آیا کرونا روند تغییر اقلیم را کند خواهد کرد؟

بر اساس اعلام آمارها از سوی ناسا و سازمان فضایی اروپا با شیوع کرونا و شروع قرنطینه میزان دی‌اکسید کربن کاهش یافته است و اقلیم‌شناسان معتقدند حتی سقوط شوروی و فروریختن دیوار برلین هم نتوانست مانند کرونا به کاهش این میزان از دی‌اکسید کربن منجر شود، اما زود است از تغییر اقلیم حرف بزنیم. دیر یا زود با شروع دوباره فعالیت‌های بشر به شرایط قبل باز می‌گردیم

توقف حمل و نقل‌های زمینی و هوایی، تعطیلی تعداد بسیار زیادی از آژانس‌های هواپیمایی، رکود فعالیت کارخانه‌ها و در نهایت خانه نشینی اغلب مردمان این سیاره آبی و خاکی در این روزها و ماه‌ها تنها چند نمونه از آثار پاندمی کرونا در جهان است؛ اما کاهش بی سابقه رفت و آمدها در مقیاس‌های کوچک و بزرگ هر ایرادی هم که داشته باشد، در نگاه کلی برای حال کره زمین در این بازه زمانی مفید بوده است.

 چندی پیش خبری در رسانه‌ها به ویژه رسانه‌های تخصصی در زمینه محیط‌زیست مبنی بر کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای در اثر شیوع ویروس کرونا منتشر شد. این خبر زمانی رسانه‌ای شد که  عکس‌های فضایی ناسا و سازمان فضایی اروپا در تصاویر و اندازه‌گیری‌های‌شان کاهش بی سابقه پنج درصدی گازکربنیک را در جو زمین نشان می‌دادند.

 بنا به گزارش سازمان هواشناسی جهانی در 24 مارس سال جاری میلادی که در سایت رسمی خود منتشر کرد، کنترل کرونا در جهان موجب کاهش فعالیت‌های اقتصادی و افزایش کیفیت هوا در سرار دنیا شده است که این امر به کاهش گازهای گلخانه‌ای بر می‌گردد اما این امر نمی‌تواند تاثیری در تغییر اقلیم داشته باشد و در شرایط فعلی باید به این موضوع اندیشید که چگونه بعد از رسیدن به سلامتی از بیماری، فعالیت‌های از سر گرفته شده باعث انتشار دی اکسید کربن بیش از پیش نشود

 هم چنین راب جکسون، رئیس پروژه جهانی کربن که نهاد نظارتی بر انتشار سالانه کربن در سراسر دنیاست، گفته است، تولید کربن در سال جاری میلادی کاهش زیادی داشته و ممکن است تا ۵ درصد نسبت به سال گذشته کمتر شود.

 این استاد زمین‌شناسی دانشگاه استنفورد کالیفرنیا معتقد است، نه سقوط دیوار برلین، نه سقوط بلوک شرق و اتحاد جماهیر شوروی و نه بحران‌های گوناگون نفتی در دوره‌های مختلف، هیچ‌کدام چنین تاثیری در کاهش تولید کربن نداشته‌اند. این افت در تولید کربن از بعد از پایان جنگ جهانی دوم دیده نشده است.واضح است که انتشار گازهای گلخانه‌ای از زمانی به اوج خود رسید که کشورها شروع به صنعتی شدن کردند و موازات آن سوخت‌های فسیلی بیش از هر زمان دیگری مورد استفاده کارخانجات قرار گرفت؛ بنابراین به اعتقاد اغلب اقلیم‌شناسان      اصلی‌ترین عامل افزایش بیش از حد گازهای گلخانه‌ای و گرمایش جهانی انسان فعالیت‌های شبانه‌روزی آن است.

 اما پرسشی که در اینجا مطرح می‌شود آن است که این کاهش انتشار چقدر می‌تواند در روند تغییرات اقلیمی اثرگذار باشد؟ یا اینکه آیا می‌توان ویروس کشورگشای کووید 19 را دوست طبیعت بنامیم؟

 قاطعانه‌ترین پاسخ به این پرسش خیر است؛ چراکه به اعتقاد بسیاری از اقلیم‌شناسان تاثیرپذیری اقلیم کره زمین در بازه زمانی طولانی صورت می‌گیرد. به عبارت روشن‌تر با کاهش انتشار یک ماهه یا بیشتر نمی‌‌توان از تغییر اقلیم سخن گفت. اقلیم فرآیندی طولانی مدت است. مگر بروز گرمایش جهانی که ناشی از تغییرات اقلیمی بوده است با انتشار زیاد چند ماهه رخداده است که انتظار داشته باشیم با کاهش گازکربنیک در این دوران شرایط تغیر اقلیم به بهبودی رود؟ حال تصور کنید جهان این روزهای ما دورانی را تجربه می‌کند که دست کم در هشت دهه اخیر بی‌سابقه بوده است. خودروهایی که در خیابان‌ها گذر نمی‌کنند، کارگران کارخانه‌هایی که بیکار شده‌اند و در نهایت انسان‌هایی که تنها در خانه به دور از آمد و شدهای همیشگی نوع دیگری از زندگی را تجربه می‌کنند؛ همانگونه که پیش‌تر هم اشاره شد، همه این موارد باعث شده تا مدتی از انتشار بی وقفه گازهای گلخانه‌ای کاسته شود.

