آلودگی شیمیایی؛ سهم محیط زیست از کرونا

مصرف بی‌رویه آب، افزایش کاربرد شوینده‌های آلاینده محیط زیست و افزایش مصرف پلاستیک‌ها از مشکلات ناشی از کرونا برای محیط زیست برشمرده می‌شود.

به گزارش خبرگزاری مهر، شینا انصاری مدیرکل محیط زیست و توسعه پایدار شهرداری تهران درباره تأثیر بیماری کرونا بر محیط زیست گفت: اغلب گفته می‌شود که کرونا به دلیل کاهش سفرهای هوایی و زمینی به سود محیط زیست است و گزارش‌هایی در جهان منتشر شد که از کاهش آلاینده‌های هوا و گازهای گلخانه‌ای، آرامش نسبی حیوانات و مواردی از این دست خبر می‌دهد. صرف‌نظر از اینکه اکنون فعالیت‌ها و ترددها تقریباً به وضعیت عادی برگشته و همین تنفس طبیعت هم که موجب خوشحالی دوست‌داران محیط زیست شده تنفسی ناپایدار و موقت بوده، شرایط کنونی متأثر از کرونا مشکلات بسیاری برای محیط زیست ایجاد کرده است.

او توضیح داد: کارهای مختلفی که در شرایط متأثر از بیماری کرونا انجام می‌شود بر محیط زیست اثرات منفی می‌گذارند. یکی از این موارد، مصرف بیش از اندازه آب است. اگرچه امسال و پارسال بارشهای مناسبی داشتیم اما نباید فراموش کرد که این بارش‌ها مقطعی است و کشور ما مجموعاً سرزمین کم‌آبی است.

انصاری افزود: افزایش استفاده از شوینده‌ها و مواد شیمیایی یکی دیگر از مشکلات است. عمده ضدعفونی‌کننده‌های خانگی از آب ژاول و یا همان وایتکس و مواد بر پایه الکل هستند که مشکل بیشتر در مواد کلره یعنی آب ژاول است که آلاینده آلی پایدار است و منجر به آلودگی آب و خاک می‌شود.

او تأکید کرد: نکته مهم در استفاده از مواد ضدعفونی کننده شیمیایی این است که ضمن توجه به ملاحظات ایمنی باید در محیط‌های بسته غلظت‌های مجاز و توصیه شده را رعایت کرد تا از آسیب به محیط زیست جلوگیری شود.

انصاری افزایش استفاده از محصولات پلاستیکی را مشکل دیگر شرایط مرتبط با کرونا دانست و گفت: مردم این روزها از دستکش و محصولات پلاستیکی بیشتر استفاده می‌کنند. مصوباتی در دولت و شهرداری برای کاهش مصرف ظروف یکبار مصرف و بطری‌های پلاستیکی وجود داشت، اما در حال حاضر اولویت رعایت موازین بهداشتی، این مصوبات را تحت الشعاع قرار داده است. اینها عواقب منفی کرونا برای محیط زیست است و در شرایط همه‌گیری به هر حال برخی اقدام‌ها برای حفظ سلامت جامعه باید انجام شود اما می‌توان ملاحظاتی را برای کاهش تبعات زیست محیطی اقدامات در نظر گرفت.

او یادآور شد: می‌توان از مصرف بی‌رویه آب و شوینده‌ها پرهیز کرد یا از شوینده‌های جایگزین با مخاطرات کمتر استفاده کرد و در حوزه پلاستیک هم مهمترین کمک شهروندان به محیط زیست استفاده کمتر از محصولات پلاستیکی، کاهش تولید پسماند و کمک به تفکیک زباله‌های خشک و تر خواهد بود. مدیرکل محیط زیست و توسعه پایدار شهرداری تهران در این باره گفت: خوشبختانه در شهرداری تهران از آب ژاول و وایتکس، برای ضدعفونی فضاهای شهری استفاده نمی‌شود و از آب اکسیژنه استفاده می‌شود که به دلیل فرّار بودن تبعات به مراتب کمتری برای محیط زیست دارد. همچنین در شهرداری تهران دستورالعمل محیط زیستی مواد ضدعفونی کننده تهیه شد و در ویرایش اول این دستورالعمل ملاحظات مربوط به ضدعفونی کننده‌هایی که در رابطه با کرونا مصرف می‌شوند ابلاغ شد.

انصاری توضیح داد: در این ویرایش آمده که چه موادی را می‌توان به کار برد، با چه غلظتی باید استفاده شود، حدود مجاز آن چقدر است و در چه محلی می‌توان هر کدام را به کار برد چرا که برای پاکسازی محیط‌های داخلی و سطوح پر تماس شرایط متفاوتی از فضاها و المان‌های شهری مثل وسایل بازی و ورزشی، مخازن زباله و غیره حاکم است.

او گفت: این دستورالعمل از طریق کمیته محیط زیست مجمع کلانشهرها به شهرهای دیگر هم ارائه شد که می‌تواند به عنوان راهنما مد نظر قرار بگیرد. تفاوت مهم این دستورالعمل با موارد مشابه قبلی در آن است که تاکنون صرفاً الزامات بهداشتی و ایمنی لحاظ می‌شد اما در این دستورالعمل ملاحظات مرتبط با مخاطرات و آلودگی‌های محیط زیست، حیوانات شهری و گیاهان نیز لحاظ شده است.

امکان ثبت نام سهام عدالت وجود ندارد

رییس سازمان خصوصی سازی با اشاره به درخواست عده‌ای برای ثبت نام در سهام عدالت گفت: امکان عرضه جدید سهام عدالت وجود ندارد و جاماندگان نمی‌توانند ثبت نام داشته باشند.

