المپیک پکن اولین سری از رقابت‌های زمستانی است که با برف ۱۰۰درصد مصنوعی برگزار می‌شود. محققان می‌گویند گرم شدن کره زمین شرایطی را ایجاد می‌کند که در آینده برگزاری المپیک زمستانی ناممکن می‌شود. در واقع اگر میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای به شدت کاهش پیدا نکند، تغییر اقلیم سرنوشت بازی‌های المپیک زمستانی را تهدید می‌کند. محققان دانشگاه والترو در گزارشی جدید اعلام کرده‌اند که اگر همین روند ادامه‌دار شود، شهرهایی که تاکنون میزبانی کرده‌اند آنقدر گرم می‌شوند که امکان برگزاری دوباره این رقابت‌ها را نخواهند داشت و تا سال ۲۰۸۰ از میان ۲۱ شهری که میزبان المپیک زمستانی بوده‌اند به جز یکی، ساپورو در ژاپن، قادر به برگزاری دوباره رقابت‌ها نخواهند بود. ۶ شهر «لب مرز» قرار خواهند داشت و ۱۴ شهر دیگر «غیر قابل اطمینان» خواهند بود. یعنی شرایط مناسب برف و ایمنی ورزشکاران را نمی‌توان تامین کرد.

آیا گرم شدن کره زمین باعث لغو المپیک‌های زمستانی می‌شود؟
المپیک زمستانی ۲۰۲۲ جمعه گذشته در پکن آغاز شد و از آن زمان بحث‌های بسیاری پیرامون اثرات تغییر اقلیم بر شیوه برگزاری این رقابت‌ها شکل گرفته است. تحقیقات نشان می‌دهد برگزاری این دست از رقابت‌های زمستانی در مناطقی که آب‌وهوای خشک دارند با تکیه بر برف مصنوعی هم مشکلاتی را برای محیط زیست ایجاد کرده و هم میزان آسیب‌دیدگی ورزشکاران را افزایش داده است. برای تولید برف مصنوعی باید به منابع آبی تکیه کرد که با مصرف انرژی زیاد، مسافت طولانی را برای رسیدن به محل برگزاری طی می‌کند و اثرات محیط زیستی خود را دارد. از سوی دیگر به دلیل ویژگی‌های برف مصنوعی ورزشکاران بیشتری نسبت به گذشته دچار آسیب‌دیدگی می‌شوند.
دانیال اسکات، محقق ارشد دانشگاه واترلو معتقد است که اگر کشورهای جهان اقدامات اساسی انجام دهند و از اهداف معاهده پاریس که سال ۲۰۱۵ امضا شد، پیروی کنند، این اتفاق هم نمی‌افتد. معاهده‌ای که طبق آن نزدیک به ۲۰۰ کشور توافق کرده‌اند میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای خود را کاهش دهند تا گرم شدن کره زمین به ۲ درجه سانتی‌گراد (ترجیحا ۱.۵درجه سانتی‌گراد) محدود شود. اسکات در گفت‌وگو با ان‌پی‌آر می‌گوید در صورتی که میزان انتشار آلاینده‌ها کاهش یابد شرایط جوی محل برگزاری بازی‌های المپیک تا سال ۲۰۸۰ پایدار می‌ماند. در این تحقیق از مشارکت ورزشکاران و مربیان نیز استفاده شده که تاکنون اثرات تغییر اقلیم را در رشته ورزشی خود دیده‌اند. به گفته اسکات برخی از مربیانی که در این نظرسنجی شرکت کرده‌اند ۳۰ سال سابقه دارند: «آنها سراسر دنیا سفر کرده‌اند، بارها به همان صحنه رقابت بازگشته‌اند و دیده‌اند که برخی از رقابت‌ها مثل گذشته، منظم و بدون اختلال برگزار نمی‌شوند». چون آب‌وهوا گرم‌تر شده است.
روزی برنان، ورزشکار آمریکایی که در رقابت‌های اسکی کراس‌کانتری شرکت می‌کند، می‌گوید که برگزارکنندگان مسابقات برای دور زدن اثرات اقلیمی به تکنولوژی پناه می‌برند و نتایج مختلفی بدست می‌آورند. برنان می‌گوید: «چیزی که ما الان می‌بینیم این است که آب‌وهوای گرم‌تر شده است. بارش کم برف ما را به سمت برف مصنوعی سوق می‌دهد. برف مصنوعی مانند برف طبیعی نیست. سفت‌تر است،‌ زودتر یخ می‌زند پس سرعت روی سطح آن بالاتر است».
رقابت روی برف مصنوعی آسیب‌های شدیدی را برای ورزشکاران به همراه داشته است؛ اتفاقی که در رشته ورزشی برنان نادر است. او می‌گوید: «به نظرم در چند سال گذشته در چندین رقابت جام جهانی دیده‌ایم که ورزشکاران بر اثر افتادن، استخوان‌هایشان شکسته است».
