بایگانی مطالب: اقتصاد

وقتی تورم نفس طبیعت را می‌گیرد

تورم لجام‌گسیخته به‌عنوان یکی از چالش‌های اساسی اقتصادی، تأثیرات گسترده‌ای بر تمامی ابعاد زندگی انسان‌ها دارد و محیط‌زیست نیز از این قاعده مستثنا نیست. در ایران، افزایش بی‌رویه قیمت‌ها و کاهش ارزش پول ملی، علاوه‌بر اینکه معیشت مردم را تحت‌فشار قرار داده، روند تخریب منابع طبیعی را نیز تسریع کرده است. در چنین شرایطی، دولت که با کاهش درآمدهای واقعی مواجه است، اولویت‌های خود را به مسائل فوری اقتصادی و اجتماعی معطوف کرده و سرمایه‌گذاری در پروژه‌های زیست‌محیطی را به حاشیه می‌راند.

نوروز نماد قدرت و اتحاد ملی ایرانیان

نوروز رسید. درحالی‌که ایران و جهان در میانه اخبار خوب و بد، تلخ و شیرین، پیروزی و شکست، کامیابی و ناکامی،آرامش و بحران، شادی و غم، اتحاد و تفرقه و رفاه و فقر قرار داشتند، نوروز همچنان با شکوه و جلال خود به قلب‌ها امید می‌بخشد. سال ۱۴۰۳، ایران با مشکلات فراوانی مواجه بود. طبقه متوسط ایران که روزگاری موتور اصلی پیشرفت و تحرک اجتماعی بود، در اثر تورم، بحران‌های سیاسی و اقتصادی، سقوط کرد. تحریم‌ها و نوسانات ارزی اقتصاد کشور را در شرایط بحرانی قرار داده است و بسیاری از ایرانیان احساس کردند که از چرخه اجتماعی و اقتصادی عقب مانده‌اند. اما باوجوداین، نوروز به‌عنوان نمادی از نو شدن و تجدید حیات از راه رسید و مردم ایران را دوباره به‌هم پیوند داد. فقط کافی است همین چند روز به جشن‌های پرشور و حرارت مردم ایران در شهرهای مختلف از جمله شیراز، بوشهر و به‌خصوص کردستان نگاه بیندازید که در شبکه‌های اجتماعی بسیار پربازدید شده است. مراسم نوروز در شهرهای مختلف کردستان به‌طرز هیجان‌انگیزی در حال برگزاری است. این مراسم که به‌طور سنتی از دیرباز در کردستان جایگاه ویژه‌ای داشته، در دو روز گذشته با شور و شوق فراوان برگزار شد. جمعیت پرشور ایران، در کنار هم به جشن و سرور پرداختند. یکی از برنامه‌های ویژه این مراسم، رقص‌های محلی کُردی بود که با موسیقی زنده، فضای جشن را جذاب‌تر می‌کرد. در بسیاری از شهرهای ایران، علاوه‌بر رقص‌های محلی و موسیقی سنتی، مسابقات و بازی‌های محلی نیز ترتیب داده شده بود. همچنین، در برخی از روستاها، مردم به آتش‌افروزی و پریدن از روی آتش پرداختند که نشان از احترام به سنت‌های باستانی و استقبال از سال نو داشت. این مراسم‌ها به‌طورکلی گواهی بر زنده بودن فرهنگ غنی و پرشور مردم ایران است.

گردشگری پایدار انتخاب نیست، اجبار است

|پیام ما| سال ۱۴۰۳ رو به پایان است. سالی که همچنان گردشگری کشور تحت‌تأثیر شرایط بین‌المللی و داخلی قرار دارد و سهم آن از شاخص‌های کلان کشور ناچیز است. اما از جهتی در سالی که گذشت شاهد حرکت‌هایی بودیم که بی‌توجه به این شرایط، مسیر تازه‌ای را در گردشگری کشور دنبال می‌کرد؛ از جمله پررنگ‌تر شدن رویکردهایی مثل گردشگری پایدار یا سبز در ادبیات سیاستگذاران این حوزه. به همین بهانه سراغ «محمد جهانشاهی»، مدیر کمیته ملی طبیت‌گردی و گردشگری سبز رفتیم، کسی که کارنامه کاری‌اش نشان می‌دهد همواره رویکرد گردشگری پایدار را در فعالیت‌هایی که از دهه ۸۰ در کرمان آغاز کرد تا امروز که در بخشی از معاونت گردشگری وزارت میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری مشغول است، دنبال کرده. از نقش مؤثری که در شکل‌گیری اقامتگاه‌های بومگردی و پس‌ازآن، ثبت روزی با نام «روز ملی بومگردی» در تقویم رسمی کشور و نقشی که در ایجاد تشکل «گوجینو» به‌عنوان یکی از نمونه‌های موفق تشکل‌های زنان در مناطق روستایی کشور، در حاشیه بیابان لوت داشت تا حضورش در تهیه پرونده ثبت جهانی بیابان لوت و بعد هم مسئولیت پایگاه جهانی آن در منطقه کرمان و بسیاری موارد دیگر همواره مسئله پایداری گردشگری را دنبال کرده است.