علیرضا صالح در گفت وگو با خبرنگار اقتصادی ایلنا در پاسخ به این سوال که آیا امکان عرضه جدید سهام عدالت به جاماندگان از ثبت نام در این سهام وجود دارد،‌ گفت: سهام عدالت با اجازه رهبری در سال 85 عرضه  و پس از اتمام فرصت ثبت نام، عرضه آن بسته شد و امکان ثبت نام مجدد وجود ندارد.

وی با بیان اینکه در حال حاضر امکان عرضه سهام عدالت به جاماندگان نیست، اظهار داشت: عرضه دوباره سهام عدالت نیاز به اجرای سیکل طی شده در سال 85 را دارد.

رییس سازمان خصوصی سازی درباره احتمال فرصت مجدد برای افزایش سرمایه سهام عدالت ادامه داد: سال 95  اطلاعیه مبنی بر امکان افزایش سرمایه به سهام داران داده شد و دیگر امکان افزایش سرمایه وجود ندارد.

مدارس کپری ماندنی شدند

رئیس سازمان نوسازی مدارس کشور می‌گوید مدارس کپری متناسب به نیاز اقلیمی و فرهنگی ساخته شده‌اند و قرار نیست تغییر کنند.

معاون وزیر آموزش و پرورش و رئیس سازمان نوسازی مدارس کشور از بسته شدن پرونده مدارس در مناطق زلزله‌زده خبر داد و گفت: پرونده ساخت و تکمیل مدارس در مناطق سیل زده نیز تا مهرماه 99 بسته و در طلیعه سال تحصیلی پیش رو، هیچ دانش‌آموزی در این مناطق مشکل مدرسه را نخواهد داشت.

مهراله رخشانی‌مهر در خصوص مدارس آسیب‌دیده از حوادث سال 98 اظهار کرد: پرونده مدارس مناطق زلزله‌زده کرمانشاه بسته شده و خوشبختانه با احداث مدارس جدید در این مناطق، هفت‌دهم مترمربع به سرانه فضای آموزشی در این استان افزوده شد.

وی با بیان اینکه مدارس بیشتری نسبت به قبل از زلزله در این مناطق ساخته شد افزود: در جریان این زلزله 78 مدرسه استان تخریب شده بود که با همتی که صورت گرفت تا کنون 160 مدرسه در این مناطق افتتاح و به بهره‌برداری رسیده است.

پایان مدارس خشتی و گلی در کشور

رییس سازمان نوسازی مدارس کشور با اشاره به وقوع سیل در چند استان کشور از جمع‌آوری 210 میلیارد تومان برای احداث و بازسازی مدارس مناطق سیل زده سال قبل خبر داد و خاطرنشان کرد: دولت تدبیر و امید نیز معادل همین مبلغ را اختصاص و در مجموع 410 میلیارد تومان در مناطق سیل زده و از جمله سه استان لرستان، خوزستان وگلستان هزینه شد.

وی با بیان اینکه تعدادی از پروژه‌های مناطق سیل زده تحویل شده ادامه داد: پرونده مدارس در مناطق سیل زده نیز تا پایان سال 99 بسته خواهد شد.معاون وزیر آموزش و پرورش از پایان مدارس خشتی و گلی در سطح کشور خبر داد و در خصوص چرایی بازگشت مدارس کپری با وجود برگزاری جشن پایان مدارس کپری گفت: در حال حاضر کمتر از 150 مدرسه کپری در کل کشور داریم که برنامه‌ای هم برای جمع‌آوری آنها نداریم.

رخشانی‌مهر از مدارس کپری به عنوان بخشی از معماری اصیل مناطق شرقی کشور نام برد و افزود: شکل‌گیری اینگونه مدارس متناسب با شرایط و نیاز این مناطق صورت گرفته و از همین رو مدارس کپری، با برچیده شدن‌شان هم از بین نمی‌روند.

چرایی بازگشت مدارس کپری با وجود برگزاری جشن پایان مدارس کپری

وی با بیان اینکه نمی‌توان با حذف این مدارس به ساخت مدارسی با آجر و سیمان پرداخت اظهار کرد: مدارس کپری عمدتا مخصوص عشایر منطقه و جمعیت کوچ‌رو است که مبدا و مقصد مشخص و ثابتی ندارند و از همین رو در صورت برچیدن‌شان دوباره از نو بنا می‌شوند.

وی به برگزاری جشن پایان مدارس کپری در سال 87 اشاره و تصریح کرد: در آن سال کل مدارس کپری کشور برچیده شد و جشنی هم تحت عنوان جشن پایان مدارس کپری برگزار شد اما با گذر زمان با توجه به نیاز منطقه به مدارس کپری، دوباره اینگونه مدارس که متناسب با نیاز اقلیمی، فرهنگی و اجتماعی جمعیت عشایری شکل گرفته از نو بنا شدند و از همین رو در حال حاضر نیز 150 مدرسه کپری در سطح کشور داریم که با توجه به تجربه قبلی برنامه‌ای برای برچیدن آنها نیز نداریم.

 آمادگی سمنان و اصفهان برای حذف مدارس سنگی

معاون وزیر آموزش و پرورش با اشاره به برنامه‌ریزی برای برچیدن مدارس سنگی در کشور خاطرنشان کرد: بعد از حذف مدارس گلی و خشتی در کشور، امسال برای حذف مدارس سنگی برنامه‌ریزی شده است .

این مقام ارشد اجرایی با بیان اینکه هر کدام از استان‌ها امسال با توجه به اعتبارات خود، یک هدف گذاری برای حذف مدارس سنگی خواهند داشت ادامه داد: تاکنون دو استان اصفهان و سمنان برنامه خود را برای حذف این مدارس تا پایان سال 99 ارائه دادند.