تبلیغ و اجرای تور مسافرتی تخلف است

معاون گردشگری تاکید کرد: تبلیغ و اجرای هر نوع تور مسافرتی در وضیعتی که ویروس کرونا هنوز شیوع دارد، تخلف محرز است.پرونده ویروس کرونا هنوز بسته نشده و هشدارها درباره منع سفرهای غیرضروری همچنان پابرجا است، با این حال تعطیلات پایان هفته، به برخی آژانس های مسافرتی انگیزه داده تا دست به کار شوند و به شهرهایی مثل مشهد، تور بگذارند. معاون گردشگری این رفتار را تخلف محرز دانسته و رییس انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی هم تقصیر را گردن «آژانس نماها» انداخته است.

این تورها بیشتر با قطار و هوایپما اجرا می شوند که این مدت تردد آن ها به نسبت خودروی مسافران، کمتر محدود شد.  اقامت مسافران تور هم در هتل هایی است که معلوم نیست، بعد از یک دوره تعطیلی کرونا، اجازه پذیرش مهمان را گرفته اند یا نه.علی اصغر مونسان ـ وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی ـ قبلا با ابلاغ دستورالعمل «جامع پیشگیری از شیوع بیماری کرونا»، تاکید کرده بود: واحدهای گردشگری تعطیل شده، حق بازگشایی خودسرانه را ندارند.وی ادامه داد: بعضا مشاهده می شود چون آژانس توان بازگشت پول مسافر را ندارد، وعده می دهد با پایان تعطیلات نوروز، تورهای مناسبتی را هوایی و ریلی اجرا کند، اما وقتی شهرها رسما اعلام کرده اند از پذیرش مسافر معذورند و وضعیت عادی هنوز نشده است، چگونه می خواهند این تورها را اجرا کنند.

وضعیت کرونا در تهران نگران کننده است

معاون کل وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی گفت: وضعیت کرونا در تهران نگران کننده است و ترافیک امروز این نگرانی را به وجود آورده که هر یک از این خودروها می توانند ویروس را به محل کار و خانه منتقل کنند.ایرج حریرچی روز شنبه در نشست خبری که به صورت ویدئو کنفرانس از وزارت بهداشت برگزار شد، افزود: در استانهایی که زودتر شیوع کرونا شروع شده و معمولا استانهای پر خطر بودند روند رو به نزول است و تعداد بیشتری از استانها این روند را دارند اما متاسفانه برخی استانها از نظر تعداد موارد و مرگ و میر روند صعودی نسبی دارند استانهایی هستند که ویروس کرونا دیرتر وارد شده است.وی گفت: از وضعیت تهران نگران هستیم. تهران نقش کلیدی ارتباطی با سایر استانها هر گونه وجود ویروس در حد حتی متوسط باعث انتشار به شهرهای دیگر می شود هم شهرهای اطراف تهران که تبادل زیادی از نظر اشتغال دارند.

وی ادامه داد: همان طور که رئیس جمهوری گفته است روند کرونا در اکثر استانها نزولی است اما به معنی مدیریت بیماری است نه کنترل سرکوب بیماری هنوز نگران هستیم. حریرچی افزود: سطح ترافیک امروز در تهران نگران کننده بود. در برخی بزرگراهها خودروها ایستاده بودند و هر کدام می توانند ویروس رابه خانه یا محل کار ببرند.

محمد درویش عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع کشور: دست بشویید ولی ۲۰ ثانیه آب هدر ندهید

کرونا بر ابعاد مختلف زندگی ما ایرانیان و همه مردم جهان تاثیر گذاشته است. سبک زندگی ما دچار تغییر شده است رد پای این ویروس در خاطرات نوروز ایرانیان باقی خواهد ماند. 

ویروسی که جهانگیر شد و بر صدر اخبار قرار گرفت. بورس های جهانی را زمین زد، ارزهای دیجیتال را زمین‌گیر کرد. چراغ هتل های جهان را خاموش کرد و در کارخانه‌های آنچنانی را بست تا من و شما به قرنطینه نشینی عادت کنیم .

اما در این میان توصیه به شستن دست‌ها اولین تذکر پزشکان بود. هر چند آمار مبتلایان در حال افزایش است اما آمار مصرف آب نشان می‌دهد مصرف آب رکورد تازه‌ای زده است.

از گوشه و کنار استان‌های کشور خبر می‌رسد که نگرانی‌ها از افزایش مصرف آب بالا رفته است، مصرفی که فعالان حوزه منابع طبیعی و محیط زیست را نگران کرده است. محمد درویش زنگ خطر را به صدا درآورد عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع کشور، مصرف بیش از حد آب را بزرگترین خطری دانست که محیط زیست را تهدید می کند و گفت: این روزها بر شست و شوی ۲۰ ثانیه ای دست ها با آب و صابون توصیه می شود؛ نه بر هدر دادن ۲۰ ثانیه ای آب!محمد درویش در گفت وگو با ایسنا، مهمترین چالش زیست محیطی کشور را فرسایش خاک دانست و اظهار کرد: متاسفانه نابودی جنگل ها میزان وقوع سیل و فرسایش خاک را افزایش داده است.

وی با بیان اینکه جنگل تراشی موجب افزایش جابجایی خاک شده است، افزود: برای تولید هر سانتی مترمربع خاک غنی به ۸۰۰ سال زمان نیاز داریم، اما در حال حاضر سالانه دو میلیارد تن خاک در کشور از بین می رود.

عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع کشور، با اشاره به رکودداری ایران در نرخ جهانی فرسایش خاک، خاطرنشان کرد: از بین رفتن جنگل ها و فرسایش خاک تنوع زیستی به ویژه در حوزه هیرکانی را در معرض خطر قرار داده و گونه های جنگلی همچون راش، ممرز، بلندمازو و افرا بسیار کم شده است.