فستیوال کوچه؛ نماد گردشگری خلاق و پایدار

فستیوال موسیقی «کوچه»، جشنواره‌ای هنری و مستقل است که هر سال در اسفندماه در بندر بوشهر برگزار می‌شد و امسال برخلاف سال‌های قبل قرار است نیمه دوم فروردین برگزار شود. این فستیوال تلاش می‌کند موسیقی‌ای را که از دل اشعار و صدای مردمان بومی برآمده، به ساده‌ترین شکل به مخاطبانش ارائه کند. در طول سال‌های برگزاری، این جشنواره به یکی از جاذبه‌های گردشگری بوشهر تبدیل شده است. هرسال اسفندماه، کوچه‌های بوشهر رنگ‌وبوی دیگری به خود می‌گیرند. مردم از شهرها و دیارهای مختلف به این خطه می‌آیند تا صدای مردمان بوشهری را با گویش و لهجه زیبایشان بشنوند و خاطره‌ای ماندگار برای خود بسازند. در چرخه گردشگری، شکل‌گیری چنین خاطراتی برای بازگشت مجدد گردشگران بسیار حائز اهمیت است. فستیوال موسیقی کوچه در این مسیر گام‌های محکمی برداشته و هرساله با استقبال بیشتری روبه‌رو شده است. 

داستان طلای گمشده چیست؟

خاک، جان تازه انرژی

جست‌وجوی عناصر نادر خاکی در ایران برای تولید انرژی‌های تجدیدپذیر

راه‌حل‌های دیجیتال برای زمین

جهان امروز با چالش‌های بی‌سابقه‌ای در حوزه‌های محیط‌زیستی، اجتماعی و اقتصادی مواجه است. مسائلی سر بر می‌آورند که باید با مجموعه‌ای از دانش‌های گوناگون به آنها پاسخ داد و این درحالی‌است که جامعه در مسیر هرچه تخصصی‌تر شدن پیش می‌رود. در حال حاضر محیط‌زیست یکی از مهمترین حوزه‌های تجلی‌گر این تناقض محسوب می‌شود و برای مثال، تشخیص و اعلام خطرات تغییراقلیم را در حالی متخصصان جغرافیا برعهده گرفته‌اند که این مسئله با سویه‌های اجتماعی، اقتصادی و سیاسی همراه است. در مواجهه با چنین معضلاتی، لزوم ترک رویکردهای گذشته و اتخاذ تصمیمات بین‌رشته‌ای بیش‌ازپیش نمایان شده است. ازاین‌رو، دانشمندان از طریق رویکردی نوین به‌نام «پایداری محاسباتی» که با ترکیب علوم مختلف، بهره‌گیری از ظرفیت‌های اجتماعی و استفاده از امکانات به‌روز تکنولوژی به‌وجودآمده، در پی آنند تا این چالش‌ها را به مسائل قابل‌حل تبدیل کنند.

۲۴ هزار مگاوات ناترازی برق در تابستان

وضعیت سدهای کشور چنان بحرانی است که کفاف تأمین آب را نمی‌دهد، چه برسد به تولید برق. سد کرج که بیش از ۴۰ درصد آب شرب تهران را تأمین می‌کند، با تنها ۷ درصد پرشدگی در شرایطی بی‌سابقه و کاملاً بحرانی قرار دارد. به‌دلیل افت چشمگیر حجم آب موجود در مخزن، نیروگاه برقابی سد زاینده‌رود هم از مدار خارج شده است. کاهش ۴۵ درصدی بارندگی‌ها مشکل آب تهران را بیشتر کرده است؛ هنوز رسماً خبر جیره‌بندی آب در پایتخت تأیید نشده است، اما بحران آب پشت سدها، با از مدار خارج‌کردن نیروگاه‌های برقابی خبر تشدید ناترازی برق در تابستان امسال را تأیید کرده است. «سید هاشم اورعی» و «امیرحسین شاهپوری»، کارشناسان حوزه انرژی، معتقدند با از مدار خارج‌ شدن نیروگاه‌های برقابی عدد ناترازی به بیش از ۲۴ هزار مگاوات، معادل یک‌سوم مصرف برق می‌رسد.

کاشتیم، برداشتیم صادر کردیم، تشنه ماندیم

گزارش‌ها و اعداد منتشرشده از سوی مرکز ملی مطالعات راهبردی کشاورزی و آب ایران نشان می‌دهد جز چند محصول محدود مانند کیوی و زعفران، اکثر محصولات کشاورزی صادراتی ایران به‌ازای مصرف یک مترمکعب آب کمتر از یک دلار ارزآوری دارند. بااین‌حال، محصولاتی مانند پسته و خرما که به‌طور میانگین سالانه بیشترین صادرات آب مجازی از کشور را دارند، در فهرست اقلام با کمترین ارزآوری به‌ازای مترمکعب آب قرار دارد. به‌طوری‌که پسته سالانه حدود یک هزار ۳۸۲ میلیون مترمکعب آب مجازی کشور خارج کرده است. بعد از محصول پسته خرما با سالانه ۸۱۱ میلیون مترمکعب آب، رتبه دوم صادرات آب مجازی را داراست. بااین‌حال، هر دو این محصولات پسته با ۰.۶۹ و خرما با ۰.۳۴ ‌دلار بر مترمکعب ارزآوری داشته‌اند. حالا وزیر جهادکشاورزی در آستانه ورود به یکی از سخت‌ترین سال‌های آبی کشور از اعلام برنامه صادرات محصولات کشاورزی صحبت کرده است، اما عدم ممنوعیت آن را منوط به تأمین نیاز داخل کرده است و هیچ حرفی از تغییر برنامه صادراتی باتوجه‌به وضعیت آبی نزده است. بااین‌حال، کمیسیون کشاورزی مجلس اعلام کرده است کم‌آبی ۹۰ درصد دشت‌های حاصلخیز کشور را با مشکل روبه‌روکرده است و وزیر نیرو نیز اعلام کرده است اولویت سال ۱۴۰۴ تأمین آب شرب است، نه آب سایر بخش‌ها.

واحد همدلی در خطر

آیا مجلس و دولت در حال از دست دادن وفاق هستند؟