وی با بیان اینکه در این برنامه حذف و جمع‌آوری مدارس سنگی دارای دانش‌آموز در اولویت قرار گرفته افزود: برخی از مدارس سنگی در سراسر کشور که خالی از جمعیت دانش آموزی هم هستند با هدف حفظ مالکیت آموزش و پرورش جمع‌آوری نخواهند شد.

دشت شقایق‌های ملارد آماده برای ثبت در میراث طبیعی

رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی شهرستان ملارد با بیان اینکه رویش شقایق‌ها در دشت این شهرستان عمری حدود دو تا سه‌ هفته دارد، گفت: پرونده دشت شقایق‌های این شهرستان برای ثبت در میراث طبیعی آماده می‌شود.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی تهران، حمید کریمی افزود: ثبت ملی دشت شقایق‌های شهرستان ملارد ضمن حفظ این میراث ارزشمند طبیعی می‌تواند موجب معرفی هرچه بهتر این جاذبه طبیعی و جذب گردشگران به شهرستان ملارد در فصل بهار شود.

وی ادامه داد: هرساله در اردیبهشت‌ماه، صدها هکتار از دشت‌های ملارد شاهد رویش شقایق‌های سرخی است که به لحاظ زیبایی و شکوه ظرفیت ثبت در فهرست میراث طبیعی کشور را دارد.

کریمی تصریح کرد: به دلیل محدودیت‌های زمانی هر چه سریع‌تر کار مستندنگاری برای ثبت ملی این دشت چشم‌نواز در فهرست میراث طبیعی انجام و برای طی مراحل اداری ثبت به معاونت میراث فرهنگی استان تهران ارسال می‌شود.

به گزارش ایرنا، دشت شقایق‌ها در ۲۵ کیلومتری جنوب غرب شهر صفادشت شهرستان ملارد واقع شده است، هرساله شاهد رویش شقایق‌های وحشی در ماه اردیبهشت هستیم.

آغاز تخمگذاری پرندگان مهاجر در تالاب یعقوب آباد

مدیر کل حفاظت محیط زیست استان قزوین از آغاز تخمگذاری پرندگان مهاجر آبزی و کنار آبزی در تالاب یعقوب آباد آبیک خبر داد.

به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز قزوینش، عباس نژاد، مدیر کل حفاظت محیط زیست استان گفت: با توجه به بارش های فروردین امسال و افزایش آب تالاب یعقوب آباد آبیک، زمینه برای حضور پرندگانی که از سمت جنوب به شمال مهاجرت می کنند، مهیا شد و هم اکنون این پرندگان در این منطقه در حال تخم گذاری هستند.

عباس نژاد افزود: تالاب یعقوب آباد به عنوان مامن گونه های مختلف جانوران از جمله پرندگان مهاجر در جنوب شهرستان آبیک محسوب می شود و جزء تالاب فصلی آبدار است که از رودخانه ها و مسیل های زیاران، بهجت آباد، جزمه، شهر آباد مشروب می شود.

او اضافه کرد: در حال حاضر پرندگان مهاجر زیادی شامل غاز خاکستری، نوک پهن، فیلوش، کله سبز، خوتکا، چنگر، گیلانشاه، آنقوت، تنجه، درنا، فلامینگو، حواصیل خاکستری، اگرت، خروس کولی، انواع آبچیلک و پرندگان خشکزی شامل هوبره، کوکر شکم سیاه، سنقر خاکستری، سارگپه معمولی در محدوده آبگیری شده مشاهده شده است.

هشدار نسبت به آتش‌سوزی در منابع طبیعی

فرمانده یگان حفاظت محیط‌زیست در نامه‌ای به مدیران کل حفاظت محیط‌زیست استان‌ها خواستار اقدامات پیشگیرانه در صورت بروز آتش‌سوزی‌ در سطح مناطق تحت مدیریت این سازمان شد و از محیط‌بانان خواست که آماده باشند.

به گزارش روز دوشنبه پایگاه اطلاع رسانی سازمان حفاظت محیط زیست، سرهنگ جمشید محبت خانی در نامه خود به مدیران استانی با اشاره به وضعیت مطلوب نزولات جوی طی سال جاری و به تبع آن افزایش سطح پوشش گیاهی مراتع گفت: بروز آتش سوزی‌های عمدی و غیرعمدی در سطح مناطق تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست محتمل است. 

وی از فرماندهان یگان حفاظت استان‌ها درخواست کرد با توجه به زمان باقیمانده تا شروع فصل گرما، برای جلوگیری و یا به حداقل رساندن خسارت ناشی از این امر باید مواردی را در دستور کار خود قرار دهند و از نتیجه اقدامات این فرماندهی را مطلع کنند.

محبت خانی افزود: تدوین برنامه عملیاتی پیشگیری و کنترل حریق، تشکیل کارگروه مشترک با استان های همجوار در خصوص مناطق واقع در مرز سیاسی دواستان برای تعیین افراد رابط، وضعیت موجودی امکانات اطفای حریق، نجام تست ادواری تجهیزات و امکانات اطفا حریق و رفع نواقص احتمالی، ایجاد پد بالگرد و حوضچه برداشت آب در مناطق دارای سابقه حریق در سال های متمادی، هماهنگی با ستاد بحران استان برای استفاده از خدمات پروازی ارگان های ذیربط از جمله هلال احمر، ستاد کل نیروهای مسلح به منظور پایش کانون‌های حریق در مواقع بحرانی و آمادگی برای اطفای حریق و امداد رسانی در صورت بروز حریق، هماهنگی با  ادارات آتش نشانی استان ها برای آموزش نیروها و همکاری در هنگام بروز حوادث و برگزاری کارگاه آموزشی(در صورت مساعد بودن شرایط به واسطه بیماری کرونا ) برای ارگان های مرتبط با اطفای حریق به منظور آشنایی نیروها با وضعیت مناطق و تسهیل  ارائه خدمات در صورت بروز آتش سوزی برخی از مواردی است که باید اجرا شود.

