بایگانی مطالب: میراث و فرهنگ

پادکست خبری ۱۱ مرداد ۱۴۰۴

حریم مسجد جهانی عتیق از پاتوق معتادان تا حصر توسعه

نابسامانی‌ها در حریم مسجد عتیق اصفهان که بسیاری آن را «موزه معماری ایران» می‌نامند، آنقدر ریشه دوانده که اثراتش را می‌توان در تخریب تدریجی و عامدانه خانه‌های ابواسحاقیه، عبور مترو و گودبرداری در گذر کمرزرین و رسیدن رطوبت فاضلاب به دیوارهای این اثر جهانی دنبال کرد. با وجود تمام هشدارهایی که درباره وضعیت این بنا داده می‌شود، سودای توسعه غیراصولی همچنان به سر مدیران شهری اصفهان است. در هفته پیش‌رو قرار است جلسه شورای فنی میراث فرهنگی به میزبانی اصفهان برگزار شود. جلسه‌ای که موضوع حریم مسجد جامع و همچنین پرونده ثبت خانه‌های تاریخی محله ابواسحاقیه از مهمترین موضوعات آن خواهد بود. اما به نظر می‌رسد به سامان رسیدن وضعیت این محدوده مستلزم تغییر رویه و نگاه در میان مدیران شهری و متولیان میراث فرهنگی است.

جاودانگی کلیسای نوتردام با کمک مایکروسافت

فردای روزی که کلیسای نوتردام در آتش سوخت و بسیاری از مردم جهان را شوکه کرد، نام «اندرو تالون»، تاریخ‌نگار بلژیکی و دانشیار کالج هنر واسار، به زبان‌ها افتاد. او سه سال قبل، با اسکنرهای لیزری یک نسخه دیجیتال کامل و دقیق از نوتردام تهیه کرده بود. نسخه‌ای که دقت آن به پنج میلی‌متر می‌رسید. هدف تالون از تهیه این نسخه دیجیتال یک آزمایش فنی بود، اما نتیجه کارش در بازسازی نوتردام نقش مهمی ایفا کرد. مدل دیجیتالی او به نقشه‌ای ارزشمند برای بازسازی نوتردام تبدیل شد. با کمک این مدل، معماران توانستند طاق‌ها، پل معلق و تزئینات پیچیده را با دقت میلی‌متری دوباره طراحی کنند. اندرو یک سال پیش از آتش‌سوزی نوتردام در ۴۹سالگی از دنیا رفته بود، اما میراث ارزشمند او و شیوه دقیق ثبت دیجیتال یک بنای تاریخی برای دنیا باقی ماند؛ میراثی که می‌تواند آثار تاریخی را حفظ و جاودانه کند. شش سال بعد از آن آتش‌سوزی عظیم و هشت ماه پس از پایان پروژه بازسازی نوتردام، خبر رسیده که قرار است کپی دیجیتال این بنا به‌شکل سه‌بعدی و با دقت و جزئیات بیشتر توسط مایکروسافت تهیه و در موزه نوتردام ارائه شود. این پروژه نخستین پروژه کپی دیجیتال یک بنای تاریخی نیست، اما به‌گفته مجریان آن جامع‌ترین و کامل‌ترین کپی دیجیتال در نوع خود است. مرور جزئیات منتشرشده از این پروژه این نوید را می‌دهد که بهره‌گیری از فناوری در حیطه میراث‌فرهنگی قرار است آینده‌ای متفاوت برای آثار تاریخی رقم بزند، آینده‌ای که در آن میراث گذشتگان با تمام جزئیات جاودانه می‌شوند. اما اینکه شانس جاودانگی نصیب کدام‌یک از آثار ارزشمند تاریخی جهان می‌شود، موضوعی است که پیش‌شرط‌های فراوانی دارد که مهمترین آن اراده دولت‌ها و نگاه آنها به مقوله میراث‌فرهنگی است.

جنگ نابرابر کوره‌ها و فیوزها

هنوز موانع صادراتی، بازاریابی و رعایت حقوق مالکیت فکری و معنوی در حوزه صنایع‌دستی به‌صورت کامل رفع نشده که قطعی برق و خاموشی‌های گسترده، دردسرهای هنرمندان و تولیدکنندگان را مضاعف کرده است. یکی از هنرمندان فعال در حوزه سفال و سرامیک از مشکلات ناشی از قطعی برق در کارگاهش می‌گوید و معتقد است قطع سراسری برق نه‌تنها به توزیع یکنواخت انرژی کمک نمی‌کند، بلکه موجب مصرف انرژی و آلودگی‌های محیط‌زیستی بیشتر حداقل در حوزه صنایع‌دستی می‌شود. او که هشت‌سالی می‌شود در حوزه سرامیک کار می‌کند و هنوز هم بیمه صنایع‌دستی ندارد، بدون پشتوانه مالی و با سختی‌های بسیاری مسیرش را ساخته و حالا عمده محصولاتش به کشورهای دبی، بحرین، فرانسه و کانادا صادر می‌شوند.

