رغبتی به یوتانایز سگ‌های بدون صاحب وجود ندارد

سگی ولگرد دو شب پیش به کودک خردسالی در اصفهان حمله کرده است. رئیس اداره خدمات شهری منطقه ۱۲ شهرداری اصفهان گفته که حال کودک مساعد است و آسیب جدی ندیده است با این حال حضور سگ‌های ولگرد در آن محدوده مدتی است که باعث تهدید امنیت ساکنان شده است. او گفته همجواری محله محمود‌آباد با منطقه صنعتی، استفاده کارگاه‌های صنعتی از سگ‌های نگهبان و بی‌ضابطه بودن زاد و ولد آنها در منطقه صنعتی، باعث تهدید امنیت ساکنان محلات مجاور شده است. چند ماه پیش هم خبری از حمله سگ‌‌های ولگرد و مرگ یک نوازنده در شاهین‌شهر اصفهان منتشر شده بود. اتفاقاتی که رخ دادن هر از چندگاه آن‌ها مدیریت و کنترل جمعیت سگ‌های ولگرد را زیر سوال می‌برد.

سگ ولگردی در محدوده منطقه ۱۲ شهر اصفهان به کودکی خردسال حمله کرده است، آنطور که مجتبی اکبری، رئیس اداره خدمات شهری منطقه ۱۲ شهرداری اصفهان گفته است، بی‌ضابطه بودن زاد و ولد سگ‌های نگهبان در محدوده منطقه محمودآباد اصفهان، تعداد شکایت‌ شهروندان نسبت به حضور سگ‌های ولگرد در مناطق مسکونی را افزایش داده است. او به خبرگزاری ایمنا که وابسته به شهرداری اصفهان است گفته که تنها در یک ماه گذشته تنها شهرداری یک منطقه اصفهان، ۳۵ قلاده سگ را جمع‌آوری کرده که ۱۰ قلاده آن‌ها در محله محمودآباد رها بودند: «تا زمانی که مدیریت شهرک‌ها و شهرهای مجاور اقدام به کنترل و عقیم‌سازی سگ‌ها نمی‌کنند و برخی نیز با انتخاب رویه‌ای غلط، به طور مداوم به تغذیه‌ی سگ‌های ولگرد با پسمانده‌های غذا می‌پردازند، قادر به پیشگیری از وقایعی این‌چنین نخواهیم بود.» او با بیان اینکه سگ‌های نگهبان مورد استفاده در منطقه صنعتی محمودآباد به سادگی زاد و ولد می‌کنند و توله‌های آنها برای یافتن غذا روانه محله‌ مسکونی محمودآباد و محلات همجوار می‌شوند، ادامه داد: «با وجود اینکه این محله یکی از نقاط محوری برای زنده‌گیری سگ‌های ولگرد است اما تا زمانی که مشکل به شکل ریشه‌ای حل و فصل نشود، قادر به تامین امنیت کامل ساکنین این محل نخواهیم بود.»
این اولین بار نیست که سگ‌های ولگرد به انسان حمله‌ کرده‌اند، اردیبهشت امسال نیز هشت قلاده سگ به جوان سی و نه ساله حمله کردند و او را کشتند. اتفاقی که در شاهین‌شهر رخ داد و معلوم‌ کرد که یک هفته قبل‌تر از آن هم سگ‌های ولگرد به مرد ۴۳ ساله‌ای حمله‌ کرده‌اند. اتفاقات مشابهی که در سال‌های اخیر رخ‌ داده‌اند، هربار نحوه مدیریت و کنترل جمعیت سگ‌های ولگرد را زیر سوال می‌برند. مدیریتی که براساس قانون وظیفه آن به شهرداری‌ها محول شده است. دستورالعمل سال ۸۷ سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌ها با عنوان «دستورالعمل کنترل جمعیت سگ‌های ولگرد» معین کرده که سگ‌های ولگرد باید با روش‌های مختلفی مانند زنده‌گیری به پناه‌گاه منتقل شوند، غربال شوند، واکسینه و عقیم شوند و سگ‌های غیرمفید معدوم‌سازی شوند. در این دستورالعمل حتی طریقه زنده‌گیری حیوان و حتی مشخصات سلاح بیهوشی هم آمده است. اما به نظر می‌رسد که اجرای این فرآیند در بعضی شهرها با مشکلاتی روبه‌روست.