وی گفت: شناسایی کانون های وقوع حریق در تمامی مناطق با توجه به سوابق موجود، استقرار اکیپ های سیار در این نقاط و مجهز کردن آنها به وسایل و ادوات سبک اطفای حریق از جمله کپسول آتش نشانی،آتش کوب و…، تهیه بروشورهای هشدار دهنده حاوی قوانین و مقررات مربوط به برخورد با افرا خاطی و مسبب آتش سوزی در مناطق و ارائه به جوامع محلی اطراف مناطق و گردشگران، پخش اطلاعیه های هشدار دهنده در رسانه های استانی، هماهنگی با شوراهای محلی، نیروهای بسیج، یگان حفاظت منابع طبیعی، سازمان های مردم نهاد به منظور بهره گیری از توان این نیروها در مواقع بروز آتش سوزی ها ، مکاتبه با ادارات جهاد کشاورزی استان و ارائه تذکر مبنی بر جلوگیری از  ایجاد آتش سوزی عمدی مزارع برداشت شده برای کشت دوم، اعلام شماره سامانه 1540 به شورای روستا ها و یا نصب تابلو و بنر اعلام وقوع آتش سوزی به سامانه و اقدامات پیشگیرانه برای جلوگیری از وقوع حریق از جمله پاکسازی آتش برها و یا ایجاد آتش بر با نظر دفاتر تخصصی از دیگر مواردی است که به اجرای آن توصیه شده است.

این در حالی است که آتش‌سوزی در جنگل‌های کشور طی خرداد ماه 98 نسبت به مدت مشابه سال 97 ۳۰ درصد افزایش یافته که حدود ۹۵ درصد علت آن عامل انسانی بوده است.

فرمانده یگان حفاظت سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور در این خصوص اظهار کرد: در دو ماه نخست سال 98 به علت سرد بودن هوا و ورود کمتر مردم به عرصه های طبیعی، آتش سوزی زیادی نداشتیم، اما در خرداد ماه آمار آتش سوزی‌ها افزایش یافت طوری که در جنگل ها، ۹۰ فقره و در مراتع ۳۰۰ فقره آتش سوزی گزارش شد.

علی عباس نژاد اظهار داشت: بر اثر آتش سوزی در خرداد ماه امسال به رغم تلاش یگان حفاظت نزدیک به ۵۰۰ هکتار از جنگل های کشور آسیب دید.‌‌‌‌‌‌‌

تعقیب ۲۶ نفر از کارکنان بانک مرکزی

دادستان تهران گفت: ۲۶ نفر از مدیران و کارکنان متخلف بانک مرکزی در موضوع ارز دولتی تحت تعقیب قرار گرفته اند.به گزارش ایسنا، به نقل از میزان علی القاصی‌مهر دادستان تهران در جلسه شورای عالی قوه قضائیه با ارائه گزارشی از نحوه رسیدگی به پرونده تخلفات ارزی بر مبنای گزارش دیوان محاسبات، با اشاره به اعلام عدم رفع تعهد نسبت به ۷/۴ میلیارد ارز دولتی توسط دریافت‎کنندگان آن اظهار داشت: بانک مرکزی مدعی شد که بخشی از این ارز صرف حوزه خدمات شده اما تاکنون سندی در این زمینه ارائه نکرده است. برخی مدیران و کارکنان بانکی نیز در فرایند تأمین و تخصیص ارز مرتکب تخلف شدند که ۲۶ نفر از بانک مرکزی و تعدادی هم از بانک‎های عامل تحت تعقیب قرار گرقتند که پرونده آنها در دادسرا و دادگاه در حال رسیدگی است.وی افزود: کارگروهی متشکل از دیوان محاسبات و بانک مرکزی و گمرک و وزارت صمت و ضابطین زیرنظر بازپرس ویژه پرونده جهت رسیدگی کارشناسانه به ابعاد مختلف گزارش دیوان محاسبات تشکیل شده است.القاصی‌مهر اظهار داشت: با مصوبه دولت از مجموع ارقامی که برای واردات کالا به کشور تخصیص یافت، حدود ۲۳ میلیارد آن برای کالاهای اساسی و ضروری و معادل ۸ میلیارد هم برای کالاهای دیگر بوده است.وی افزود: به‎دنبال اجرای این مصوبه که از نظر اقتصادی و سیاست‎های پولی و ارزی ایراداتی داشت، ۱۶ مرداد ۹۷ اصلاحیه‎ای در جلسه شورای عالی اقتصادی سران قوا به آن مطرح شد و این شورا مصوب کرد ارز تخصیص یافته صرفاً برای کالاهای اساسی باشد. 

