«پست هوشمند» شعار دهن پرکنی است که همچنان مدیران شرکت ملی پست از جمله مدیرعامل فعلی این شرکت بر آن تاکید داشته و دارند. اما مسیر هوشمندسازی و کمک به پیاده‌سازی دولت الکترونیک از یک‌سال پیش کندتر از همیشه پیش رفته است.

نگاهی به کارنامه یک سال گذشته نشان می‌دهند محمود لیائی نه تنها تاکنون در هیچ کدام از ماموریت‌های محول شده، توفیقی به دست نیاورده بلکه روندی که از چند سال پیش آغاز شده بود، کند شده است. او در این یک‌سال بارها و بارها از ورود موتورسیکلت‌های برقی به ناوگان پست کشور و کمک به کاهش آلودگی هوا گفت اما دریغ از تردد یک موتور‌سیکلت برقی پستی در شهر و هوشمند‌سازی این شبکه. شاید تنها اقدام او در راستای هوشمندسازی در این یک‌سال گذشته، سوار شدن بر اسکوتر برقی باشد.
نیمه بهمن سال 1400 بود که مثل دیگر انتصاب‌های ناگهانی وزیر ارتباطات، خبر انتصاب محمود لیائی به عنوان مدیرعامل جدید شرکت ملی پست روی پایگاه اطلاع‌رسانی این وزارتخانه منتشر شد. مدیرعاملی که بر اساس حکم «عیسی زارع‌پور»، ماموریتش «تحول در پست و تحقق پست هوشمند با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، ارتقای کیفیت خدمات و توسعه خدمات نوین پستی، ارتقای زیرساخت‌های شبکه پستی کشور و افزایش بهره‌وری شرکت، ارتقای سطح معیشت، منزلت و رضایت‌مندی کارکنان تلاشگر شرکت ملی پست، افزایش رضایت‌مندی مشتریان از خدمات پستی، ارتقای جایگاه پست جمهوری اسلامی ایران در سطح ملی و بین‌المللی» تعیین شد.
هوشمند‌سازی، یکی از اصلی‌ترین ماموریت‌های محمود لیائی در زمان تصدی مدیریتش بوده است‌. اما چه کسی است که نداند به جز شمار محدودی از بسته‌های پستی در مرکز تجزیه و مبادلات چهارراه لشگر تهران که به صورت مکانیزه تجزیه و رهسپاری می‌شود، فرایند پستی بقیه بسته‌ها در کشور هنوز به شیوه سنتی انجام می‌شود.
اگر منظور مدیرعامل پست از هوشمند‌سازی، دادن تلفن همراه هوشمند دست نامه‌رسان‌ها و امکان رهگیری بسته‌های پستی از طریق سامانه، نرم افزاری شدن فرایندها در بخش‌های مختلف و برگزاری جلسات هفتگی با کسب و کارهای دانش بنیان و همکاری با تعدادی از آنهاست که قبل از روی کار آمدن ایشان –همزمان با اجرای طرح تحول دیجیتال در پست در سال 1398- هم این اقدامات شروع شده بود. تازه آن زمان شعارها جذاب‌تر هم بود، مثل راه‌اندازی «الوپست» یا «اپلیکیشن پستخونه» با هدف ارسال مرسولات از محل مورد نظر مشتری.

هوشمند‌سازی، یکی از اصلی‌ترین ماموریت‌های محمود لیائی در زمان تصدی مدیریتش بوده است‌

کوچک‌تر شدن سفره کارکنان پست همسو با افزایش تورم
اگر صحبت‌ها و مصاحبه‌های مدیران ارشد شرکت ملی پست را طی یکی دو سال اخیر مرور کنیم، به یک نکته واحد می‌رسیم. آن هم «تلاش در جهت بهبود معیشت کارکنان شبکه» موضوعی که یکی از بندهای اساسی ماموریت‌های محوله به مدیرعامل فعلی نیز بوده است. زیرا کارکنان شرکت پست در میان مجموعه کارکنان وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، کمترین مزایا را دریافت می‌کنند و سال گذشته هم شاهد تجمع اعتراضی این گروه از کارکنان دولت بودیم. اما بررسی‌های میدانی و مشاهده فیش‌های حقوقی و پیامک‌های دریافتی کارکنان پست نشان می‌دهد، با وجود بالا رفتن تورم، دریافتی آنان همچنان در قعر جدول وزارت ارتباطات قرار دارد و همسان‌سازی مزایا با دیگر کارکنان و بهبود معیشت آنها تنها در حد شعار باقی مانده است.
تعرفه‌های پستی افزایش یافت اما ترافیک متوقف شد
عقبگرد در جذب مرسولات پستی آن هم در شرایطی که اقبال مردم به خریدهای اینترنتی و غیرحضوری رو به افزایش است، یکی دیگر از نکات منفی عملکرد یک‌ساله مدیرعامل پست است. بر اساس گزارش هشت ماهه‌ای که توسط این شرکت منتشر شده، درآمد این شبکه به مدد افزایش تعرفه‌ها، 39 درصد بیشتر شده اما ترافیک مرسولات پستی هیچ تغییری نداشته، که این تفاوت خود نشان دهنده از ناتوانی این شرکت در جذب مرسولات پستی است. آن هم در شرایطی که رقبای بخش خصوصی مانند تیپاکس، خوش درخشیده و هر روز جایگاه مستحکم‌تری بین مردم پیدا می‌کنند.
افت کیفی خدمات پستی
در زمینه ارتقا کیفیت خدمات پستی به‌ویژه بسته‌بندی هم که کافی است سراغ مشتریان برویم. چه کسی است که از دریافت بسته‌های پاره و اشیای شکسته دل پری نداشته باشد. ارتقا جایگاه پست ایران در عرصه بین‌المللی هم که پیشکش.
گفتن این کاستی‌ها به معنی زیر سوال بردن خدمات کارکنان زحمت‌کش پست که در گرما و سرما وظیفه‌شان را به خوبی انجام می‌دهند، نیست. بلکه تلنگری است به وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات که در انتخابش تا چه به بیراهه رفته است و محض یادآوری وعده‌های داده شده مدیرعامل محترم این شرکت است که در یک‌سال گذشته جز بزرگ کردن نمازخانه در ساختمان اصلی پست، سر زدن ناگهانی و مچ‌گیرانه به ادارات پست استان‌ها، دور کردن و کنار گذاشتن مدیران باسابقه و کارآمد از شبکه پستی و به کارگیری افرادی خارج از این شبکه به عنوان مشاور و حلقه تصمیم گیرنده و جوانان کم‌تجربه در مسند مدیریت استان‌ها و افزودن بر زیان انباشته پست؛ کار جدی و مهمی در راستای منافع کارکنان این شبکه و کمک به بهبود معیشت آنان یا ارتقا خدمات پستی و هوشمند‌سازی انجام نداده است.