فرداد احمدی
خبرنگار
فرداد احمدی
۱۵ مهر ۱۴۰۳
فرونشستهایی که بهدنبال آببندها میآیند
سه لکهٔ فرونشستی کوچک در جنوب تهران وجود دارد که هرکدام حامل داستان خود است. همهٔ این سه لکه وجوهات متمایزی از یک پیام مشترکند: توسعهٔ ناپایدار دلایلی و عوارضی دارد. از نظر «مهدی معتق»، استاد مرکز تحقیقات علوم زمین و دانشگاه لایبنیس هانوفر آلمان، توسعهٔ ناپایدار در بخش کشاورزی بدون در نظر گرفتن شرایط بلندمدت اقلیمی میتواند به فرونشست دامن بزند، حتی اگر هدف خود را تقلیل این پدیده تعیین کرده باشد. تراکم زیاد زیرساختهای استان تهران بههمراه وسیعبودن نواحی فرونشستی آن، کار تحلیل نقشه را سخت میکند. یکهزار و ۷۸۴ کیلومترمربع، یعنی ۱۳ درصد از مساحت استان پایتخت درگیر فرونشست است که بخش قابلتوجهی از آن در مناطق شهری کلانشهر تهران قرار دارد. حداقل سه لکهٔ فرونشستی مهم در تهران وجود دارد که در این گزارش به کوچکترین آنها یعنی فرونشست فرودگاه امامخمینی(ره) و لکههای مجاور آن میپردازیم.
هیوا همتی، فرداد احمدی
۱۱ مهر ۱۴۰۳
خط فرونشست بر چهره مشهد
با وجودی که اطراف کلانشهر مشهد چهار سد با کاربری تامین آب کشاورزی ساخته شدهاند که حجم نرمال مخزن آنها در مجموع به بیش از ۹۲ میلیون متر مکعب میرسد، باز هم دشتهای اطراف آن شاهد حفر چاههای متعدد بهمنظور مصارف کشاورزی است. نتیجه آنکه هیولای خفته فرونشست بیدار شده و به زیرساختهای اقتصادی و فرهنگی خطه خراسان دستدرازی میکند. در این رابطه مهدی معتق، استاد مرکز تحقیقات علوم زمین و دانشگاه لایپنیتز هانوفر آلمان با بیان اینکه انتظار میرود سدها با اختصاص آبهای سطحی به کشاورزان از فشار بر سرمایههای آبی سفرههای زیرزمینی بکاهند، معتقد است که این سازههای عظیم و پرهزینه در ماموریت خود شکست خوردهاند.
فرداد احمدی
۸ مهر ۱۴۰۳
زنگخطر فرونشست در گلستان
وزارت نیرو تاکنون ۱۹ سد در استان گلستان احداث کرده است که هدف از ایجاد اکثر آنان تأمین آب کشاورزی عنوان شده است. نقشهٔ فرونشست این استان نشان میدهد راهحل سدسازی جواب نداده و کشاورزان برای تأمین آب زمینهای خود به برداشت بیرویه از سفرههای آب زیرزمینی و حفر نزدیک به ۴۰ هزار حلقه چاه روی آوردهاند. «مهدی معتق»، استاد مرکز تحقیقات علوم زمین و دانشگاه لایپنیتز هانوفر آلمان که اخیراً تحقیقاتی دربارهٔ فرونشست در ایران انجام داده، معتقد است نتیجهٔ این حفر چاهها و همچنین کم شدن تغذیهٔ آبخوانها از بستر رودخانههایی که سدها جلوی جریان یافتنشان را گرفتهاند، با فرونشست سالانهٔ شدید جلوهگری کرده و هماکنون استان گلستان را به سومین استان با فرونشست زیاد در ایران بدل کرده است.
فرداد احمدی
۵ مهر ۱۴۰۳
فرونشست تمام ایران را فرا گرفته
برای نخستینبار معرفی میشود؛ یک نقشهٔ جامع از فرونشستهای ایران که چون اندازهگیریهایش بااستفاده از دادههای ماهوارهای انجام میشود، دقیق است. در نگاه اول به نقشه، بهنظر میرسد که لکههای فرونشستی همچون زخمهایی بر پیکره ایران نشستهاند؛ جراحاتی که در جاهایی وسیع و در جاهایی عمیقاند. نقشه نشان میدهد این لکهها چطور به زیرساختهای حیاتی کشور ریشه دواندهاند و در حال سست کردن پی و بنای آنها هستند. «مهدی معتق»، استاد دانشگاه لایبنیتز هانوفر آلمان و از طراحان اصلی «پورتال جامع فرونشستهای ایران»، به «پیام ما» گفت سیاستگذاران ملی و محلی از طریق این پورتال میتوانند تصویر روشنی از خطرات فرونشست برای مناطق داشته باشند و از دادههای آن در برنامهریزیهای زیرساختی خود بهمنظور پیشگیری یا کاهش خطرات فرونشست استفاده کنند. در این مصاحبه شرحی از جزئیات و کارکرد این پورتال را میخوانید.