نمایش نسخه‌های خطی کاخ گلستان در فضای مجازی

مدیر مجموعه میراث جهانی کاخ گلستان گفت: «تعدادی از نسخه‌های خطی کاخ گلستان به مناسبت فرارسیدن ماه مبارک رمضان در فضای مجازی به نمایش گذاشته می‌شود.»آفرین امامی مدیر مجموعه میراث جهانی کاخ گلستان در گفت‌وگو با خبرنگار میراث آریا گفت: «با توجه به تعطیلی موزه‌ها و شیوع ویروس کرونا، امکان برگزاری نمایشگاه نیست به این منظور تعدادی از نسخه‌های خطی از مجموعه گنجینه نسخ خطی کاخ گلستان (کتابخانه سلطنتی)، در فضای مجازی کاخ گلستان به نمایش گذاشته ‌شده است.»او افزود: «موضوع این نسخ ارزشمند از نظر محتوا و هنر کتاب‌آرایی مرتبط با ماه پرفیض و برکت رمضان است.»مدیر مجموعه میراث جهانی کاخ گلستان تصریح کرد: «این نسخه‌های خطی شامل ادعیه ماه مبارک رمضان، دعای صبا به خط کوفی و ثلث به نقل از حضرت علی (ع)، چهل کلمه حضرت علی (ع) به خط میرعلی، چهل حدیث منظوم حضرت علی (ع)، چندین قرآن به خطوط مختلف، قرآن به خط مریم بانو خوشنویس قاجاری، نهج‌البلاغه، خطبه بی‌نقطه و الف از حضرت علی (ع)، قرآن‌هایی به خط کوفی منسوب به امامان معصوم (ع) است.»

سبد معاش مزدبگیران گران‌تر می‌شود؟

نگرانی عمده مزدبگیران این است که سیاست ناگهانیِ «کاهش سود بانکی» منجر به ایجاد تورم مازاد در سبد کالاها و خدمات زندگی شود؛ تورمی که از مرز ۴۰ درصد فراتر رفته است. 

نگرانی عمده مزدبگیران از این است که سیاست ناگهانیِ «کاهش سود بانکی» منجر به ایجاد تورم مازاد در سبد کالاها و خدمات زندگی شود؛ تورمی که همین اکنون هم از مرز ۴۰ درصد فراتر رفته است.

دولت در اقدامی غیر منتظره، از اول اردیبهشت ماه، نرخ سود بانکی را کاهش داد؛ از ابتدای فروردین ماه، زمزمه‌های کاهش سود بانکی، جسته و گریخته به گوش می‌رسید اما در آن زمان، بانک مرکزی گمانه‌زنی‌ها و اخبار غیررسمیِ مربوطه را تکذیب کرد تا اینکه در نهایت، اول اردیبهشت، از بسته‌ی جدید سیاست‌های مالی دولت، رونمایی شد.

اخبار ضد و نقیض

در هفدهم فروردین ماه، رسانه‌ها از توافقنامه‌ای بدون سربرگ و امضا خبر دادند که طی آن مقرر شده بود سود بانکی از اول اردیبهشت ماه، به ۱۵ درصد کاهش یابد. در این برگه منتشر شده آمده بود که سود روزشمار کماکان ممنوع است و مقررات جدیدی برای سرمایه‌های مالی سپرده‌گذاران وضع شده است.

در همان روز، بانک مرکزی این خبر را تکذیب کرد اما دوشنبه (اول اردیبهشت) اعلام شد که مدیران عامل بانک‌ها در توافق با بانک مرکزی، نرخ سود بانکی را به ۱۵ درصد کاهش دادند و نرخ سود سپرده‌های کوتاه‌مدت نیز از ۱۰ به ۸ درصد کاهش یافته است. البته طبق مصوبه جدید، بانک‌ها این امکان را دارند که در قالب گواهی سپرده، نرخ سود ۱۸ درصد به مشتریان ارائه دهند.

پس از اعلام این مصوبه، برخی از بانک‌ها با ارسال پیامک به مشتریان خود، اعلام کرده‌اند که حساب سپرده قبلی آنها که نرخ سودی بالاتر از ۱۵ درصد دارد، در زمان سررسید، بسته شده و برای دوره جدید، نرخ ۱۵ درصدی ملاک عمل قرار خواهد گرفت.

نگرانی ها از کاهش سود بانکی

باید دید کاهش سود بانکی، چه تاثیری در فضای ملتهب اقتصاد ایران دارد؛ گرچه در یک اقتصادِ «ایمن» و با دورنمای رو به رشد، کاهش سود بانکی علی الاصول می‌تواند منجر به افزایش سرمایه‌گذاری در بخش‌های صنعت، تجارت و خدمات شده و به رشد تولید کمک کند، اما در اقتصاد ایران که امنیت سرمایه‌گذاری وجود ندارد و موانع بسیاری بر سر راهِ سرمایه‌گذاران خصوصی است، کاهش غیرمترقبه سود بانکی در شرایطی که دولت با کمبود نقدینگی و عدم تراز بودجه سالیانه مواجه است، تا حدود بسیاری نگران‌کننده است.

 کاهش یکباره‌ی سود بانکی، سوالات و ابهامات متعددی را پررنگ می‌کند: آیا با در نظر گرفتن فضای معیوب اقتصاد، هیچ تضمینی وجود دارد که  اگر سپرده‌گذاران رغبتی به نگه داشتن سپرده‌های خود در بانک‌ها نداشته باشند، سرمایه خود را به سمت سرمایه‌گذاری مولد سوق بدهند؟ آیا سرمایه‌های آزاد شده از بانک‌ها، به سمت بازار ارز و طلا سرازیر نخواهد شد و در نتیجه با افزایش تقاضا برای این کالاهای سرمایه‌ای به خصوص ارز، باز هم باید منتظر موج گرانی ارز و گرانی سایر کالاها به دنبال آن باشیم؟ آیا بخشی از این سرمایه‌های آزاد شده به سمت بازار مسکن نخواهد رفت و به این ترتیب ما باز هم شاهد بالا رفتن اجاره‌خانه‌ها در سال جاری نخواهیم بود؟

