زنان سرسخت علیه کلیشه‌ها

مهدیه مومنی| شاید در نگاه اول این‌گونه به‌نظر برسد که کتاب « در ستایش زنان سرسخت» زندگی‌نامه‌ بیست‌ودو زن برجسته و موفقی است که ما آنها را کم‌وبیش می‌شناسیم. اما در واقع هدف کتاب والاتر از شرح زندگی این زنان سرسخت و تاثیرگذار است. تعریفی که کرن کربو، نویسنده‌ کتاب، از زن سرسخت به خوانندگان ارائه می‌دهد با جهان‌بینی، اندیشه و سبک زندگی این زنان هم‌خوانی دارد. از نظر او زن سرسخت زنی است که به شناخت کافی از نیازها و علایق خود دست یافته و از اهمیت اولویت دادن به آنها آگاه است. چنین زنی به انتظارات تحمیل شده از سوی فرهنگی که در آن زندگی می‌کند واقف است اما با زیر پا گذاشتن قوانین، وضعیت جامعه‌ همنوا با تمامیت‌خواهی مردانه را برهم می‌زند. زنان این کتاب کامل و منزه از خطا نیستند اما نکته‌ قابل تامل این است که که آنها تمامیت خود را به همراه نواقص و پیچیدگی‌هایشان در آغوش کشیده‌اند و سرسختی را زنده نگه داشته‌اند.
زنانی که سعی می‌کنند با فروخوردن صدای خود و همراهی با مفروضات کهنه و کلیشه‌های جنسیتی در قالب «زن خوب» جای گیرند همواره از سوی جامعه پذیرفته می‌شوند، حال آن‌که هرچه‌قدر یک زن جسورتر و سرسخت‌تر باشد مقاومت جامعه برای پذیرفتن او بیشتر می‌شود. وقتی سخن از زن سرسخت به میان می‌آید شاید اولین تجسم ما از او زنی دردسرآفرین با چهره‌ افروخته و صدای بلند باشد اما تعدادی از زنان این کتاب مانند قاضی روث بیدر گینزبرگ، آنگلا مرکل، آملیا ارهارت، جین گودآل و… نشان داده‌اند سرسختی می‌تواند زیر یک چهره‌ آرام و زیر پوست زنی صبور پنهان باشد.آنها با متانت، آرامش و احترام تمام، پاسخ هتاکان و مخالفان را داده‌اند و در برابر اوامر مردسالارانه سر تسلیم فرود نیاورده‌اند. از سویی دیگر زنانی از میان این بیست و دو زن سرسخت با صراحت و جسارت، عصبانیت و دردسرآفرینی بی‌آنکه خود و احساستشان را سرکوب کنند با کوهی از تبعیض‌ و کج‌فهمی‌، توهین و تحقیر مبارزه کرده‌اند. همان‌طور که کرن کربو در کتاب می‌گوید من نیز آرزو دارم که در دنیا جایی با فرهنگی که عصبانیت یک زن را تمجید می‌کند وجود داشته باشد که وقتی یک زن صدایش را بالا می‌برد، کل آن منطقه دور او جمع شوند و باور داشته باشند که وقتی یک زن عصبانی است حتماً چیزی ارزشمند برای گفتن دارد. در هر صورت تمامی این زنان روشی سرسختانه، بی‌باکانه، هوشمندانه و قابل تحسین را برای اداره‌ی زندگی‌ و پیشبرد اهداف‌شان برگزیده‌اند و این دلیل بزرگی و ماندگاری آنهاست.
تغییر تدریجی قوانین و هنجارها به نفع زنان، حاصل عقاید افراطی، تحلیل‌های جسورانه، تن ندادن به قید و بندهای رایج و آگاهی بخشی زنانی پیشرو و تاثیرگذار مثل گلوریا استاینم است که تحت شدیدترین انتقادها و قضاوت‌ها از سوی جامعه‌ای که آنها را برنمی‌تابد، قرار گرفته‌اند. اما سرسختی قدرت این زنان است و در شکست‌های زندگی این قدرت کنار آنها ماند و می‌ماند. زندگی آزادانه و در ضدیت با انقیاد و استبداد مردسالارانه‌ این زنان در کنار جنگجویی، صراحت کلام، جسارت، بلندپروازی، هوش زیاد، جاه‌طلبی، ناسازگاری،احترام به خود و نیازهای خود به تمام زنان دنیا انگیزه‌ی پیشرفت می‌دهد و آنها را ترغیب می‌کند تا طبیعت واقعی خودشان را بپذیرند و از ابراز عقاید خود شرمگین نباشند و تلاش کنند تا جایی در دنیا برای خود باز کنند.
امیدوارم ترجمه‌ این کتاب، با هدفی فراتر از روایت زندگی بیست و دو زن سرسخت ، بتواند به زنان ایرانی این جسارت را بدهد که صریح، جسور و صاحب اندیشه و عقیده‌ خود باشند و با بیان خواسته‌ها و اهمیت به نیازها و علایق خود، استقلال خود را به چنگ آورند.