درویش، بحران آب را دومین چالش زیست محیطی کشور دانست و عنوان کرد: امروزه مصرف بیش از حد آب بزرگترین خطری است که محیط زیست و منابع طبیعی را تهدید می کند.

بحران افت کیفی منابع آب سطحی و زیرزمینی

این کنشگر محیط زیست، با بیان اینکه به جز گیلان سایر استان ها بحران جدی آب دارند، تصریح کرد: عدم مدیریت درست زباله ها و پسماند موجب ورود شیرابه ها به منابع آب سطحی و زیرزمینی شده است.وی با بیان اینکه بحران افت کیفی منابع آبی ناشی از ورود شیرابه به منابع آب زیرزمینی است، ادامه داد: اعتباراتی که صرف سدسازی می شود، باید به سمت مدیریت پسماند برود، زیرا بحران آب جدی است.درویش، با اشاره به افزایش چند برابری مصرف آب به دنبال شیوع ویروس کرونا، اضافه کرد: ورود شوینده ها و گندزداها به منابع آبی و رها کردن مواد پلاستیکی همچون ماسک و دستکش در طبیعت به شدت می تواند به محیط زیست آسیب بزند.

عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع کشور، با تاکید بر لزوم شست و شوی مرتب دست ها برای جلوگیری از ابتلا به بیماری کرونا، متذکر شد: این روزها بر شست و شوی ۲۰ ثانیه ای دست ها با آب و صابون توصیه می شود؛ نه بر هدر دادن ۲۰ ثانیه ای آب!

وی یک لیوان آب را برای شست و شوی مناسب دست ها کافی دانست و گفت: ماسک ها و دستکش ها و کیسه های پلاستیکی را باید جداگانه بسته بندی کنید و برچسب «زباله های بهداشتی» بزنید. همچنین شهرداری ها از ماشین های جداگانه برای زباله های آلوده استفاده کنند تا امکان بازیافت زباله های خشک و تولید کمپوست از زباله های تر وجود داشته باشد.

مرگ سالانه ۳۵ هزار نفر به خاطر آلودگی هوا

این کنشگر محیط زیست، زباله و پسماند را یک ثروت ملی دانست که نباید آن را به راحتی از دست بدهیم و خاطرنشان کرد: این روزها که مصرف مواد شوینده افزایش پیدا کرده می توانیم از شوینده های سازگار با محیط زیست استفاده کنیم. البته تولیدکنندگان این شوینده ها نیازمند حمایت دولت هستند.درویش، آلودگی هوا را یکی دیگر از چالش های زیست محیطی دانست و اظهار کرد: آلودگی هوا سالانه ۳۵ هزار نفر را به کام مرگ می کشاند و هزینه های چند میلیارد دلاری دارد.وی آموزش را اولین و جدی ترین اقدام در مسیر حفاظت از محیط زیست دانست و یادآور شد: اگر قرار است نسل آینده پاسدار محیط زیست باشد، باید دوستدار محیط زیست تربیت شود. در این راستا باید از مدارس طبیعت استفاده کنیم.

عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع کشور، با بیان اینکه سازمان های مردم نهاد می توانند یافته های پژوهشی زیست محیطی را به مردم انتقال دهند، تاکید کرد: دانشگاه ها نیز وظیفه دارند به محیط زیست اهمیت دهند و رسانه ها باید محتوای غنی زیست محیطی تولید و منتشر کنند.

شمار مبتلایان به کرونا در کشور به ۵۳ هزار رسید

کیانوش جهانپور درباره آخرین وضعیت کرونا در کشور، گفت: از ظهر روز پنج شنبه  تا جمعه ۱۵ فروردین۱۳۹۹ و بر اساس معیارهای قطعی تشخیصی، ۲۷۱۵ بیمار جدید مبتلا به کووید۱۹ در کشور شناسایی شدند و مجموع بیماران شناسایی شده بر اثر این بیماری به ۵۳ هزار و ۱۸۳ مورد رسید. وی ادامه داد: خوشبختانه تا کنون ۱۷ هزار و ۹۳۵ نفر از بیماران بهبود یافته و ترخیص شده اند.

سخنگوی سازمان وزارت بهداشت گفت: متاسفانه در طول ۲۴ ساعت گذشته، ۱۳۴ نفر از بیماران مبتلا به کووید۱۹ در کشور جان خود را از دست دادند و مجموع درگذشتگان بر اثر این بیماری در کشور به ۳۲۹۴ نفر رسید. جهانپور افزود: ۴۰۳۵ نفر از بیماران در وضعیت شدید این بیماری قرار دارند.

وی گفت: مردم برای غربالگری کرونا به سامانه salamat.gov.ir مراجعه کنند. نیروهای خستگی ناپذیر حوزه بهداشت، از طریق سامانه ۴۰۳۰ با مردم تماس می گیرند و وضعیت سلامتی آنها را پیگیری می کنند. در صورت مشاهده شماره ۴۰۳۰ بر روی تلفن همراه، حتما پاسخگوی همکاران پرتلاش ما باشید.

کام تلخ خلیج گرگان از شیوه مقابله با کرونا

اگر چه این روز ها شنیده می شود که هیچ ویروسی به اندازه کرونا نتوانسته به طبیعت خدمت کند و موجب پاکی هوا، کاهش زباله گردشگران و نفس کشیدن طبیعت در روز خودش سیزدهم فروردین ماه شود اما ظاهرا برای خلیج گرگان مصداق ندارد. خلیج گرگان که سال ها به دلیل ورود روان آب های حاوی مواد خطرناک ناشی از کودهای شیمیایی، فاضلاب شهر ها و پساب های صنعتی کامش تلخ بوده است حال این روز ها به دلیل استفاده هزاران لیتر مواد ضدعفونی کننده که دست آخر به کام همین خلیج می ریزد اوقات خوشی ندارد.