رد مسابقه برای بازسازی ساختمان شیشه‌ای

بیانیه انجمن صنفی مهندسان مشاور معمار و شهرساز

پروژه مخرب بازسازی جوی ولیعصر را به سرعت متوقف کنید

جمعی از اساتید گیاه‌شناس، گیاه پزشک، حقوقدانان، کارشناسان آب و محیط زیست و فعالین محیط زیست در نامه‌ای به مدیرعامل سازمان بوستان‌ها و فضای سبز شهرداری تهران انتقادهای خود به پروژه تعویض جداول و بستر جوی خیابان ولیعصر را مطرح کردند

مقبره‌ای ۲۶۰۰ ساله و دست‌نخورده در ایتالیا کشف شد

باستان‌شناسان در گورستان «سن جولیانو» در ایتالیا، مقبره‌ای اتاقکی و دست‌نخورده از ۲۶۰۰ سال پیش را کشف کردند که حاوی بقایای چهار نفر و بیش از ۱۰۰ شیء خاکسپاری به‌خوبی حفظ‌شده است.

جنجال پساجنگی پیرپسر

«پیرپسر»، ساخته اکتای براهنی، پس از چهار سال توقیف، در روزهایی بر پرده سینما رفت که جامعه ایران هنوز با تبعات جنگ، بحران‌های تازه‌ای چون بی‌آبی و فضای پرتنش فرهنگی دست‌به‌گریبان است. فیلمی که در ظاهر روایتی خانوادگی دارد اما در لایه‌های پنهان‌تر، به بحران قدرت، فرسودگی ساختارهای پدرسالار و نافرمانی نسلی تازه می‌پردازد. «پیرپسر» در همین بستر، با استقبال موافقان و نقدهای مخالفان، به نشانه‌ای از جان‌گرفتن دوباره سینمای اجتماعی تبدیل شده است؛ سینمایی که سال‌ها در سایه فیلم‌های کمدی و غیرسیاسی به حاشیه رانده شده بود. پیام ما تلاش کرده در گفت‌وگویی با «محمد هاشمی»، دکترای فلسفه هنر و پژوهشگر سینما به دلایل دیده‌شدن این فیلم، کیفیت ارجاعات نمادین آن و نسبتش با وضعیت فرهنگی و اجتماعی امروز بپردازد

پادکست ۰۱ مرداد

میراث‌فرهنگی قلمروی بی‌دفاع

|پیام ما| روزهای ابتدای حمله اسرائیل به ایران بود که خبر حمله به منطقه‌ای در نزدیکی تاق‌بستان کرمانشاه منتشر شد. این خبر وقتی کنار این پیش‌زمینه ذهنی که پایگاه‌های نظامی متعدد در نزدیکی این اثر ارزشمند قرار دارند، قرار می‌گرفت، نگرانی را تشدید می‌کرد. تاق‌بستان از خطر جنگ در امان ماند، بسیاری از محوطه‌های باستانی دیگر هم، اما این نگرانی که این آثار در معرض تهدید قرار دارند همچنان به قوت خود باقی است. شیوه حفاظت از محوطه‌ها و آثار تاریخی و باستانی که در فضای باز و وسیع قرار دارند، با توجه به گستردگی آثار در ایران، همواره محل بحث بوده است. در هشتاد و دومین نشست ایکوم هم این موضوع محور بحث کارشناسان بود. کارشناسانی که معتقد بودند آموزش و ثبت و مستندسازی ضروری‌ترین اقداماتی است که باید برای حفاظت از این آثار صورت گیرد. آنها بر مسئله صلح تأکید کردند؛ بهترین راه حفاظت از میراث‌فرهنگی پیش از تمام پروتکل‌ها و دستورالعمل‌ها، این است که جنگی شکل نگیرد و کشورها از جنگ‌های ویرانگر تاریخ عبرت بگیرند و آتش‌افروزان جنگ نباشند. در کنار این دیدگاه، مواردی نیز درباره حفاظت از محوطه‌های تاریخی و باستانی در این نشست مطرح شد.