به‌سوی قطع تمام دوربین‌های فراپادمانی

شامگاه پنجشنبه بود که بالاخره پس از چند روز و چند هفته رایزنی مسئولان ارشد ایران و مسئولان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و گمانه‌زنی رسانه‌ها و تحلیلگران ایرانی و غیرایرانی درباره سرنوشت همکاری‌های ایران و آژانس و آن‌چه در انتظار پرونده هسته‌ای جمهوری اسلامی است، بالاخره در حالی قطعنامه شورای حکام آژانس با رای اکثریت اعضاء و رای منفی و ممتنع اقلیت، به تصویب رسید که ساعتی پیش از آن، جمهوری اسلامی از اقدامات واکنشی خود در این خصوص پرده برداشته و بر این اساس فعالیت تعدادی از دوربین‌های فرا پادمانی آژانس متوقف شد. اما این پایان قائله نبود و حتی می‌توان گفت که ماجرا تازه از این نقطه آغاز شد. چه آن‌که پس از این تحولات بود که موج جدیدی از واکنش‌های مقام‌های ایرانی و خارجی به راه افتاد و در شرایطی که داخل کشور از رئیس‌جمهوری تا رئیس سازمان انرژی اتمی و حتی برخی نمایندگان مجلس به این موضوع واکنش نشان دادند، آن‌سوی مرزها نیز مقام‌های ارشد کشورهای مختلف طرف مذاکرات هسته‌ای و برخی اعضای شاخص شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در این رابطه اظهار نظر کردند.

در حالی که نماینده ایالات متحده در نشست شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، اقدام سازمان انرژی هسته‌ای ایران در قطع برخی دوربین‌های فراپادمانی آژانس را «غیرسازنده» خواند و گفت که دنبال تشدید تنش با ایران نیستیم

بر این اساس در حالی که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در بیانیه‌ای اعلام کرد که روند جمع‌آوری دوربین‌های نظارتی از تاسیسات هسته‌ای ایران را آغاز کرده، سازمان انرژی اتمی ایران نیز با انتشار ویدیویی از خاموشی تعداد قابل‌توجهی از دوربین‌های نظارتی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی خبر داد. ویدئویی که در آن این مسئله دیده می‌شود که اپراتورها، برق متصل به دوربین‌های فراپادمانی را قطع می‌کنند. این در حالی بود که رئیس سازمان انرژی اتمی جمهوری اسلامی نیز در ادامه اعلام کرد که این سازمان فعالیت تعدادی از دوربین‌های فرا پادمانی را خاتمه داده و در آینده، به فعالیت باقی این دوربین‌ها نیز خاتمه می‌دهد. ایران به دلیل رویکرد غیرسازنده آژانس و تصویب قطعنامه اخیر با موضوع ایران، گام‌های عملی متقابلی را اتخاذ کرده و این در حالی بود که ایسنا دیروز به نقل از یک منبع مطلع از این خبر داد که ایران کار تولید و نصب نسل‌های جدید سانتریفیوژ از جمله IR-۶ و IR-۴ و IR-۲m را سرعت می‌دهد.
اما در شرایطی که نصب سانتریفیوژهای پیشرفته و غیرفعال‌سازی دوربین‌های فراپادمانی از جمله اقداماتی است که ایران در واکنش به صدور قطعنامه در شورای حکام در دستورکار ‌قرار داد، قطعنامه آژانس، مورد استقبال عربستان سعودی قرار گرفته و وزارت این کشور با صدور بیانیه‌ای اعلام کرد: «عربستان از ایران می‌خواهد که به همکاری با آژانس و حل‌وفصل مشکلات برجسته بپردازد. عربستان امیدوار است که اعضای شورای حکام حمایت کامل خود را از آژانس اتمی و مدیرکل آن ارائه دهند.» همچنین نماینده آمریکا در نشست شورای حکام نیز در بیانیه‌ای در واکنش به قطعی دو دوربین نظارتی آژانس اتمی در ایران گفت: «اگر این گزارش‌ها درست باشند، قصد ایران برای کاهش شفافیت در پاسخ به این قطعنامه، شدیدا قابل‌تاسف است و برای نتیجه دیپلماتیکی به دنبالش هستیم، غیرسازنده است. ما به دنبال تشدید تنش‌ها با ایران نیستیم.»
همزمان در شرایطی که برخی اصولگرایان حامی دولت از جمله محمدکاظم انبارلویی، عضو شورای مرکزی حزب مؤتلفه اسلامی با بیان اینکه «آژانس در نقش جاسوس صهیونیست‌ها ظاهر شده»، تاکید کرد که «ایران باید عضویتش در آژانس را به تعلیق درآورد»، یک نماینده اصولگرای مجلس یازدهم نیز با اشاره به توقف فعالیت دوربین‌های فراپادمانی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، بر حمایت مجلس از این اقدام تاکید کرد. محمدحسن آصفری که تاکید دارد «رفتار آژانس سبب نمی‌شود جمهوری اسلامی از حقوق هسته‌ای خود دست بردارد»، همچنین گفته است: «تا زمانی که رفع‌تحریم‌ها به‌طور کامل عملیاتی نشود، ایران هم گزینه‌های خود را روی میز می‌آورد.»
اما شاید اوج این واکنش‌ها زمانی بود که ابراهیم رئیسی در جریان بیست‌وچهارمین سفر استانی خود، در جمع گروهی از مردم کهگیلویه و بویراحمد به قطع‌نامه اخیر شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی واکنش نشان داد و گفت: «ملت ایران در سخن حق خود جدی است. تصور کردید اگر در شورای حکام علیه ایران قطعنامه صادر کنید ما از مواضع‌مان عقب‌نشینی خواهیم کرد؟» رئیسی که با حضور در مجموعه ورزشی شهدای دانش‌آموز شهرکرد، با گروهی از شهروندان چهارمحال و بختیاری دیدار می‌کرد، همچنین گفت: «به نام خدا و به نام ملت بزرگ ایران یک قدم هم از مواضع‌مان عقب‌نشینی نخواهیم کرد. مگر شما با نفوذ سیاسی خودتان چند بیانیه و قطعنامه در سازمان‌های بین‌المللی علیه ایران صادر نکردید؟ مگر راه به جایی بردید؟!» او همچنین ساعتی بعد با حضور در یک نشست خبری که در پایان این سفر استانی تدارک دیده شده بود، به قطعنامه شورای حکام علیه ایران اشاره کرد و گفت: «با این اقدامات نمی‌توان جمهوری اسلامی را وادار به عقب‌نشینی کرد.» رئیسی گفت: «بر مواضع خود پافشاری می‌کنیم تا حقوق ملت ایران به رسمیت شناخته شود.» این سخنان رئیسی در حالی مطرح شد که همزمان محمد اسلامی نیز با حضور در یک برنامه تلویزیونی با بیان این‌که «تعداد این دوربین‌های فراپادمانی، ۱۷، ۱۸ عدد است»، گفت: «ما فعالیت تعدادی از دوربین‌ها را خاتمه دادیم، بقیه‌اش را هم امشب و فردا خاتمه خواهیم داد.»