مراقب ردپایتان باشید!

نکته‌ای که در گردشگری روستایی یا بوم‌گردی باید به آن توجه شود این است که گردشگران معمولا به فضایی وارد می‌شوند که از نظر فرهنگی با محل سکونت آنها متفاوت است. بنابراین خواه ناخواه در این شرایط اثرپذیری دوسویه میان مهمانان و جامعه میزبان رخ می‌دهد. توجه به فرهنگ پذیرنده یا میزبان و احترام کامل به همه آنچه به عنوان اصول فرهنگی جامعه محلی شناخته می‌شود بسیار مهم است. بر «احترام به همه اصول فرهنگی» تاکید می‌کنیم چرا که ممکن است بسیاری از ارزش‌ها در یک جامعه به‌ویژه کوچک، از دیدگاه ما قابل قبول نباشد اما زیست جامعه میزبان ما را تشکیل می‌دهد.
نکته دیگری که باید توجه کرد دقت به هزینه اقتصادی است. یکی از عمده‌ترین مزایای گردشگری رسیدن بی‌واسطه درآمد به کسی است که ارائه‌دهنده خدمات است. این تلقی که با ورود به یک روستا باید هزینه‌های سفر را نزدیک به صفر تمام کنیم، اشتباه است چرا که گردشگری برای بسیاری از روستاها محور جدی برای تحقق توسعه اقتصادی است. صحبت به توسعه اقتصادی که می‌رسد توجه به اصل پایداری خودش را نشان می‌دهد. حفظ پایداری به معنای استفاده صحیح و ضابطه‌مند از منابع طبیعی روستا، توجه به میزان تولید پسماند و باقی نگذاشتن پسماند در طبیعت است. هیچ گردشگری نمی‌تواند مدعی شود که در طبیعت یا در جامعه پذیرنده ردی از خود باقی نمی‌گذارد اما می‌تواند این اثر را به‌ویژه در محیط‌های طبیعی به حداقل برساند. معمولا روستاها به دلیل ورود گردشگران از این منظر دچار آسیب می‌شوند. در بسیاری از نقاط کشور جنگل‌ها، تالاب‌ها، برکه‌ها و بیشه‌ها، حتی نهرها و رودخانه‌های حاشیه رودخانه نه فقط به دلیل بی‌توجهی مدیریت پسماند روستایی بلکه به دلیل گردشگرپذیر بودن، به نقاط دپوی زباله تبدیل شده‌اند. موضوع پسماند آشکارترین آسیب به طبیعت حاشیه روستاها است. چیدن بیش از حد گیاهان بومی و آتش‌افروزی بی‌حفاظت که بارها و بارها باعث آتش‌سوزی‌های بزرگ جنگلی در کشور شده بخش دیگری از این آسیب‌ها است.
اگر قرار به فهرست کردن ضوابط گردشگری روستایی باشد می‌توان فهرست بلندی از مجموعه‌ای از رفتارها ترتیب داد که بایدها و نبایدها را شامل می‌شود اما آنچه گفته شد بخشی از مهمترین ضوابط است. دو نکته دیگر هم معمولا مغفول می‌ماند؛ یکی احترام به کسب و کار افرادی است که ممکن است در زمینه گردشگری روستا فعال نباشند، یکی از صحنه‌های تاثرانگیزی که هر سال شاهد آن هستیم، عکس گرفتن گردشگران در مزارع کلزاست که احتمالا یا دیده‌اید یا خودتان در مزارعی که محل کسب دیگری است عکس یادگاری گرفته‌اید. در حالی که کافی است در طول یک روز 50 نفر به مزارع کلزا یا آفتابگردان زیبا وارد شوند آیا می‌توان میزان خسارت را برآورد کرد؟ همچنین رعایت حریم خصوصی میزبان و دیگر اهالی روستا از اهمیت زیادی برخوردار است. ممکن است اهالی یک روستا به خاطر حفظ درآمد، بسیاری چالش‌ها را تحمل کنند اما رعایت نکردن این موارد شما را به میهمانی مهاجم، تخریبگر و غیر گردشگر و آسیب‌رسان تبدیل خواهد. یعنی به جای بازوی توسعه شدن علیه آن خواهید بود.