه و فقر قرار داشتند، نوروز همچنان با شکوه و جلال خود به قلب‌ها امید می‌بخشد. سال ۱۴۰۳، ایران با مشکلات فراوانی مواجه بود. طبقه متوسط ایران که روزگاری موتور اصلی پیشرفت و تحرک اجتماعی بود، در اثر تورم، بحران‌های سیاسی و اقتصادی، سقوط کرد. تحریم‌ها و نوسانات ارزی اقتصاد کشور را در شرایط بحرانی قرار داده است و بسیاری از ایرانیان احساس کردند که از چرخه اجتماعی و اقتصادی عقب مانده‌اند. اما باوجوداین، نوروز به‌عنوان نمادی از نو شدن و تجدید حیات از راه رسید و مردم ایران را دوباره به‌هم پیوند داد. فقط کافی است همین چند روز به جشن‌های پرشور و حرارت مردم ایران در شهرهای مختلف از جمله شیراز، بوشهر و به‌خصوص کردستان نگاه بیندازید که در شبکه‌های اجتماعی بسیار پربازدید شده است. مراسم نوروز در شهرهای مختلف کردستان به‌طرز هیجان‌انگیزی در حال برگزاری است. این مراسم که به‌طور سنتی از دیرباز در کردستان جایگاه ویژه‌ای داشته، در دو روز گذشته با شور و شوق فراوان برگزار شد. جمعیت پرشور ایران، در کنار هم به جشن و سرور پرداختند. یکی از برنامه‌های ویژه این مراسم، رقص‌های محلی کُردی بود که با موسیقی زنده، فضای جشن را جذاب‌تر می‌کرد. در بسیاری از شهرهای ایران، علاوه‌بر رقص‌های محلی و موسیقی سنتی، مسابقات و بازی‌های محلی نیز ترتیب داده شده بود. همچنین، در برخی از روستاها، مردم به آتش‌افروزی و پریدن از روی آتش پرداختند که نشان از احترام به سنت‌های باستانی و استقبال از سال نو داشت. این مراسم‌ها به‌طورکلی گواهی بر زنده بودن فرهنگ غنی و پرشور مردم ایران است.

یک مستند محیط‌زیستی دیپلم افتخار جشنواره فیلم تصویر را کسب کرد

مستند «آب‌بندان» اثر کارگردان مازندرانی دیپلم افتخار بیست‌ویکمین جشنواره فیلم تصویر در بخش مستند که امسال با عنوان جایزه عباس کیارستمی برگزار شد را کسب کرد.

دبیر پانزدهمین دورۀ جوایز «ایسفا» مشخص شد

دبیر پانزدهمین دوره‌ی جوایز آکادمی فیلم کوتاه ایران-جوایز ایسفا مشخص شد.

نوروز در گذر تاریخ

نوروز، فراتر از یک آیین سنتی، بازتابی از هویت، فرهنگ و تاریخ ایرانیان است. این جشن کهن نه‌تنها نمادی از تجدید طبیعت و آغاز سال نو است، بلکه در گذر قرن‌ها به یک عنصر بنیادین در ساختار اجتماعی، فرهنگی و حتی سیاسی ایران تبدیل شده است. اما پرسش اساسی این است که چگونه نوروز توانسته است با وجود تغییرات تاریخی، تهاجمات فرهنگی و دگرگونی‌های اجتماعی، همچنان زنده بماند و به یکی از معدود جشن‌هایی تبدیل شود که مرزهای جغرافیایی و تاریخی را درنوردیده است؟ پاسخ این پرسش را می‌توان در لایه‌های مختلف تاریخ ایران جست‌وجو کرد؛ از سنگ‌نوشته‌های هخامنشیان در تخت‌جمشید، که ردپای آیین‌های نوروزی را در تشریفات درباری ثبت کرده‌اند، تا متون کهن زرتشتی که به فلسفه این جشن اشاره دارند. شاهنامه فردوسی، آثارالباقیه ابوریحان بیرونی، و حتی گزارش‌های مورخان عرب و یونانی، همگی گواهی بر دیرینگی و اهمیت این آیین هستند.

