فقر«جای پارک» در فرانسه

آن‌هایی که خودروی شخصی دارند، نامش را «مصیبت همیشگی» گذاشته‌اند. پیدا کردن جای پارک این روزها در اغلب کلان‌شهرهای ایران به معضل تبدیل شده است. خیابان‌های باریکی که از ابتدا پذیرای انسان بودند و نه وسیله نقلیه حالا گرفتار حجم بالای اتومبیل‌ شدند. دیروز معاون فنی و مهندسی سازمان حمل‌ونقل ترافیک شهرداری تهران از آغاز نهضت پارکینگ‌سازی در تهران در سال آینده خبر داد. محمدرضا شیخ‌بهایی به ایسنا گفته بود: ساخت پارکینگ در محل‌های مختلف بعد از بررسی‌های ترافیکی انجام می‌شود، بگونه‌ای که پارکینگ با اولویت محله‌هایی ساخته می‌شود که وجود این پارکینگ سفر بیشتر تولید نکند و همچنین موجب افزایش ترافیک نشود. او همچنین با تاکید بر اینکه شیوه نامه احداث پارکینگ عمومی توسط شهرداری ابلاغ شده که این شیوه‌نامه ملاک عمل ما خواهد بود، ادامه داد: اعتبارات خوبی برای سال آینده در جهت نهضت پارکینگ‌سازی در نظر گرفته شده و منابع مشخص است و ان‌شاالله توسعه پارکینگ‌های محلی و عمومی را در سال آینده شاهد خواهیم بود. اما تنها رانندگان تهرانی درگیر معضل جای پارک نیستند، بسیاری از شهرهای کلان‌شهرهای اروپایی نیز با این مشکل دست و پنجه نرم می‌کنند، معضلی جهانی که به نظر می‌رسد راه رهایی از آن تنها و تنها پناه بردن از وسایل نقلیه عمومی و دوری گزینی از اتومبیل شخصی است. بد نیست به همین بهانه، مروری بر قوانین پارک خودرو در شهرهای بزرگ دنیا داشته باشیم. در این گزارش فرانسه را به عنوان نمونه انتخاب کردیم و سعی داریم قوانین پارک خودرو در معابر عمومی را در شهرهای این کشور و به خصوص پایتخت آن یعنی پاریس بررسی کنیم.

بر اساس گزارش پایگاه just landed، در فرانسه قوانین مشخصی برای پارک خودرو در خیابان‌ها و معابر وجود دارد. در بسیاری از شهرها، پارک خودرو در نیمه اول ماه در یک طرف خیابان (سمت شرق مثلا) و در نیمه دوم ماه در سمت دیگر (سمت غرب) مجاز است. فرانسوی‌ها به این قانون، «پارک نیمه برج» (stationnement alterné semi-mensuel) می‌گویند. البته لازم به ذکر است که این قانون تنها در برخی خیابان‌ها اجرا می‌شود. در برخی مناطق مرکزی پاریس، پارک خودرو در معابر به طور مطلق ممنوع است و در مقابل، در برخی مناطق هم پارک خودرو در هر روز و هر قسمتی آزاد است.
به مناطق شلوغ و مرکزی شهرهای بزرگ که پارک خودرو مطلقا در آنها ممنوع است، «معابر قرمز» (axe rouge) می‌گویند. همچنین، در برخی معابر، توقف خودرو مطلقا ممنوع است. در این معابر تابلوهایی با عنوان (Stationnement gênant) و تصویر یک جرثقیل که در حال حمل خودرو است، نصب شده و در صورت مشاهده پلیس، خودرو متوقف شده به پارکینگ مخصوص برده می‌شود.
در فرانسه، پارک کردن خودرو جلوی شیر آب آتش نشانی ممنوع است. در پاریس، گذاشتن خودرو در یک نقطه مشخص از یک معبر عمومی برای بیش از 24 ساعت غیرقانونی است. پارک کردن کاروان در خیابان‌های پاریس و برخی شهرهای شلوغ در هر زمان و ساعتی ممنوع است.
در بسیاری از شهرها و شهرک‌های فرانسه خیابان‌ها و مناطق بزرگی وجود دارد که با نام «مناطق آبی» (zone bleue) شناخته می‌شوند. این خیابان‌ها با تابلوهایی با علامت‌ «خیابان آبی» نشان داده می‌شوند. رانندگان مجازند به مدت یک ساعت بین ساعت 09:00 تا 12:00 و یا از ساعت 14:00 تا 19:00 از دوشنبه تا شنبه و بدون هر گونه محدودیتی خارج از این ساعات یا در روزهای یکشنبه و تعطیلات رسمی، خودرو خود را در این مناطق پارک کنند.