فرداد احمدی، فاطمه باباخانی، فروغ فکری
۳۱ شهریور ۱۴۰۳
«حفظ و احیاء» به جای «بهرهبرداری»
نتایج نظرسنجی «پیام ما» از ۹۰ کارشناس حوزۀ منابع طبیعی، نشان داد که میان رسالتهای تعریفشده برای سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری، تعارض وجود دارد و کارشناسان ترجیح میدهند که این سازمان بهجای عمل به رسالت «بهرهبرداری و توسعۀ عرصههای طبیعی کشور»، به رسالت «حفظ و احیاء» این عرصهها اهتمام ورزد. نظرسنجی همچنین نشان داد، کارشناسان بر این باورند که سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری، اختیارات لازم برای محققکردن وظایفی که به آن محول شده را ندارد و فردی باید ریاست آن را برعهده بگیرد که توانایی بازنگری در نقش، جایگاه و رسالتهای این سازمان در نقشۀ حکمرانی کشور را داشته باشد.
ستاره حجتی، فرداد احمدی
۱۹ شهریور ۱۴۰۳
امیدی به تغییر «سیاستهای آبی» نیست
دلایل بسیاری برای شکلگیری و استمرار بحران آب و راهکارهای بسیاری برای رفع آن در کشور عنوان میشود. روزنامۀ «پیامما» طی یک نظرسنجی از ۳۵ متخصص و کارشناس مرتبط با بخشهای مختلف مدیریت منابع آب کشور، دلایل وضعیت فعلی و راهکارهای کلان رفع یا کاهش «ابرچالش آب» را به شور گذاشت. عمده پاسخهای دریافتی، بر اهمیت کم دلایل اقلیمی و طبیعی نسبت به علل مدیریتی حکایت میکند. اما آنچه به نظر دارای اهمیت بسیار زیادی است، این نکته است که بر اساس تحلیل پاسخهای دریافتشده، فضای کارشناسی در بخش آب، چندان امیدی به تغییر سیاستهای آبی کشور، ذیل عملکرد دولت چهاردهم ندارد و در خوشبینانهترین حالت ممکن، احتمال کمی از انجام چند اقدام اصلاحی را انتظار میکشد. اما نگاه غالب در این پاسخهای دریافتی، «بر عدم تغییر و استمرار سیاستهای مخرب گذشته» حکایت دارد. پاسخدهندگان به این پرسشنامه، پیامدهای «محیطزیستی» و «اجتماعی» بحران آب را بسیار جدی ارزیابی میکنند و بر این باورند که «انتخاب وزرا و معاونان رئیسجمهوری هماهنگ و باورمند به مسئلۀ آب در وزارتخانههای نیرو، جهاد کشاورزی، صنعت و معدن و تجارت و سازمان حفاظت محیطزیست و طراحی ساختار جدید و یکپارچه برای مدیریت منابع آب و محیطزیست»، گامهای نخست تغییر در روند مدیریت منابع آب کشور است.
فرداد احمدی
۹ مرداد ۱۴۰۳
میداندادن به زنان، مطالبۀ عمومی است
فضای حاکم بر انتخابات ریاستجمهوری چهاردهم، متأثر از حوادث سالهای اخیر و بیانگر عزم اکثر کاندیداها برای میداندادن به زنان در سطح عالی مدیریت و تصمیمگیری بود. با پیروزی «مسعود پزشکیان» در انتخابات، این حالوهوا در نحوۀ امتیازدهی در کمیتههایی که برای انتخاب وزیران و معاونان رئیسجمهور تشکیل شد، تجلی پیدا کرد. کار کمیتهها دراینباره و روندی که برای گزینش نامزدهای پیشنهادی وزارت و معاونت طی کردند، ارزشمند بوده است، بهشرطی که شاهد حصول نتیجهای عینی باشیم. حالا نوبت به تصمیم خود رئیسجمهور رسیده است.
فرداد احمدی
۷ مرداد ۱۴۰۳
عمدۀ برنامههایم در حوزۀ محیطزیست، اقتصادی است
دانشآموختۀ مهندسی مکانیک از دانشگاه شریف، کار بهعنوان استاد دانشگاه شریف، معاون وزیر صنایع، پست مدیریتی در شرکت هواپیمایی هما، مدیریت در محیطزیست انسانی سازمان حفاظت محیطزیست، معاون وزیر تعاون، مدیرعامل شرکت حملونقل ریلی رجا، رایزن علمی ایران در چین، ژاپن و کرۀ جنوبی و معاون سازمان حملونقل و ترافیک شهرداری تهران، بخشی از رزومۀ کاری «یوسف حجت» یکی از کاندیداهای ریاست سازمان حفاظت محیطزیست است. در گفتوگو با او، دربارۀ برنامههایش برای مدیریت محیطزیست پرسیدیم و اینکه باتوجهبه عدم تسلط او بر بخش محیط طبیعی سازمان حفاظت محیطزیست، چه برنامهای برای غافلنماندن از این بخش دارد؟ حوزهای که جزو وظایف هیچ نهاد و ارگان دیگری نیست و سازمان حفاظت محیطزیست باید آن را یکتنه پیش ببرد و نقش اجرایی در آن دارد.