المپیک در فضای بسته
تحقیقات اسکات نشان می‌دهد ورزشکارانی که سال ۲۰۱۴ در رقابت‌های زمستانی سوچی در روسیه شرکت کردند به اندازه دونده‌های دوی ماراتن که در دمای ۳۲ درجه رقابت می‌کنند، گرم‌شان بود. به گفته او ممکن است به نقطه‌ای برسیم که در آن رقابت‌هایی که در فضای باز برگزار می‌شوند به داخل فضاهای بسته منتقل یا در زمان دیگری در سال برگزار شوند تا با دمای بالاتر زمین هم‌خوانی داشته باشند.
رقابت‌های اسکی سرعت و اسنوبورد در حالی استارت بازی‌های المپیک زمستانی را در نزدیکی پکن زدند که در کل سال برفی به خود نمی‌بیند. مشکلی که پیرامون المپیک ۲۰۱۴ در شهر نیمه گرمسیری سوچی نیز وجود داشت.
دامنه عاری از پوشش گیاهی کوه‌های یانکینگ و ژانگ‌جاکو، جایی که رقابت‌های اسکی برگزار می‌شوند، برای اولین بار کاملا پوشیده از برف مصنوعی خواهند بود.
«کارمن دو یانگ»، استاد آب‌شناسی دانشگاه استرازبورگ که روی اثرات برگزاری بازی‌های پکن بر محیط زیست تحقیق کرده می‌گوید استفاده از برف‌پاش‌ها نه تنها انرژی زیادی مصرف می‌کند بلکه برای تولید برف از آبی استفاده می‌شود که ۳۰ کیلومتر دورتر قرار دارد.
آثار برف‌پاشی بر محیط زیست
اما تولید برف تنها دلیلی نیست که دو یانگ، بازی‌های المپیک امسال را «ناپایدارترین بازی‌های تمام دوران» می‌داند. دویانگ از فرسایش شدید خاک می‌گوید که بر اثر قطع درختان برای ایجاد پیست‌های اسکی در منابع طبیعی ایجاد شده است.
کمیته برگزاری بازی‌های پکن وعده المپیکی کم‌کربن و تا جایی که ممکن است با استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر را داده بودند. با اینکه توربین‌های بادی و مزارع خورشیدی در نزدیکی مکان برگزاری بازی‌ها تعبیه شده‌اند اما پمپ کردن انرژی‌بر آب از پایین به بالا برای درست کردن برف در منطقه‌ای که آب‌وهوای خشک دارد در محاسبات کربن خنثی نمی‌گنجد. دو یانگ معتقد است که آب‌وهوای پکن برای برف‌زایی مناسب نیست. بادهای تندی که در مناطق خشک، خاک بلند می‌کنند و روی برف می‌نشیند باعث می‌شوند تا میزان برف مصنوعی مورد نیاز دو برابر میزانی است که در کوه‌های آلپ اروپا می‌بارد. به همین ترتیب برف‌پاش‌ها باید مدت طولانی‌تری کار کنند و به آب بیشتری نیاز دارند.
زمانی که اکثر شهرهای آمریکای شمالی و اروپایی به دلیل هزینه‌های بالا و اثرات محیط زیستی رقابت‌ها در قرعه‌کشی‌های برگزاری المپیک زمستانی شرکت نمی‌کنند، این رقابت‌ها نیز به نقاط خشک،‌ کم‌آب و کم برف در آسیا منتقل شده است.
استفاده از برف مصنوعی در پکن اتفاق جدیدی نیست. سال ۲۰۱۴ در سوچی و سال ۲۰۱۸ در پیونگ یانگ، ۸۰ تا ۹۰درصد برف مصنوعی به کار رفته بود. در بازی‌های المپیک ونکوور در سال ۲۰۱۰، از بالگردهایی برای جابه‌جایی برف از ارتفاعات بالاتر به محل رقابت‌ها استفاده می‌شد. چون هوا گرم‌تر از آن بود که بتوان برف مصنوعی تولید کرد.
تحقیقات جدید نشان می‌دهد حتی زمانی که ماشین‌های برف‌پاش از انرژی‌های تجدیدپذیر استفاده کنند، اگر میزان گازهای گلخانه‌ای در جو زمین کاهش پیدا نکند به دلیل نبود شرایط ایمن و مناسب، تا سال ۲۱۰۰ نمی‌توان در ۲۱ شهر که زمانی میزبان بوده‌اند المپیک را برگزار کرد. از سوی دیگر اگر کشورهای دنیا به اهداف معاهده پاریس برسند، هشت شهر دیگر به لیست میزبانی اضافه می‌شوند. اگر روند گرم شدن زمین ادامه‌دار شود می‌توان انتظار داشت که تا ۳۰ سال آینده تعدادی از سایت‌های برگزاری رقابت‌های المپیک به سرعت از بین بروند.