هر چند روزگاری این خلیج با دارای بودن عمق بیش از ۳ متر و دارا بودن تبادلات آبی، قابلیت پذیرش و خودپالایی این گونه روان آب های شیمیایی را داشت اما در شرایط فعلی در کنار حفر چاه های متعدد کشاورزی و کاهش فراوان سفره آب زیرزمینی که موجب مکش آب خلیج شده دیگر خبری از پالایش مواد آلاینده نیست. همزمان با شیوع ویروس کرونا افزایش مصرف مواد ضدعفونی در خانه‌ها و معابر شهری و روستایی در کنار شبکه ناقص جمع آوری فاضلاب در شهرها و نبود این امکانات در روستاهای استان سبب شده تا حجم بالایی از روان آب های آلوده به مواد گندزدا و شیمیایی به صورت خام روانه رودخانه ها به ویژه خلیج گرگان شود.

در همین رابطه بسیاری از دوستداران محیط زیست دراین استان ادعا می کنند استفاده بیش از اندازه مواد ضدعفونی کننده منجر به تلفات آبزیان، صدف ها و حتی شیوع بیماری های پوستی بین حاشیه نشینان و شناگران خلیج گرگان خواهد شد و با توجه به احتمال خشکی خلیج گرگان، ته نشینی حجم زیاد مواد شوینده در بستر این عرصه خطرات بی‌شماری به همراه خواهد داشتت.

دوستداران محیط زیست ضمن آنکه می خواهند مردم در استفاده از مواد شوینده صرفه جویی کنند هم چنین خواهان وارد مدارکردن و افزایش ظرفیت تصفیه خانه های موجود در شهرهای ساحلی استان مانند بندرترکمن و کردکوی هستند. تلف شدن افزون بر ۴۵ هزار قطعه پرنده مهاجر آبزی در خلیج گرگان امسال اگر چه بنا به اعلام سازمان دامپزشکی ناشی از سم «بوتولیسم» بود اما بسیاری از کارشناسان اعتقاد دارند بین این تلفات و آلاینده های ورودی به خلیج گرگان رابطه ای مستقیم وجود دارد.

در همین راستا استاندار گلستان با بیان اینکه اگر شرایط خلیج گرگان به این شکل ادامه پیدا کند و کسی کاری برای نجات آن انجام ندهد ظرف ۴ سال آینده خلیج گرگان با وسعت ۴۰ هزار هکتارخشک خواهد شد بیان کرد: بی توجهی به این خلیج و خشکیدگی آن در آینده به نقطه ای خواهد رسید که مردم شهرهای اطراف آن مجبور می شوند خانه و زندگی خود را رها کنند.

هادی حق شناس گفت: دو متولی در بین دو استان گلستان و مازندران برای نجات خلیج گرگان وجود دارد و لذا نیاز است که به موضوع خلیج گرگان در سطح ملی پرداخته شود.

استاندار گلستان افزود: پیش از این معاون اول رئیس جمهور، سازمان بنادر، مشاورنجات خلیج گرگان و دانشگاه منابع طبیعی برای نجات خلیج گرگان اقدامات و طرح هایی را آماده کرده بودند و لذا بنا شد با دستور معاون اول رئیس جمهورکارگروهی با دستگاه های مربوطه از جمله محیط زیست، استانداری، منابع طبیعی و پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی ایران شکل بگیرد و تا اردیبهشت ماه سال ۹۹ راهکار نهایی نجات خلیج گرگان ارائه شود.

خلیج گرگان بزرگترین خلیج دریای خزر است که بر اثر پیشروی و گسترش شرقی رشته ساحلی شبه جزیرهٔ میانکاله در جنوب شرقی دریای خزر تشکیل شده‌است. خلیج گرگان تنها خلیج دریای خزر در محدوده جغرافیایی ایران و بین دو استان مازندران، شهرستان بهشهر و استان گلستان، شهرستان بندرگز است. خلیج گرگان در سال ۱۳۵۴ به همراه تالاب میانکاله و لپوی زاغمرز (در استان‌های گلستان و مازندران) به عنوان نخستین مجموعه تالاب بین‌المللی جهان در فهرست تالاب‌های کنوانسیون رامسر به ثبت رسید

مشاهده ۳ قلاده پلنگ در چهارمحال و بختیاری

مدیرکل حفاظت محیط زیست چهارمحال و بختیاری از مشاهده و تصویربرداری از ۳ قلاده پلنگ در حاشیه منطقه حفاظت شده جنگلی هلن خبر داد.بر اساس گزارش روابط عمومی اداره‌کل حفاظت محیط زیست چهارمحال و بختیاری، شهرام احمدی گفت: جوامع محلی دوستدار محیط زیست پس از مشاهده و تصویربرداری از ۳ قلاده پلنگ در حاشیه منطقه حفاظت شده جنگلی هلن، اقدام به تصویربرداری از این گونه کمیاب و در معرض انقراض کردند. وی افزود: این طبیعت دوستان، پس از مشاهده پلنگ‌ها در ارتفاعات حاشیه منطقه حفاظت شده، تصاویر و فیلم‌های تهیه شده را به همراه مختصات و موقعیت جغرافیایی، زمان و تاریخ دقیق مشاهده در اختیار مسئولان این اداره کل قرار دادند.احمدی اظهار کرد: مناطق حفاظت شده هلن و سبزکوه در جوار هم قرار دارند و زیستگاه مناسبی برای این گربه سان هستند.وی تصریح کرد: این مناطق به عنوان مناطق بینابین برای عبور گونه‌هایی از حیات وحش و پلنگ بین سایر مناطق این استان و استان‌های همجوار مطرح هستند.مدیرکل حفاظت محیط زیست استان گفت: گزارشات مکرر مردمی و ماموران اجرایی مبنی بر مشاهده حیات وحش و گونه‌های با ارزش و کمیاب، با امنیت در این مناطق و مناسب بودن زیستگاه برای این‌گونه‌های ارزشمند در ارتباط است.