هزینه پارک خودرو در فرانسه
پارک کردن در بسیاری از معابر به خصوص در شهرهای بزرگ فرانسه هزینه دارد. در بسیاری از مناطق مهم فرانسه، دستگاه تهیه بلیط (horodateurs) قرار داده شده است. اگر روی تابلوی پارکینگی کلمه (Horodateur) نوشته شده یا تابلوی (Stationnement payant) وجود داشته باشد، به این معنی است که شما باید از دستگاه نزدیک آن پارکینگ، بلیط تهیه کنید.
هزینه پارک خودرو در پارکینگ‌های دستگاهی ذکر شده، حدود 0.65 تا 1 یورو در ساعت است. در برخی شهرها پارک خودرو در پارکینگ برای 30 دقیقه رایگان است اما بعد به ازای افزایش زمان توقف خودرو مبلغ پرداختی بیشتر می‌شود. در این پارکینگ‌ها، پارک خودرو به مدت یک ساعت 0.30 یورو، به مدت 90 دقیقه 0.65 یورو و به مدت دو ساعت 1.55 یورو هزینه دارد. در بسیاری از پارکینگ‌ها یک خودرو بیشتر از این بازه زمانی (2 ساعت) نباید پارک باشد و بعد از گذشت این زمان، شخص باید جریمه بپردازد.
هزینه پارک خودرو در پارکینگ‌های مسقف و عمومی کمی بیشتر است. در بیشتر شهرهای فرانسه، قیمت پارکینگ از 0.30 یورو تا 2 یورو در ساعت و 2.50 تا 15 یورو برای 24 ساعت متغیر است. پارکینگ‌های مرکز پاریس 1.50 تا 3 یورو در ساعت و 12 تا 20 یورو برای 24 ساعت هزینه دارند. همچنین در فرانسه می‌توان «بلیط‌های ماهانه» پارکینگ خریداری کرد. در صورت پارک مکرر خودرو، خرید این بلیط‌ها بسیار به صرفه است و هزینه‌های صاحب اتومبیل را کاهش می‌دهد.
معضل پاریس چگونه حل می‌شود؟
با وجود تمام قوانین و شرایط ذکر شده باید اعتراف کرد که در فرانسه مشکلاتی در زمینه پارک خودرو وجود دارد. این مشکلات به خصوص در قلب پاریس خود را نشان می‌دهد. پارک کردن خودرو در پاریس معمولا چیزی شبیه یک کابوس است. پاریسی‌ها آنارشیست‌های پارک خودرو هستند. آنها در زمینه پارک کردن، قهرمان هنر خلاقانه‌اند. شما در خیابان‌های پاریس بارها اتومبیل‌هایی را مشاهده می‌کنید که با فاصله‌ی میلی‌متری از هم پارک شده‌اند یا تعدادی خودرو را می‌بینید که در یک فضای واحد و کوچک فشرده شده‌اند. پارک کردن خودرو در گوشه و کنار خیابان‌ها و حتی روی پیاده روها یک رفتار روزمره و عادی در پاریس است.
با این حال، توجه داشته باشید که قانون در این زمینه روز به روز سخت‌گیرانه‌تر عمل می‌کند. به طور مثال، اگر یک راننده، خودرو خود را به‌طور غیرقانونی یا در یک مکان غیر مجاز (مثلا چسبیده به یک خودرو دیگر یا روی پل یا پیاده‌رو) پارک کند، در صورتی که خودرو آسیب ببیند، بیمه هیچ هزینه‌ای را متقبل نمی‌شود.
به جز این، مقامات شهری پاریس هر روز بیشتر از دیروز بر استفاده از وسایل حمل‌ونقل عمومی تاکید داشته و شهروندان را به استفاده از اتوبوس و مترو تشویق می‌کنند. آنها هزینه پارکینگ را بالا برده‌اند. نبود جای پارک هم مزید بر علت شده تا این طرح موفق شود. امروزه اکثر شهروندان پاریسی از خودرو شخصی در شهر استفاده نمی‌کنند و ترجیح می‎دهند برای عبور و مرور در سطح شهر از وسایل حمل‌ونقل عمومی استفاده کنند. این رفتار فزاینده باعث شده معضل جای پارک در پاریس هر روز بیشتر از دیروز به سمت حل شدن پیش برود.