بایگانی مطالب: میراث و فرهنگ

خانه آرزوها فروخته می‌شود

|پیام ما| «اینجا فقط یه مجموعه نیست؛ اینجا خونه‌ خاطره‌ها و آرزوهامونه.» این بخشی از یک آگهی است. آگهی فروش یک اقامتگاه بوم‌گردی در روستای غرقاب گلپایگان، اقامتگاه «تیمره» برای بسیاری از اهالی سفر نام آشنایی است. در روزهای جنگ «تیمره» نخستین اقامتگاهی بود که اعلام کرد حاضر است به‌صورت رایگان میزبان کسانی باشد که می‌خواهند مدتی در جایی امن اقامت داشته باشند. حالا اما این اقامتگاه در آستانه تعطیلی است و «رسول مجیدی» آگهی فروش آن را در شبکه‌های اجتماعی منتشر کرده و نوشته است: «تیمره، تکه‌ای از قلبمونه که حالا به‌خاطر شرایط سخت اقتصادی و نبود هیچ حمایت دولتی، مجبوریم ازش دل بکنیم.» فروش اقامتگاه بوم‌گردی و تعطیلی بسیاری از بخش‌های مرتبط با گردشگری به روشنی نشان‌دهنده شرایط سخت فعالان گردشگری است. شرایطی که گویی برخی مدیران ارشد این حوزه به‌جای تلاش برای تغییر و بهبود آن، چشم بر آن بسته‌اند و تصویر دیگری از وضعیت گردشگری ایران در ذهن دارند، تصویری که اختلافی معنادار با حقیقت جاری در این بخش دارد.

پادکست خبری ۱۹ مرداد

رطوبت، بلای جان میراث فرشچیان

|پیام ما| سال ۱۳۸۰ افتتاح موزه استاد فرشچیان در مجموعه تاریخی سعدآباد با استقبال عمومی بسیاری روبه‌رو شد. موزه در یکی از بناهای قاجاری مجموعه برپا شده بود؛ بنایی با تمام شاخصه‌های معماری اواخر قاجار در کنار رودخانه دربند. آن روزها گفته می‌شد افتتاح موزه با حضور هنرمند، اتفاق نادری در زمانه ماست که عادت داریم هنرمندان را پس از درگذشتشان ارج نهیم. فرشچیان در تمام این سال‌ها هر بار که فرصتی داشت و به ایران سفر می‌کرد، در موزه حضور پیدا می‌کرد و با بازدیدکنندگان ملاقات داشت. در مقاطعی مراسم رونمایی از آخرین اثرش در موزه برگزار می‌شد و او در تمام آن روزها در موزه‌ای که با نام او متعلق به مردم بود، حضور داشت. حالا ۲۴ سال از افتتاح موزه او گذشته است. شنبه خبر درگذشت «محمود فرشچیان» تیتر رسانه‌ها شد. حالا موزه دیگر شاهد حضورش نخواهد بود. میراث او اما در مجموعه سعدآباد روایتگر نگاه و خلاقیت او در نگارگری ایرانی است. میراثی که برخی کارشناسان نسبت به حفاظت و نگهداری آن نقدهایی را وارد می‌دانند و نسبت به وضعیت آن ابراز نگرانی می‌کنند. رطوبت بالا و اختلاف دما در بنایی که شرایط مطلوب حفاظتی برای آثاری به ظرافت نگارگری را ندارد، به‌مرور منجر به آسیب‌های جدی به آثار می‌شود. امروز این درخواست وجود دارد که بازنگری جدی و اصولی در حفاظت از میراث ماندگار فرشچیان در مجموعه سعدآباد صورت گیرد.

پادکست خبری ۱۸ مرداد

مزار یک دلاور در انباری بی‌نشان

|پیام ما| اسناد تاریخی از او به‌عنوان جوانی خوش‌سیما یاد می‌کنند. نواده وکیل‌الرعایا که خوشنام بود و این خوشنامی را تا سال‌ها بر سنگ مزارش حک کرده بودند. تاریخ اما با او مهربان نبود؛ نه آن بنیانگذار قاجاریه که او را به تهران آورد و بعد از شکنجه‌های فراوان، دستور داد مزارش را هم در جهتی خلاف قبله قرار دهند و نه مسئولان امروز که سال‌هاست آنقدر به مزار تنها شاه مدفون در حصار تاریخی تهران بی‌توجه بوده‌اند که روزی نوشته‌های سنگ مزارش مخدوش شد و روزی به‌عنوان انبار از اتاقک کوچکی که سهم آخرین بازمانده زندیه از دنیاست، استفاده شد. مزار او مهجور در گوشه امامزاده زید در میان بازار فرش‌فروشان هنوز هم برای بسیاری از مردم ناشناخته است و این شرایط باعث شده هر روز تصمیمی برایش گرفته شود. حالا هم باز برخی فعالان میراث‌فرهنگی تهران نسبت به وضعیت آن ابراز نگرانی کرده‌اند.