پیگیری سازمان محیط‌ زیست برای بودجه قانون هوای پاک 

 معاون محیط‌ زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست با تاکید بر اینکه برای قانون هوای پاک در سال ۹۸ اعتباری تامین نشد، از پیگیری تامین منابع مالی برای اجرای قانون هوای پاک در سال ۹۹ خبر داد.

مسعود تجریشی در تشریح جزییات نامه سازمان محیط زیست به دولت برای اجرای قانون هوای پاک، اظهار داشت: متاسفانه اعتباری برای قانون هوای پاک در سال ۹۸ تامین نشد، در قانون برنامه پنج ساله ششم نیز هیچ ردیفی برای اجرای قانون هوای پاک دیده نشده است و امیدواریم در بودجه سال ۹۹ اعتبار مالی این قانون تامین شود و این موضوع پیگیری خواهد شد.

وی با بیان اینکه داشتن هوای سالم مطالبه مردم است، ادامه داد: در قانون هوای پاک، وظایف دستگاه‌ها به صراحت مشخص شده و راهکارهای دستگاه‌ها باید طبق قانون پیش برود، هر سازمانی وظیفه‌ای دارد که باید به درستی اجرا شود.

وی با بیان اینکه ۱۴ آیین‌نامه برای قانون هوای پاک مشخص شده که عمدتا بر اساس چالش‌ها و مشکلاتی است که از ابتدای دهه ۹۰ در کشور داشتیم و راهکارها در آیین نامه‌ها گنجانده شده است، گفت: بنابراین آیین نامه‌ها مشخص می‌کند که چه نهادی باید چه کاری انجام دهد.

تجریشی با اشاره به کنسرسیوم دانشگاه‌های برتر در زمینه کاهش آلودگی هوا گفت: با اقدامات این کنسرسیوم منابع آلاینده هر شهر و اقداماتی که باید انجام شود نیز مشخص است اما الزامات اجرایی آن نیاز به تامین منابع مالی دارد که مشکل ما در این بخش است. وی یادآور شد: سازمان محیط زیست در سال گذشته نامه‌ای را برای دولت ارسال و درخواست کرد که بخشی از منابعی را که از طریق افزایش قیمت انرژی ایجاد می‌شود برای الزامات زیست محیطی و برای خرید اتوبوس‌های نو و خروج تاکسی‌های فرسوده هزینه شود.

وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در نامه‌ای به رییس جمهوری اعلام کرد که نامه وزارت صمت مبنی بر بازگشایی کلیه مشاغل با نقش، مسئولیت و جایگاه ستاد ملی مقابله با کرونا مغایرت دارد.سعید نمکی روز جمعه در نامه‌ای به حسن روحانی اعلام کرد که نامه قائم مقام وزارت صنعت، معدن و تجارت مبنی بر بازگشایی کلیه مشاغل و مراکز کسب و کار که به استان‌ها ابلاغ شده، با تصمیم‌های ستاد ملی مقابله با کرونا مغایر است.وزیر بهداشت در این نامه به رییس جمهوری نوشت که شعله‌های تصمیم آتش به اختیار هر دستگاه دولتی، غیردولتی، فرهنگی و مذهبی که مورد تایید نباشد، دامن نظام سلامت و متعاقب آن اقتصاد کشور را خواهد گرفت.نمکی در این نامه اعلام کرد که کاهش التهاب اولیه و شرایط مناسب‌تر کشور در مقابل هجوم ویروس کرونا علاوه بر مرحمت الهی، آثار مدل مدیریت مبتنی بر کارشناسی، تدبیر و حمایت جمعی و گام‌های برنامه‌ریزی شده است و حرکت نسنجیده و غیرمنطبق با نظر کارشناسی می‌تواند آسیب‌های غیرقابل جبرانی به دنبال داشته باشد که امکان ایستادن نظام سلامت در مقابل هجمه‌های آن میسر نیست.‌

میزان ابتلای کادر درمان کشورمان به کروناویروس نگران کننده است

آمار ابتلای کادر درمان به کووید۱۹ نگران کننده است. در استان کرمان تا امروز ۲۶ نفر مبتلا شده‌اند.

بر اساس ترجمه گزارشی که پنج‌شنبه گذشته مرکز بررسی‌های استراتژیک نهاد ریاست جمهوری با عنوان «نتایج تحلیل بیماران مبتلا به کروناویروس در چین» منتشر کرده، نتایج بررسی وضعیت ۱۰۹۹ بیمار از ۵۲۲ بیمارستان واقع در ۳۱ شهر در چین نشان می‌دهد تنها ۲.۰۹ درصد بیماران قطعی از میان کادر درمان بودند.

در همین حال بر اساس اعلام رسمی دولت چین، در مجموع از میان ۸۱۵۵۴ مبتلا در این کشور مجموعا ۱۷۱۶ نفر از کادر درمان بودند که نشان می‌دهد ۲.۱۰ درصد بیماران قطعی جزو کادر درمان بودند.

الجزیره هم اخیرا به نقل از مجله انجمن پزشکی آمریکا گزارش داده ۳.۸ درصد از مبتلایان به کرونا در چین، جزو کادر درمان بودند که در حدود سه هزار نفر می‌شود. (از آنجایی که دولت چین در ارائه آمارهایی که چندان به نفعش نیست، سابقه خوبی ندارد، آماری که مجله انجمن پزشکی آمریکا ارائه داده، بیشتر می‌تواند به واقعیت نزدیک باشد.)