در شرایطی که بخش عمده‌ای از مزدبگیران، با آمدن کرونا بیکار شده‌اند (فقط ۷۵۰ هزار نفر در سامانه بیمه بیکاری ثبت‌نام کرده‌اند) و بخش بزرگی از طبقه خرده بورژوایِ صاحب کسب و کارهای خُرد نیز سود متعارف خود را به دلیل بحران کرونا از دست داده‌اند، همین یک قلمِ آخر یعنی «افزایش اجاره بهای مسکن به دلیل کاهش سود بانکی» به اندازه کافی نگران‌کننده است؛ این نگرانی چندان بیراه و بدون جهت هم نیست؛ در روزهای اخیر، نایب رئیس اتحادیه مشاوران املاک از احتمال ورود نقدینگی در پی کاهش سود سپرده بانکی به بازار مسکن و همچنین افزایش اجاره بها در ماه‌های آینده خبر داده است.

بنابراین نگرانی عمده مزدبگیران از این است که سیاست ناگهانیِ «کاهش سود بانکی» منجر به ایجاد تورم مازاد در سبد کالاها و خدمات زندگی شود؛ تورمی که همین اکنون هم از مرز ۴۰ درصد فراتر رفته است. 

و مساله مهم دیگری هم وجود دارد: هدف دولت از این اقدام چیست؟ دولت در روزهای گذشته اقدام به عرضه اوراق قرضه و همچنین عرضه سهام شرکت‌ها در بورس کرده است؛ آیا هدف اصلی از کاهش سود بانکی، رهاسازی نقدینگی انبوهِ سپرده‌گذاران بانکی با هدف سرمایه‌گذاری آنها در بازار بورس یا خرید اوراق قرضه نیست؟ آیا دولت به این طریق قصد ندارد با لطایف‌الحیل، کمبود بودجه خود را جبران کرده و نقدینگی ریالی به وجود بیاورد؟!

در عین حال، در شرایط کرونایی کشور که بنگاه‌های تولیدی به خصوص بنگاه‌های کوچک و متوسط، بیش از هر زمان دیگر، نیاز به تسهیلات بانکی دارند، آیا تمهیداتی برای حفظ سرمایه‌های قابل واگذاری بانک‌ها اندیشیده‌اند؛ اگر بخشی از سپرده‌گذاران، پول‌های خود را از بانک خارج کنند، آیا اعتبار مورد نیاز برای اعطای تسهیلات درازمدت به تولید، در صندوق بانک‌ها باقی می‌ماند؟ 

آیا استدلال‌ها صحیح است؟

علی دینی ترکمانی -کارشناس مسائل اقتصادی- در رابطه با دلواپسی‌های اقتصادیِ کاهش نرخ سود بانکی می‌گوید: چه استدلال‌هایی پشت این سیاست پولی- اعتباری می‌تواند وجود داشته داشته باشد. اوّل، تشویق سرمایه‌گذاری و تولید. در نگاه متعارف اقتصادی نئوکلاسیکی، سود بانکی عامل تعیین‌کننده اصلی سرمایه‌گذاری است. بنابراین، فرض می‌شود با کاهش آن انگیزه برای سرمایه‌‌گذاری، بیشتر می‌شود. در نگاه غیرمتعارف کینزی و پست‌کینزی، سرمایه‌گذاری، اوّل تابعی از تغییرات تولید و سپس نرخ سود بانکی است. یعنی، اوّلی، سرمایه‌گذاری را صرفا پدیده‌ای قیمتی می‌‌بیند و دومی ترکیبی از مقداری تولید و قیمتی سود بانکی. اجزای تولید ملی عبارت است از مخارج مصرفی خانوارها، سرمایه‌گذاری بخش خصوصی، مخارج مصرفی و سرمایه‌گذاری دولت، و خالص صادرات و واردات. بنابراین، افزایش هر کدام از این موارد از جمله سرمایه‌گذاری موجب افزایش تولید ملی می‌‌شود. در نگاه کینزی و پست‌کینزی، رابطه یک سویه نیست. دو سویه است. یعنی افزایش تولید ملی نیز از طریق کارکرد ضریب فزاینده، به صورت دومینویی،  موجب افزایش سرمایه‌گذاری و مصرف می‌‌شود.

اما به گفته او، دو عامل موجب می‌شود که کاهش سود بانکی، مشوق تولید و سرمایه‌گذاری در ایران نباشد: 

الف: نااطمینانی به آینده و تاثیر قوی‌تر آن بر سرمایه‌گذاری

مادامی که چشم‌انداز آینده اطمینان‌بخش نباشد، انگیزه برای سرمایه‌گذاری از طریق کاهش نرخ سود بانکی چندان تقویت نمی ‌شود. نااطمینانی با بازگشت اصل سرمایه مرتبط است و نرخ سود با بازده آن. در جایی که به‌دلیل نااطمینانی به آینده، خروج سرمایه قوی است، کاهش نرخ سود بانکی تاثیر جدی بر سرمایه‌گذاری نمی ‌تواند داشته باشد.

ب: پایین بودن بهره‌وری سرمایه و تاثیر ضعیف آن بر رشد تولید و درآمد ملی

 تجربه‌ی سال‌‌های بلند گذشته نشان می‌دهد که بهره‌وری سرمایه بسیار پایین است. پروژه‌‌های ناتمامی چون بزرگراه تهران – شمال، مصداق برجسته‌ای از فرایند انباشت سرمایه فشل است. این بهره‌وری ضعیف یکی از دلایل اصلی مطالبات معوقه بانکی است. تسهیلات بانکی قفل شده در پروژه‌های سرمایه‌گذاری ناتمام معادل است با مطالبات معوق یا بهتر است بگوییم سوخت شده‌ی بانکی.