احمدرضا مصور، عضو شورای شهر اصفهان که پیشتر معاون خدمات شهری شهرداری اصفهان نیز بوده است، درباره فرآیند جمع‌آوری و مدیریت سگ‌های ولگرد به روزنامه پیام ما توضیحاتی می‌دهد. بنا به گفته او اکیپ‌های زنده‌گیری سگ‌های ولگرد در چند منطقه مشغولند و در نهایت سگ‌ها به پناهگاهی در جنوب اصفهان و در محدوده باغ رضوان اصفهان منتقل می‌شوند: «در آن محیط که سازمان‌های مردم نهاد آن را اداره می‌کنند، دامپزشکی مستقر است و سگ‌ها براساس قابلیتشان تبدیل به سگ گله و سگ نگهبان می‌شوند. آن‌هایی که بیمارند بحث تیمارشان انجام می‌شود.» بنا به گفته او نقص قانون مدیریت جمعیت سگ‌های ولگرد این است که سگ‌های ولگرد عموما از مناطق مجاور به سمت هم حرکت می‌کنند و ساکن می‌شوند. بنابه گفته مصور شهرداری اصفهان در سال حدود ۳ میلیارد تومان در سال برای جمع‌آوری و مدیریت سگ‌های ولگرد هزینه می‌کند. رقمی که مدتی پیش، امیرحسین خسروی، مدیرکل هماهنگی و نظارت بر خدمات شهری شهرداری اصفهان آن را به نوعی مطرح کرده و گفته بود: مدیریت شهری روزانه بیش از ۱۴۰ میلیون ریال برای تأمین غذا، دارو، استخدام دامپزشک، خودروهای جمع‌آوری و حق الزحمه مسئولان نگهداری هزینه می‌کند.
مصور معتقد است که اصفهان جزو شهرهایی است که نسبت به ده سال گذشته موفقیت نسبی در کنترل جمعیت سگ‌های ولگرد پیدا کرده است، با این حال او در میان صحبت‌های خود از شکایت شهروندان نسبت به بیشتر شدن جمعیت سگ‌های ولگرد در محوطه باغ رضوان می‌گوید. به گفته او گاهی وقتی دلیل پر شدن ظرفیت محل نگهداری سگ‌های ولگرد، آن‌ها رها شوند، موضوعی که کارشناسان حیات وحش با آن موافق نیستند: «زمانی که من مسئولیت داشتم محوطه‌ای بزرگ در منطقه فساران در بیرون شهر پیش بینی کرده و فنس کشی کرده بودیم تا محل نگهداری حیوانات به آنجا منتقل شود، تا هم محوطه بزرگتر شود و حیوانات در آن نگهداری شوند، نه اینکه رها شوند.» محوطه‌ای ۱۲ هزار متری که مسئولان شهری مدتی پیش خبر از ساخت و تجهیز آن دادند.
البته مدیرکل هماهنگی و نظارت بر خدمات شهری شهرداری اصفهان مدتی پیش اعلام کرده بود، سگ‌های ولگرد بعد از عقیم‌سازی و پلاک‌گذاری شده به همان مکانی که زنده‌گیری شده‌اند، باز گردانده می‌شوند، موضوعی که او خود نسبت به مناسب بودن آن شبهاتی وارد کرده بود: البته برخی از کارشناسان می‌گویند، عقیم‌سازی سگ‌ها مانع از حمله آنها به انسان نمی‌شود.
افزایش جمعیت سگ‌ها در پناه‌گاه یکی دیگر از معضلاتی است که عموما شهرداری‌ها را وادار به رهاسازی سگ‌ها می‌کند. بنابه گفته مصور، عضو شورای شهر اصفهان در سال‌های قبل اگر روزی ۶ سگ وارد پناهگاه می‌شد، برای ۳ یا ۴ قلاده از آن‌ها صاحب پیدا می‌شد. او در پاسخ به این پرسش که سرنوشت سگ‌های ولگردی که صاحبی برایشان پیدا نمی‌شود به یوتانایز ختم می‌شود یا نه نیز می‌گوید: به دلیل عاطفه‌ای که هر فردی دارد، خیلی رغبتی به این کار وجود ندارد، سال‌های قبل این اتفاق رخ می‌داد و حتی در شهرداری شکار می‌کردند، اما اکنون هم جمعیت اینها هم شده و آدم از نظر عاطفی دوست ندارد حیوانی را بکشد مگر اینکه برای جامعه خطری وجود داشته باشد، به هر حال وقتی عقیم سازی اتفاق می‌افتد، سگ نسل بعدی ندارد.