گذر از نیروگاه‌های سوخت فسیلی در صنعت مس

تصمیم مجتمع‌های صنعتی و معدنی کشور برای کاهش وابستگی به انرژی حاصل از سوخت‌های فسیلی چشم‌اندازی از حرکت صنایع کشور به سوی کاهش انتشار آلاینده‌ها را به تصویر کشیده است. تکالیف قانونی مصوب و اسناد بالادستی توسعه کشور که بخش‌های مختلف را ملزم به استفاده از انرژی تجدیدپذیر کرده‌اند، در کنار تغییر و تحولات جهانی در زمینه کاهش استفاده از سوخت فسیلی، دورنمایی بهتر از گذشته را در بخش صنعت و استفاده از انرژی نمایان می‌کنند. شرکت ملی صنایع مس ایران نیز از این قاعده مستثنی نیست و برای کاهش و حتی حذف وابستگی به استفاده از سوخت‌های فسیلی، اقداماتی چندجانبه را در دست اقدام دارد. از آن جمله می‌توان به راه‌اندازی کارخانه ساخت پنل‌های خورشیدی اشاره کرد که در چند سال آینده، ایران را در زمینه ساخت این پنل‌ها خودکفا خواهد کرد. گفت‌وگو با بهروز رحمتی، معاون تولید شرکت ملی صنایع مس ایران پیش روی شماست.

برق مورد نیاز مجموعه مس سرچشمه چگونه تأمین می‌شود و هزینهٔ سالانه آن چقدر است؟
تا سال گذشته، ما برای تأمین برق مجتمع از نیروگاه‌های سیکل ترکیبی استفاده می‌کردیم . یک نیروگاه سیکل ترکیبی ۵۰۰ مگاواتی در سیرجان داریم که به شرکت مس تعلق دارد. پنج نیروگاه ۲۵ مگاواتی هم در داخل مجتمع مس سرچشمه داریم. همچنین دو واحد نیروگاه حرارتی ۱۲.۵ مگاواتی داریم. در مجموع ۶۵۰ مگاوات ظرفیت ترکیبی و حرارتی و گازی در شرکت ملی مس ایران داریم که کمتر از نصف آن یعنی ۲۵۰ مگاوات را خودمان تولید می‌کنیم و بقیه‌اش را به شبکه منتقل می‌کنیم که صنایع از آن استفاده می‌کنند و از این طریق به آنها کمک می‌کنیم. همچنین بخشی از برق تولیدی را هم برای مصارف خانگی می‌فروشیم. اتفاق خوبی که از سال گذشته در شرکت ما رخ داده، این است که شروع کرده‌ایم وابستگی خودمان را به انرژی فسیلی کمتر کنیم و به استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر و پاک روی آورده‌ایم. هم‌اکنون برای ساخت ۱۰۰۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی اقدام کرده‌ایم و ساخت چهار واحد قطعی شده است. یکی در رفسنجان و یکی در شهر بابک که بزرگ مقیاس است. و همچنین در خاتون‌آباد. یک نیروگاه کوچک مقیاس ۳۰ مگاواتی نیز در خاتون‌آباد و یک نیروگاه ۲۵۰ مگاواتی در استان آذربایجان شرقی در دست ساخت است. در مجموع شرکت ملی مس اقدام به تولید ۱۰۷۵مگاوات انرژی تجدیدپذیر کرده که ۱۵۰ مگاوات آن انرژی باد و به کمک توربین بادی در شیراز به‌دست خواهد آمد و مابقی را نیز از نور خورشید تأمین خواهد شد. بدین ترتیب انرژی پایدار خودمان را تولید خواهیم کرد و مشکل زیست محیطی هم نخواهد داشت. همچنین تصمیم داریم به حوزه تولید انرژی از هیدروژن نیز وارد شویم.
آیا برای ساخت این نیروگاه‌ها از شرکت‌هایی داخلی بهره گرفته‌اید؟‌
برنده اولین مناقصه‌ای که برای احداث نیروگاه خورشیدی برگزار شد، یک شرکت ایرانی بود. ولی طبیعی است که توانایی و ظرفیت تولید پنل خورشیدی در حد نیاز در داخل کشور وجود ندارد. تا جایی که پنل در داخل تولید بشود، از داخل کشور خریداری می‌کنیم و بقیه را وارد می‌کنیم. حتی برنامه داریم کارخانه‌ای احداث کنیم که پنل خورشیدی در داخل تولید کند. برای فاز اول، پنل‌ها وارداتی است ولی برای فازهای بعدی با راه‌اندازی کارخانه، در ساخت پنل خورشیدی در کشور خودکفا می‌شویم و اجزای نیروگاه‌ها را در داخل تولید می‌کنیم.
در زمینه سرمایه‌گذاری برای تأمین انرژی تجدیدپذیر چطور؟ آیا شرکت مس تماماً از منابع مالی خود برای سرمایه‌گذاری استفاده کرده است؟
در دو سال گذشته، شرکت صنایع مس به طور میانگین سه میلیارد دلار فروش سالانه داشته است که سود خالص این دوسال، چهار میلیارد دلار است. با توجه به سود خالص ۵۰ هزار میلیارد تومانی، طبیعی است که برای راه‌اندازی نیروگاه‌های خورشیدی خودمان اقدام کنیم. البته برای استفاده از منابع بانکی داخل کشور و سرمایه‌گذاری خارجی هم مذاکراتی داشته‌ایم. ولی برای رفع نیاز فعلی ما، منابع داخلی خودمان کفایت می‌کند.
آیا ناترازی تولید برق در کشور و قطعی برق صنایع مهمترین انگیزه شرکت برای تولید انرژی تجدیدپذیر بود؟
قطعی برق در تولید ما تأثیر گذاشته است. می‌دانید که در دولت‌های قبلی سرمایه‌گذاری در حوزه انرژی چندان جدی گرفته نشده بود و قیمت حامل‌های انرژی بسیار پایین بود. در دولت جدید این مسئله اصلاح شد و سرمایه‌گذاران برای سرمایه‌گذاری در زمینه ساخت نیروگاه مشوق دارند و برایشان صرفه اقتصادی به‌وجود آمده است.
آیا برق تولید شده در نیروگاه‌های بادی و خورشیدی، کفاف نیازهای مجتمع‌های صنعتی مانند مس سرچشمه را می‌دهند؟
صد در صد! همکاران ما مطالعات دقیقی در حوزه انرژی انجام دادند و متوجه شدند که هزینه ترازشده انرژی بین نیروگاه‌های حرارتی، سیکل ترکیبی، سوخت فسیلی و خورشیدی به گونه‌ایست که نیروگاه‌های خورشیدی بر بقیهٔ نیروگاه‌ها برتری دارند. ما سالانه ۳۰۰ روز آفتابی داریم که امتیاز بزرگی است و ایران را به بهشت انرژی خورشیدی دنیا تبدیل کرده است. البته عده‌ای تشکیک می‌کنند و تولید انرژی در شب را زیر سؤال می‌برند که ما تولید انرژی از باد را هم در دستور کار قرار دادیم تا این مشکل را پوشش دهیم. با ترکیبی از هر سه نوع نیروگاه ما مشکلی برای تأمین برق پایدار مجتمع‌های مس نخواهیم داشت.