الجزیره همچنین به یک گزارش در ایتالیا اشاره کرده که ۸.۳ درصد مبتلایان به کرونا از میان کادر درمان هستند که ایتالیا را جزو بدترین کشورها از نظر میزان ابتلای کادر درمان به کرونا قرار داده است.

وضعیت در ایران چگونه است؟

متاسفانه آمار دقیقی از میزان ابتلای کادر درمان به کرونا در استان‌های کشورمان وجود ندارد که همین امر می‌تواند بیانگر نامناسب بودن اوضاع باشد. البته مسوولان استان‌های مختلف جسته و گریخته به ارائه آمارهایی در این خصوص پرداخته‌اند.

بر اساس آخرین آماری که علوم پزشکی کرمان ارائه کرده، از 298 نفری که در این استان به کرونا مبتلا شدند، 26 نفر از کادر درمان (۶ پزشک و 20  پرسنل) بوده‌اند. بدین ترتیب 8.7 درصد مبتلایان به کرونا در کرمان، از کادر درمان هستند.

یک هفته پیش از استان یزد خبر رسید که ۱۴۶ مبتلا از میان ۹۶۸ نفر، جزو کادر درمان هستند. یعنی در حدود ۱۵ درصد. این آمار تا هشتم فروردین در قزوین بیش از ۴.۵ درصد و در ایلام بیش از ۵.۵ درصد بوده. همچنین تا ششم فروردین در آذربایجان شرقی حدود هفت درصد از مبتلایان جزو کادر درمان بودند.

این آمارها اگرچه تا حدودی نشان می‌دهد وضعیت ابتلای کادر درمان کشور به کرونا نگران‌کننده است اما کیانوش جهان‌پور، سخنگوی وزارت بهداشت ششم فروردین با اعلام اینکه «۴۳ تن از کادر بهداشتی درمانی کشور در راه مقابله با ویروس کرونا به شهادت رسیده‌اند» گفته بود که «این آمار در مقایسه با آمار سایر کشور‌ها پایین‌تر است.» این در حالی است که تعداد فوتی‌های کادر درمان چین بر اثر ابتلا به کرونا کمتر از ۱۰ مورد گزارش شده است.

با مقایسه آمار ابتلای کادر درمان به کرونا در کرمان، ایران و دیگر کشورها دیدیم که اوضاع در کشورمان چندان خوب نیست. اما چرا کادر درمان در ایران آسیب‌پذیرتر از برخی کشورهاست؟

برآینده اظهارنظرهای مسوولان، کادر درمان و گزارش‌های منتشر شده در رسانه‌ها، دو عامل کمبود امکانات و کم بودن نیروی انسانی را به عنوان پاسخ سوال بالا مطرح می‌کند.

 کمبود امکانات

محمد شریفی مقدم، دبیرکل خانه پرستار چندی پیش با اشاره به کمبود ماسک، دستکش و سایر تجهیزات برای پرستاران به سلامت نیوز گفته بود که «تمهیدات لازم را برای حفظ سلامت پرستاران فراهم نکرده‌اند.» مواردی مورد اشاره او در استان کرمان هم مطرح شده. از جمله این اظهارنظر مهدی حسینی‌نژاد، رییس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان کرمان که ۱۷ اسفند بیان شده بود:  ۴۱ درصد از افراد مبتلا به کرونا این استان در کادر پزشکی قرار دارند زیرا در تامین ماسک، الکل و دستکش حتی برای مراکز درمانی، دچار چالش و مشکل هستیم.

البته که درصد ابتلای اعلام شده از سوی این مقام مسوول همان روز تکذیب شد اما کمبود ماسک، الکل و دستکش تکذیب نشد. در همین حال انتشار یک گزارش تصویری در روز دوازدهم اسفند از بخش بیماران کرونایی بیمارستان افضلی‌پور کرمان نشان داد که بسیاری از پرسنل درمانی دستکش هم ندارند. 

 خستگی مضاعف

عامل دیگری که باعث آسیب‌پذیری بیشتر کادر درمان در ایران شده، کمبود نیرو و در نتیجه خستگی مضاعف این افراد است. به گفته بهروز بنیادی، نماینده مجلس و عضو قرارگاه مقابله با کرونا مستقر در وزارت بهداشت «در کشور‌های پیشرفته برای هر بیمار ICU دو پرستار و گاهی سه پرستار وجود دارد، در حالی که در کشور ما گاه یک پرستار از سه تا چهار بیمار ICU مراقبت می‌کند و قطعا ارتباط مکرر با بیماران مختلف توسط یک فرد، شانس آلوده شدن او را بالا می‌برد، هرچند مراقبت‌ها و نکات ایمنی را رعایت کند.» کمبود نیرو همچنین باعث خستگی و کاهش ایمنی بدن می‌شود.

در استان کرمان هم کمبود نیرو وجود دارد، اگرچه که به طور واضح در این باره صحبتی نمی‌شود. در جدول زیر که از سند درمان استان کرمان برداشته شده، میزان کمبود نیرو در استان کرمان را بهتر می‌توانید ببینید.

همانطور که در جدول می‌بینید، از نظر تعداد پرستاران که بیشترین فشار در برابر شیوع گسترده کرونا را تحمل می‌کنند، استان کرمان وضعیت جالبی ندارد. به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر، در حالی ۱۲۷ پرستار وجود دارد که این نسبت در ایتالیا و آمریکا (کشورهای بحرانی از نظر شیوع کرونا) به ترتیب حدود چهار و هفت برابر استان کرمان است. (آمار استان کرمان مربوط به پنج سال پیش و ایتالیا و آمریکا مربوط به ۱۷ سال پیش است.)