دینی ترکمانی، نگرانی دیگری نیز مطرح می‌کند: «این سیاست می‌‌تواند در جهت ایجاد جذابیت برای اوراق قرضه‌ای باشد که ممکن است در روزهای آینده با هدف پوشش کسری بودجه دولت منتشر شود. اگر نرخ سود بانکی کاهش نیابد، طبعا، برای جذاب کردن اوراق قرضه، نرخ آن باید بیش از ۲۰ درصد تعیین شود.  امّا، چنین نرخ‌گذاری هر چند از منظر مدافعان واقعی کردن نرخ‌ها ( از جمله متناسب کردن نرخ سود بانکی با نرخ تورم) توجیه دارد، احتمالا از منظر بانک مرکزی، در شرایط جاری، می‌تواند با علامت دادن به بازارها، موجب تشدید تورمی بشود که همین امروز  به بیش از ۴۰ درصد رسیده است. در عین حال، میزان جانشینی اوراق قرضه به جای سپرده‌‌ها، ممکن است به ازای برای مثال ۴ درصد تفاوت در نرخ بالا (۱۸ درصد نرخ سود سپرده بلندمدت و ۲۲ درصد نرخ بازدهی اوراق)، کمتر از همین تفاوت در نرخی پایین‌ تر (۱۵ درصد نرخ سود سپرده بلندمدت و ۱۹ درصد نرخ بازده اوراق) باشد. به زبان فنی اگر کشش جانشینی میان این‌دو در نرخ‌ های بالاتر کمتر باشد، ترجیح سیاست‌گذار این خواهد بود که تفاوت را در دامنه‌ی پایین‌‌تری اعمال کند تا میزان کشش، بیشتر و اوراق قرضه در مقدار بالاتری، به ازای تفاوت یکسانی در نرخ‌ها، جانشین سپرده‌‌ها شود.»

عواقب چیست؟

اما عواقب عینی این سیاست در زندگی مردم چیست؛ به گفته دینی ترکمانی، پیامدهای سیاست کاهش سود بانکی را می‌توان در چند دسته برشمرد:

۱. تغییر ترکیب سپرده‌‌های بانکی (کاهش سپرده‌های بلندمدت و افزایش سپرده‌های کوتاه‌مدت). یعنی کاهش توانایی تسهیلات‌ دهی شبکه‌ی بانکی. 

۲. افزایش تقاضا برای دارایی‌های دیگر ازجمله سهام و اوراق قرضه و ارز و طلا و ماشین و در نتیجه احتمال افزایش شاخص قیمت در این بازارها از این محل.

۳. کاهش درآمد سپرده‌گذارانی که به دلایلی چون ناآشنایی با بازارهای دیگر یا ریسک ‌پذیری کم، تنها امکان سپرده را پیش رو دارند.

کشف کتیبه‌ ساسانیان در نقش رستم

حمید فدایی با اشاره به انجام کار حفاظتی روی نقش هرمز دوم از کشف کتیبه‌ای جدید از دوره ساسانیان در نقش رستم خبر داد.

حمید فدایی (مدیر پایگاه میراث جهانی تخت جمشید) با اشاره به آنکه در سال ۹۸ دو کارگاه خیلی مهم در نقش رستم برپا شد که بزرگ‌ترین آن‌ها در آرامگاه خشایارشا بود، گفت: هرچند این کارگاه از حدود سه سال پیش آغاز شده بود اما در سال گذشته در حوزه حفاظت‌های اضطراری این آرامگاه کارهای خوبی انجام دادیم. در نقش رستم ۴ نیروی کارشناس مرمت و یک استادکار در آرامگاه خشایارشا فعال هستند. در کنار این آرامگاه، کار حفاظت از نقش هرمز دوم که ازجمله نقش‌‌های ساسانی در مجموعه نقش رستم است را در زمستان سال گذشته آغاز کردیم و طی چند روز آینده به پایان خواهیم رساند. هرچند این نقش بسیار فرسوده و آسیب دیده بود، کار پاکسازی و استحکام‌بخشی آن به پایان می‌رسد. او با اشاره به تهیه پرونده ثبت جهانی نقش رستم، گفت: قرار است پرونده نقش رستم، متممی بر پرونده تخت جمشید قرار گیرد.

آبگیری تالاب صالحیه امسال فوق‌العاده بود

مدیرکل حفاظت محیط زیست البرز با بیان اینکه مشکل ورود فاضلاب صنعتی به تالاب صالحیه تا حدی حل شده است گفت: اما هنوز در مواقع بارندگی شاهد سرریز فاضلاب و ورود آن به تالاب هستیم.فردین حکیمی در گفت و گو با ایسنا، درخصوص آخرین وضعیت تالاب صالحیه گفت: آبگیری تالاب صالحیه در دو ماه گذشته فوق‌العاده بود اما هنوز مشکل کانال زهکش وجود دارد.حکیمی افزود: امسال با ورود حجم بالای آب به تالاب بخشی از دیواره آن تخریب شد و مقداری از آب به همین کانال زهکش وارد و از محدوده تالاب خارج شد.وی ادامه داد: به دلیل همین مشکلاتی که این کانال ایجاد کرده امیدواریم امسال کارهای مقدماتی انجام و با دستور دادستانی چند نقطه از این کانال مسدود شود تا آب به سمت مناطق جنوبی تالاب حرکت کند. این مسئول در خصوص ورود فاضلاب صنعتی به تالاب هم گفت: با فشاری که سال گذشته به شهرک‌های صنعتی برای احداث و اصلاح تصفیه‌خانه وارد شد، اکنون در بحث ورود فاضلاب به تالاب به آن صورت مشکلی وجود ندارد اما این مساله هنوز هم به طور کامل حل نشده است، چون در مواقع بارندگی شاهد سرریز فاضلاب صنعتی و ورود آن به تالاب هستیم.