«سفر به جنوب شب» سفر به لایه‌های پنهان زندگی

«سفر به جنوب شب»، اشعاری در میانه سنت و نوگرایی با تصویرسازی‌هایی چندلایه و زبانی روایت‌محور هستند که دست مخاطب را می‌گیرد و او را با شاعر همراه می‌کند تا به کشف لایه‌های پنهان زندگی بپردازد.

پادکست خبری ۱۶ مرداد

آرزو‌های سبز

در ایران، کار خبرنگاران سخت و پرچالش است و گاهی با بهایی سنگین همراه می‌شود: محدودیت دسترسی، فشارهای پنهان و سکوت رسانه‌ای. بااین‌حال، هستند کسانی که با جسارت و تعهد، تکه‌های حقیقت را از چنگِ انواع سوداگران و مافیاهای جورواجور بیرون می‌کشند و به ما نشان می‌دهند. در گزارش پیش‌رو، طی پرسشنامه‌ای، سؤالاتی که شهروندان و همینطور تعدادی از فعالان محیط زیست از خبرنگاران داشته‌اند را با ۹ نفر از خبرنگاران این عرصه مطرح کرده‌ایم. آنها از امیدها و ناامیدی‌شان درباره خبرنگاری، دغدغه‌های شغلی و آرزوهایشان گفته‌اند. در آرزوهای آن‌ها

آشفتگی خواب ۸ هزارساله مردگان سیلک

|پیام ما| «سیلک» را بی‌شک بسیاری از ایرانیان و خارجیانی که به کاشان سفر کرده‌اند، دیده‌اند؛ چرا که یکی از مهمترین محوطه‌ها و جاذبه‌های گردشگری باستانی‌ ایران است. این محوطه اگرچه رازهای مگویی از ۸ هزارسال پیش تا امروز در دل خود دارد اما سال‌هاست که گسترش شهر و افزایش ساخت‌وسازها و تغییر کاربری‌ها حریم آن را در خطر قرار داده است. در چند سال گذشته رونق اقتصاد گردشگری کاشان در اطراف این محوطه که بی‌شک مدیون آن است، به قدری افزایش پیدا کرد که بسیاری از مالکان خواستار مطالبات جدیدی برای ساخت‌وساز شدند. بهمن سال ۱۴۰۳ بود که رضا صالحی‌امیری، وزیر میراث‌فرهنگی صدای این مطالبات را شنید اما از آنجایی‌که حفظ حریم این محوطه در حیطه حکمرانی به معنای صیانت از هویت ملی همه مردم ایران است، قرار شد تا با همکاری وزارت راه و شهرسازی به مالکان و صاحب زمین‌ها و باغ‌های اطراف زمین معوض داده و زمین‌های اطراف آزاد و حریم این محوطه حفظ شود. با این وجود چندی پیش بار دیگر بحث کوچک‌سازی حریم پیش کشیده شد با یک مطالبه مشخص: وزارت راه تا امروز به وعده‌های خود در دادن زمین‌های معوض عمل نکرده، بنابراین باید حریم کوچک شود. سرانجام سه‌شنبه (۱۵ مرداد) بار دیگر نشستی برگزار شد تا در این زمینه تصمیم‌گیری شود و همین امر بار دیگر خواب آرام مردگان این محوطه و دوستداران میراث‌فرهنگی ایران را آشفته کرد. هر چند که درنهایت مدیر پایگاه سیلک، به «پیام ما» این نوید را داد که همچنان به شرط همراهی وزارت راه برای اعطای زمین معوض به تمامی مالکان زمین‌های حریم سیلک این کوچک‌سازی منتفی شده است. اما این تهدید مثل شمشیر داموکلس، همچنان برای حریم سیلک به قوت خود باقی است. از طرفی تصمیمی که در جلسه شورای فنی گرفته شده، مربوط به زمین‌های تعاونی مسکن دارایی است که تنها شامل ۵ هکتار از زمین‌های حریم سیلک است و هنوز تکلیف مابقی زمین‌ها مشخص نشده است.

پادکست خبری ۱۵ مرداد