این جدول نشان می‌دهد کمبود نیرو می‌تواند نقش قابل توجهی در افزایش تعداد ابتلا به کرونا در میان کادر درمانی کرمان داشته باشد.

 چه باید کرد؟

کمبود امکانات و کم بودن نیروی انسانی مسائلی هستند که یک شبه حل نمی‌شوند. این در حالی است که امروز در اوج بحران کرونا هستیم و جان کادر درمانی در خطر است. پس شاید بهترین کمک به کادر درمان، رعایت کامل قوانین و توصیه‌هایی است که متخصصان مطرح کرده‌اند. مسائلی مانند رعایت فاصله‌گذاری اجتماعی و خودداری از رفت‌وآمدهای بیجا.

غارها و موزه تنوع زیستی تعطیل شدند

بر اساس اعلام سازمان حفاظت محیط زیست در پی شیوع کرونا غارهای گردشگرپذیر و موزه تنوع زیستی پارک پردیسان تعطیل شدند.

به گزارش ایسنا کیومرث کلانتری – معاون محیط طبیعی و تنوع زیستی – در نامه‌ای به مدیران کل حفاظت محیط زیست استان ها خواستار تعطیلی فوری غارها گردشگر پذیر شد.

 در متن نامه کلانتری خطاب به مدیران کل حفاظت محیط زیست استان‌ها آمده است: با عنایت به شیوع بیماری کرونا و امکان ورود ویروس به غارهای کشور و باقی ماندن ویروس در محیط سرد و مرطوب غار برای مدت زمان بسیار طولانی و انتقال آن توسط خفاش‌ها ( به عنوان ناقل میزبان) که می تواند باعث شیوع مجدد بیماری در دوره های متعدد شوند، مقتضی است با هماهنگی مقامات ذیربط استانی نسبت به توقف بهره برداری از غارها و اعلام هشدارهای لازم در خصوص موضوع و حتی‌المقدور نصب موانع ورود به غارها اقدام لازم معمول و نتیجه را اعلام دارید.

محمد مدادی – مدیر کل دفتر موزه تاریخ طبیعی و ذخایر ژنتیکی – با اشاره به اجرای تصمیمات ستاد مقابله با کروناویروس و مصوبه‌های وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی کشور در خصوص جلوگیری از انتشار کروناویروس و اهتمام دولت برای مهار این ویروس اعلام کرد: موزه تنوع زیستی تا اطلاع ثانوی تعطیل است.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی سازمان حفاظت محیط زیست، وی با تاکید بر پیشگیری، جلوگیری از ازدحام مردم در اماکن عمومی و به‌خصوص مسقف نظیر موزه و نمایشگاه‌های تاریخ طبیعی اظهارکرد: موزه تنوع زیستی پارک پردیسان به لحاظ خودداری از ایجاد اجتماعات انسانی و ممنوعیت پذیرش گردشگران، تا اطلاع ثانوی تعطیل شد.

مالچ نفتی دوباره تپه‌های دشت آزادگان را سیاه‌پوش کرد

معاون منابع طبیعی خوزستان: عملیات مالچ‌پاشی نفتی در دشت آزادگان با مجوز دادگستری خوزستان انجام شده است.

عملیات مالچ‌پاشی نفتی در دشت آزادگان که با شکایت فعالان محیط زیست خوزستان و دستور دادستان این شهرستان متوقف شده بود، دوباره از سرگرفته شده است.

مالچ‌پاشی نفتی بعد از توقف پنج روزه دوباره در دشت آزادگان آغاز شده است. این در حالیست که با اعتراض فعالان محیط زیست خوزستان به مالچ‌پاشی نفتی در یکی از زیستگاه‌های ارزشمند این استان در منطقه «بیت کوصر» دشت آزادگان، و اعلام جرم یکی از انجمن‌های محیط زیستی، دادستان دشت آزادگان در تاریخ ۱۷ اسفند، حکم توقف مالچ‌پاشی در این منطقه را صادر کرده بود.

سید باقر موسوی یکی از محیط بان‌های دشت آزادگان، که اطلاع رسانی درباره این منطقه را برعهده گرفته، سه روز پیش در صفحه اینستاگرام خود از آغاز مجدد مالچ پاشی نفتی در این منطقه خبر داد.

مالچ‌پاشی نفتی در بیت کوصر با وجود تجمع و اعتراض فعالان محیط زیست، از اوایل اسفند آغاز شده بود که اعتراض کارشناسان و فعالان محیط زیست را به دنبال داشت و در نهایت انجمن زیست محیطی دیده‌بان جلگه سبز خوزستان، علیه اداره کل منابع طبیعی به دلیل ادامه مالچ‌پاشی نفتی و تخریب زیستگاه و گونه‌های باارزش گیاهی و جانوری، اعلام جرم کرد که حکم توقف عملیات را به دنبال داشت. دستور قاضی این پرونده، برای اجرا به کلانتری ۱۳ بستان ارجاع و مقرر شد در صورت ممانعت یا مقاومت در اجرای حکم، معترضان جلب و به دادگستری تحویل شوند. معاون منابع طبیعی خوزستان با تایید ادامه عملیات مالچ‌پاشی نفتی در دشت آزادگان، گفت: این کار با مجوز دادگستری خوزستان انجام شده است.

