دو روز هوای پاک سهم تهرانی‌ها از نوروز

تهرانی‌ها قرن تازه را با هوای قابل قبول آغاز کردند. اولین روز فروردین هوا پاک نبود اما شاخص‌‌ها در وضعیت قابل قبول بودند. آلاینده شاخص در اولین روز فروردین و روزهای بعدش ذرات معلق کمتر از دو و نیم میکرون بود. شهروندان تهرانی در نوروزی که گذشت تنها دو روز هوای پاک تنفس کردند، آماری که بی‌شباهت با وضعیت هوا در سال ۱۴۰۰ نبود.

بررسی‌های روزنامه «پیام‌ما»، از داده‌های شرکت کنترل کیفیت هوا نشان می‌دهد که تهرانی‌ها در ۳۶۵ روز سال ۱۴۰۰ تنها دو روز هوای پاک تنفس کرده‌اند. آمارها تایید می‌کنند که هوای تهران تنها در روزهای اول فروردین و ۹ فروردین سال ۱۴۰۰ پاک بوده است. الگویی مشابه روزهای پاک امسال. داده‌ها نشان می‌دهد که پایتخت در سالی که گذشت تنها ۲۴۹ روز هوای قابل قبول تنفس کرد. هوا ۱۰۸ روز برای گروه‌های حساس ناسالم بود و ۶ روز هم شاخص‌های کنترل کیفیت هوا قرمز رنگ بود و این یعنی هوا برای تمام گروه‌ها ناسالم بود.
بررسی داده‌های شرکت کنترل کیفیت هوا در سال ۹۹، وضعیت متفاوتی را نشان می‌دهد. سال ۹۹ یعنی همان روزهایی که کرونا، ویروس تازه‌وارد ایران بود و ترددها ممنوع شده بود، تهران ۱۷ روز هوای پاک در طول یک سال تنفس کرد. سال ۹۹ که روزهای زیادی از آن با قرنطینه‌های نیمه سپری شده بود، پایتخت ۲۲۶ روز هوای قابل قبول تنفس کرد. کیفیت هوا همچنین ۱۰۷ در وضعیت نارنجی رنگ و ناسالم برای گروه‌های حساس بود. همه شهروندان در پایتخت نیز در این سال ۱۶ روز هوای ناسالم برای تنفس کردند. آماری که نسبت به سال ۱۴۰۰، ده روز از آن کاسته شده است.
سال ۹۸، وضعیت قدری با سال ۹۹ متفاوت‌تر و شباهت بیشتری به سال ۱۴۰۰ دارد. در ۳۶۵ روز سال ۹۸، تهرانی‌ها ۲۹ روز هوای پاک تنفس کردند. هوا ۲۵۰ روز قابل قبول بوده است و در مقابل وضعیت هوا ۸۱ روز برای گروه‌های حساس ناسالم بوده و ۵ روز هم برای همه گروه‌ها ناسالم بوده است. تناقض در آمار سنجش کیفیت هوا در سال‌های اخیر دلایل متعددی هم داشته است. ابتدای پاییز امسال، محسن روشنی، مدیر واحد پایش شرکت کنترل کیفیت هوای تهران از سختگیرانه‌تر شدن استانداردها از سال ۹۹ خبر داد. او به روزنامه «پیام‌ما» گفته بود که عموما مهر و اواخر شهریور هر سال عموما با گرد و خاک آغاز می‌شود و اگر وضعیت بارندگی هم مطلوب نباشد، آمار گرد و خاک بالاتر می‌رود. او تاکید کرده بود: در پاییز سال ۱۴۰۰ در ابتدای مهر ماه این مساله را داشتیم. بنابراین در واقع بیشترین سهمی که روزهای آلوده را بالا برد، گرد وغبار ناشی از خشکی هوا و آن هم ناشی از کاهش باران در امسال بوده است. او همچنین درباره سختگیرانه‌تر شدن استانداردها نیز گفته بود: سختگیرانه‌تر شدن یعنی اینکه تعداد روزهای پاک را کم می‌کرد و به تعداد روزهای قابل قبول اضافه می‌کرد و تعداد روزهای ناسالم برای گروه‌های حساس را کم می‌کرد و به تعداد روزهای ناسالم اضافه می‌کرد.
نوروز پاک تهران
اما وضعیت آلایندگی در نوروز سال‌های قبل چگونه بوده است؟ در ایام عید سال ۹۷ تهرانی‌ها یک روز هوای پاک تنفس کردند، ۷ روز وضعیت هوا قابل قبول بوده و ۵ روز هم هوا برای گروه‌های حساس ناسالم بوده است. نوروز سال ۹۸، تهرانی‌ها، ۱۲ روز هوای پاک تنفس کردند و یک روز وضعیت هوا قابل قبول بوده است. مرور خبرها، حکایت از وضعیت خوب بارندگی در نوروز سال ۹۸ داشتند. نوروز ۹۹ نیز شهروندان تهرانی ۸ روز هوای پاک تنفس کردند و ۵ روز هم وضعیت هوا قابل قبول بوده است.
سرایت آلودگی
در سال‌های اخیر به نظر می‌رسد که روند آلودگی هوای تهران و سایر کلانشهرها افزایش پیدا کرده است. سالی که گذشت اصفهان و مشهد و اراک گوی رقابت در عرصه آلودگی هوا را از تهران می‌ربودند. زمستانی که گذشت بعضی از صنایع در اصفهان برای مازوت سوزی مجوز داشتند. موضوعی که باعث تشدید وضعیت آلایندگی در شهر صنعتی‌ شده بود که همواره ذرات معلق کمتر از دو و نیم میکرون در آن جولان می‌دادند. اصفهان در نوروزی که گذشت هم هیچ روزی هوایش پاک نبود. ۶ روز هوا برای گروه‌های حساس ناسالم بود و ۵ روز هوا در وضعیت قابل‌ قبول قرار داشت. این روزها هم همزمان با بازگشایی مدارس و دانشگاه‌ها و ادارات، کلان‌شهرها وضعیت بهتری را سپری نمی‌کنند، تهران از ۱۴ فروردین تا هفده فروردین و لحظه نگارش این گزارش سه روز هوای قابل قبول داشته و یک روز هم هوا برای گروه‌های حساس ناسالم بوده است. وضعیتی که در صورت تغییر نکردن قوانین و وضع نکردن مقررات سختگیرانه ممکن است در قرن جدید بغرنج‌تر شود.