تأییدیه اداره‌کل میراث فرهنگی استان تهران به شهرداری برای نوسازی خلاف ضوابط خانه تاریخی ولی‌الله پیرنیا

در حالی‌که اداره‌کل میراث فرهنگی استان تهران، تخریب و نوسازی خانه تاریخی ولی‌الله پیرنیا را مشروط به حفظ کاربری مسکونی آن کرده بود، اسناد رسیده به «پیام ما» حاکی از آن است که این اداره‌کل با تغییر کاربری ملک مذکور از مسکونی به اداری موافقت کرده و تخریب خانه یادشده را برای مالک آن به‌شدت سودآور ساخته است.

صندلی‌هایی که درباره تغییراقلیم هشدار می‌دهند

|پیام ما| نمایشگاهی در نورفولک انگلستان با آثاری خلاقانه تلاش می‌کند تأثیر تغییراقلیم و بالا آمدن سطح دریاها را به تصویر بکشد. این نمایشگاه، با بررسی گذشته و آینده، مخاطبان را به سفری در اعماق آب‌ها و چالش‌های محیط‌زیستی می‌برد.

عودلاجان در میانه توسعه و تخریب

۲۴ اسفند محله «عودلاجان» وارد بیستمین سالی شد که بافت تاریخی‌اش ثبت ملی شد، اقدامی که باید از بافت تاریخی حفاظت و به ساماندهی آن کمک می‌کرد، اما به تنها چیزی که در این بافت بها داده نشد، همین حفاظت و ساماندهی در طول ۱۹ سال گذشته بود؛ درست مانند طرحی که چند ماه قبل زمزمه انجام آن شنیده شد، طرحی که اجرایی کردنش نیازمند تخریب بخش زیادی از بافت تاریخی بود.

قفل شهرداری بر در اندیشه

خبر کوتاه و تلخی در آخرین روزهای سال ۱۴۰۳ کام اندیشمندان و اهالی علوم انسانی را تلخ کرد؛ شهرداری ملک خانه اندیشمندان را پس گرفت. گفته می‌شود حکم قرارداد واگذاری این ملک در دیوان عالی کشور باطل شده است و حالا قرار است بعد از ۱۰ سال اندیشمندان بدون خانه بمانند.

تا محو کامل کتیبه ساسانی خیلی نمانده است!

سنگ نبشتۀ پهلوی ساسانی «سَراب سیاه» پیش از آن‌که رمزگشایی شود درحال نابودی است. مسئول میراث فرهنگی شهرستان رستم نورآباد در استان فارس که این سنگ‌نبشته در آنجا قرار دارد، می‌گوید این کتیبه حدود ۵ ماه از سال از آب بیرون است، برای همین نجات آن دشوار شده است.

صدای ۳۰۰۰ ساله واسکس خاموش می‌شود

تخریب آثار تاریخی و محوطه‌های باستانی در جریان پروژه‌های توسعه در دهه‌های اخیر شتاب بیشتری گرفته است. قانون این امر را دیده و دستگاه‌های اجرایی را موظف کرده است پیش از انجام پروژه‌های عمرانی از میراث فرهنگی استعلام کنند تا اگر احتمال وجود نشانه‌ها و آثار تاریخی و باستانی در محدوده اجرای پروژه وجود دارد، مطالعات لازم صورت گیرد و بعد پروژه عمرانی اجرایی شود. حال نه‌تنها این قانون چندان مورد توجه مجریان پروژه‌های بزرگ عمرانی نیست که حتی وقتی وزارت میراث‌فرهنگی با اجرای پروژه در محلی مخالفت و اعلام می‌کند پروژه از روی یک محوطه باستانی عبور می‌کند، باز هم مجریان کار خود را طبق روال برنامه‌ریزی‌شده پیش می‌برند و توجهی به هشدارها و مخالفت‌های میراث‌فرهنگی نمی‌کنند. اما موضوع جایی دردناک می‌شود که شواهدی از همکاری مدیران میراث‌فرهنگی با مجریان پروژه دیده می‌شود. این پروژه اولین پروژه‌ای نیست که این اتفاق را از سر می‌گذراند، آخرین هم نخواهد بود. تا زمانی که تعاملی سازنده میان وزارت میراث‌فرهنگی و دستگاه‌های اجرایی و مجریان پروژه‌های بزرگ عمرانی و راهسازی شکل نگیرد، این اتفاق به‌کرات تکرار خواهد شد.