عبدالرضا دانایی توضیح داد: مرحله نخست توقف مالچ‌پاشی در منطقه بیت کوصر که با مخالفت حفاظت محیط زیست انجام شده بود، بعد از مراجعه به دادستان دشت آزادگان و بازدید میدانی اشرفی مدیرکل حفاظت محیط زیست استان و اثبات این مساله که مالچ‌پاشی در خارج از منطقه حفاظت شده میشداغ (به زبان محلی مشداخ) و مراتع روستایی صورت می‌گیرد، لغو شده بود.

وی افزود: پس از شکایت انجمن دیده‌بان جلگه سبز خوزستان و توقف مجدد مالچ پاشی در این منطقه، دوباره به دادگستری مرکز استان مراجعه کرده و سوابق و مستندات خود را اعم از نامه رییس سازمان حفاظت محیط زیست، وزارت جهاد کشاورزی، مصوبه مدیریت بحران خوزستان و نامه سازمان بازرسی استان مبنی بر ادامه کار مالچ‌پاشی ارائه شد که بنا بر این مستندات، مجوز آن دوباره صادر شده است.

به گفته وی در حال حاضر مالچ‌پاشی خارج از منطقه حفاظت شده و مراتع روستایی، در حال انجام است.

دانایی با اشاره به اختصاص اعتبار به مالچ‌پاشی در خوزستان، اظهار داشت: سازمان برنامه و بودجه کشور به ۶ استان از جمله خوزستان این اعتبارات را ابلاغ کرده است، سیاستگذاری کشور طبق نظر فعالان محیط زیست انجام نمی‌شود و نظر مخالفان مالچ‌پاشی غیرکارشناسی است.

وی با بیان اینکه منطقه در حال مالچ‌پاشی، جزو کانون‌های فرسایش بادی با شدت بالاست، افزود: فعالان محیط زیست به جای جلوگیری از مالچ‌پاشی نفتی باید با مطالبه از سازمان محیط زیست و موسسه تحقیقات جنگل‌ها، انرژی خود را روی تایید مالچ زیستی متمرکز کنند. شاکی پرونده مالچ پاشی نفتی اما از ابهام در رسیدگی به این پرونده خبر داد و خواستار پاسخگویی مقامات در این باره شد.

مدیر انجمن زیست محیطی دیده‌بان جلگه سبز خوزستان در این باره به ایرنا گفت: روز ۲۲ اسفند از آغاز دوباره مالچ پاشی نفتی در منطقه بیت کوصر دشت آزادگان باخبر شدیم، بعد از مراجعه به محل و اطمینان از صحت خبر، به کلانتری ۱۳ بستان که حکم دادستانی به آن ابلاغ شده بود مراجعه کرده و پیگیر علت عدم دخالت کلانتری در این مساله شدیم.

شبنم قنواتی‌زاده افزود: طبق گفته این کلانتری، یک نفر از دادستانی به صورت تلفنی و شفاهی دستور آغاز دوباره مالچ پاشی را در این منطقه صادر کرده است، این در حالیست که لغو حکم دادستان با یک دستور شفاهی برخلاف قوانین است، بعد از اعتراض نسبت به این مساله، کلانتری اظهار کرد که در صورت تماس مجدد از دادستانی، از ادامه مالچ پاشی جلوگیری می‌کند اما این امر تاکنون انجام نشده است.

وی با اشاره به ادامه پیگیری‌ها از طریق دادستان دشت آزادگان، اضافه کرد: در مراجعه به دادگستری دشت آزادگان اعلام شد که پرونده به مرکز استان (اهواز) ارجاع شده، در حالی که دادگستری خوزستان، مدعی عدم وصول پرونده است و ما نمی‌دانیم چگونه باید این پرونده را پیگیری کنیم.

این فعال محیط زیست با انتقاد از بی‌توجهی مسئولان به شکایت این انجمن، گفت: متاسفانه از شرایط شیوع بیماری کرونا، چهارشنبه سوری و تعطیلات پایان سال، برای عدم رسیدگی به این پرونده که جزو مهمترین مطالبات فعالان محیط زیست است، سوءاستفاده شده است.

وی افزود: مدتی پیش درخواست ملاقات با رییس دادگستری خوزستان داده شده اما وقت ملاقات تعیین نکرده‌اند، اداره کل بازرسی استانداری خوزستان نیز در این زمینه گزارشی تهیه و به استاندار خوزستان ارائه داده اما پاسخی داده نشده است.

قنواتی‌زاده همچنین تصریح کرد: بازدید از منطقه «بیت کوصر نشان» می‌دهد که مالچ پاشان در حال تخریب محیط زیست بی‌نظیر منطقه هستند و تمام تپه‌ها از مالچ نفتی سیاه شده است.

وی اضافه کرد: مالچ‌پاشی نفتی به رغم بارندگی‌ اخیر و پوشش گیاهی مناسب در این منطقه، به بهانه مبارزه با کانون‌های گرد و خاک و روندگی خاک، انجام شده که این عمل صرفنظر از اینکه جرم و برخلاف مصلحت همگانی بوده، هزینه هنگفتی را بر بیت المال تحمیل می‌کند.

قنواتی‌زاده با بیان اینکه نظرات کارشناسان پیشکسوت و متخصصان محیط زیست درباره مشکلات مالچ نفتی ضمیمه پرونده شده است، تاکید کرد: دوستداران محیط زیست معتقدند شن‌زارها کانون گرد و غبار نیستند و هیچ شن‌زاری در خوزستان نباید از بین برود، زیرا این مناطق زیستگاه‌های باارزش برای زیستمندان و پوشش گیاهی خاص خود هستند، از سوی دیگر مالچ نفتی یک ماده سمی و مضر است که هم بر محیط زیست و هم سلامتی انسان‌ها تاثیر منفی می‌گذارد و استفاده از آن باید متوقف شود.