چشم امید به زادآوری یوزها در خانه

کوشکی ، دلبر و ایران، یوزپلنگ‌های در اسارت بودند که بعد از سال‌ها به زادگاهشان در پارک ملی توران استان سمنان بازگشتند، این اقدام تلاشی برای کمک به زادآوری و افزایش جمعیت این گونه ارزشمند و در خطر انقراض است.

«کوشکی» و «دلبر» دو یوزپلنگ نر و ماده‌ که سالها در پارک پردیسان با هدف تکثیر نگهداری می‌شدند، با ناکامی در زادآوری، دوباره در فرودین ۹۹ از سوی سازمان حفاظت محیط‌ زیست  به پارک ملی توران در استان سمنان منتقل شدند.

کوشکی و دلبر دو یوزپلنگ نر و ماده ای هستند که به ترتیب ۱۰ آذر ۱۳۹۳ از پناهگاه حیات وحش میاندشت و ۱۱ آذر ۱۳۹۳ از ذخیره گاه زیست کره توران به پارک پردیسان تهران منتقل شدند، این دو گونه ارزشمند با هدف تکثیر در اسارت و انجام تحقیقات بر روی رفتار گربه‌سانان به این مکان منتقل شدند.

کوشکی یوزپلنگ نر بهمن ماه ۱۳۸۶ در ۴ ماهگی و دلبر یوزپلنگ ماده فروردین ۱۳۹۰ در سه ماهگی به اسارت در آمدند. 

اکنون دلبر بیش از ۱۰ سال و کوشکی ۱۳ سال سن دارد و از شرایط زادآوری خارج شدند. ایران توله یوزپلنگ سه ساله‌ای است که در سال ۹۶ به طور غیررسمی از زادگاهش در پارک ملی توران خارج شد و در پارک پردیسان نگهداری می‌شد و فروردین امسال دوباره به زادگاهش بازگشت.

دامپزشک و کارشناس بیماری‌های حیات وحش اداره کل حفاظت محیط زیست استان سمنان گفت: یوزپلنگ جزو گربه‌سانان محسوب می‌شود و گربه‌سانان امکان زادآوری ۲ بار در سال را دارند.

یاسمین حسنی در گفت و گو با ایرنا، ابراز داشت: یوزپلنگ دوره بارداری سه ماه دارد و معمولا  فصل‌هایی که رطوبت هوا بیشتر است برای جفت‌گیری این گونه ارزشمند مناسب است.

وی ادامه داد: براساس تحقیقات انجام شده دی و بهمن بهترین‌ ماه‌های سال برای جفت‌گیری یوزپلنگ آسیایی است که پس از ۹۰ روز معمولا در اردیبهشت ماه توله به دنیا می‌آید.

وی با بیان اینکه یوزپلنگ جزو پستانداران چندهمسری است، بیان کرد: یوزپلنگ آسیایی از ۲ تا سه سالگی بالغ شده و تا هشت سالگی قدرت زادآوری دارد و نوع زایش یوزپلنگ آسیایی چندقلوزایی است.

کارشناس بیماری‌های حیات وحش اداره کل حفاظت محیط زیست استان سمنان تصریح کرد: یوزپلنگ دلبر ۱۰ سال به بالا و کوشکی ۱۳ سال دارد که دیگرزادآوری خود را از دست داده‌اند و تنها کمک به یوزپلنگ سه ساله به نام ایران در جذب یوزپلنگ نر در فصل جفت‌گیری است. مدیرکل حفاظت محیط‌ زیست استان سمنان  در گفت و گو با ایرنا، ابراز داشت: پارک ملی توران در استان سمنان مناسب‌ترین زیستگاه زادآور یوزپلنگ محسوب می‌شود و انتقال کوشکی و دلبر به زادگاهشان در تکثیر این گونه ارزشمند موثر است.

امیر عبدوس ادامه داد: زادگاه یوزپلنگ‌ها با نام کوشکی و دلبر پارک ملی توران در استان سمنان است که در گذشته به پارک پردیسان برای تکثیر گونه منتقل شدند و اکنون برنامه‌ریزی شده تا این گونه ارزشمند به زادگاه خویش برگردانده شدند.

وی با اشاره به برخی مباحث درباره بازگشت یوزها به زادگاه اصلی‌شان، بیان کرد: فعالان و دوستداران محیط زیست باید زمانی که کوشکی و دلبر از زادگاهشان منتقل می‌شدند دست به اعتراض می‌زدند و اکنون که این گونه‌های ارزشمند به زادگاهشان باز می‌گردند اتفاقا باید خوشحال و خرسند باشند.

عبدوس تصریح کرد: تمام امکانات برای انتقال کوشکی و دلبر به پارک ملی توران در استان سمنان آماده است و هیچ نگرانی وجود ندارد.

وی یادآور شد: سه پایگاه همراه با پاسگاه محیط‌بانی در پارک ملی توران برای انتقال یوز پلنگ‌ها آماده سازی شده است. مدیرکل حفاظت محیط زیست استان سمنان گفت: یکی از سه پایگاه آماده‌شده برای نگهداری از این ۲ یوزپلنگ آسیایی منطقه ۷۵۰ هکتاری است که برای جلوگیری از بروز مشکل تامین طعمه، در این منطقه طرح تکثیر و پرورش آهو اجرا شده است.