اولویت اول؛ پیشگیری از تولید زباله

سیستم بازیافت زباله در کشورهای عضو اتحادیه اروپا همیشه مثال زدنی بوده است. کشورهای آلمان، اتریش و بلژیک با سیستم‌های نوآورانه و پیشرفته اقدام به بهبود فرآیندهای مدیریت زباله کرده‌اند. آلمان استفاده از دفن زباله سنتی را به طور کامل ممنوع کرده است و این تغییر کمک کرده تا تعداد اماکن دفن زباله در این کشور کاهش چشمگیری داشته باشد.
بر اساس گزارش ایمنا، اتریش نیز کشوری است که اقدامات بزرگی در زمینه مدیریت ضایعات انجام داده است. این کشور با استفاده از طرح‌های سنتی بازیافت موفق به تفکیک زباله‌ها شده است و با استفاده از قوانین مالیاتی و ایجاد انگیزه توانسته است که میزان زباله‌های دفنی خود را کاهش دهد.

در این میان، کشورهای دیگری نیز هستند که در زمینه تفکیک زباله و بازیافت اقدامات مهمی انجام داده‌اند اما در سایه اتریش و آلمان قرار گرفته‌اند. انگلیس یکی از این کشورها است. تاچندی قبل، انگلیس کشوری بدنام در زمینه بازیافت زباله بود. علت این امر هم ارسال زباله‌هایش به کشورهایی مثل چین و اندونزی برای دفع بود. اما چندی پیش دولت انگلیس قوانین مهم و ساختاری تصویب کرد تا بر اساس آن، تفکیک و بازیافت زباله به حداکثر میزان خود در این کشور برسد.
براساس گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی Law and your Environment طرح اخیر سازمان بازیافت پسماندهای انگلیس، کیسه‌های زباله از طریق یک سرویس آنلاین جدید تحویل داده می‌شوند و اگر تعداد کیسه‌ها بیشتر از میزان استاندارد باشد، افراد برای جمع‌آوری آنها باید هزینه پرداخت کرده و علت این افزایش زباله را توضیح دهند.
در لندن، بیشتر مردم از کیسه‌های بازیافتی استفاده می‌کنند و این کیسه‌ها از رنگ صورتی به رنگ شفاف تغییر یافته است. همچنین به جای رها کردن کاغذ در زباله‌های دیگر از کیسه‌های پلاستیکی روشن برای جمع‌آوری آنها استفاده می‌شود.
در شهر لیدز که سرآمد شهرهای انگلیس در زمینه بازیافت زباله است، سالیانه تقریباً 40 درصد از زباله‌های جمع‌آوری شده از 346 هزار خانوار بازیافت می‌شود. آنچه سیستم بازیافت شهری در این منطقه را از دیگر شهرهای انگلستان متمایز می‌کند، ارائه خدمات مربوط به مدیریت پسماندهای خیابانی است. سازمان محیط زیست Hubbub شهر لیدز از سال 2018 پروژه‌ای به منظور مدیریت پسماند آغاز کرد که طی آن 186 منطقه بازیافت در سراسر شهر معرفی شد و از این طریق، 1.2 میلیون فنجان قهوه، 160 هزار بطری پلاستیکی و 140 هزار قوطی جمع‌آوری شد.
در طرح جامع بازیافت زباله شهر لیدز انگلیس، سطل‌های حباب‌ساز و دستگاه‌هایی که در ازای دریافت زباله جایزه می‌دهند، در سراسر شهر نصب شد تا مردم تشویق به همکاری با پروژه بازیافت شوند.
طرح سلسله مراتب زباله
بر اساس گزارش پایگاه Law and your Environment، سیاست‌های سراسر بریتانیا در مورد تفکیک زباله و بازیافت بر اساس قوانین و ساختار قانونی اتحادیه اروپا و به خصوص سیستم «سلسله مراتب زباله» (Waste Hierarchy) بنا شده است. بر اساس این سیستم، اولویت در بازیافت باید اول پیشگیری از تولید زباله بیشتر باشد و سپس آماده‌سازی برای استفاده مجدد و بازیافت از طریق سایر روش‌ها و یا تبدیل به سایر کالاها.
بر اساس طرح سلسله مراتب زباله، یک هدف کلیدی از سیاست دولت، کاهش سطح زباله‌هایی است که به محل دفن زباله می‌روند. قانون محیط زیستی سال 2010 (و طرح کمک هزینه دفن زباله) محدودیت‎هایی را بر نوع و میزان زباله‌هایی که می‌توان در محل‌های دفن زباله در انگلستان و ولز دفع کرد، اعمال می‌کند. اسکاتلند و ایرلند شمالی نیز مقررات مشابهی برای دفن زباله اعمال کرده‌اند.
همانطور که در بالا نیز گفته شد، یکی از اقدامات اصلی بریتانیا، فرهنگ سازی در زمینه تفکیک زباله و بازیافت بیشتر برای مردم و سازمان‌ها بوده است. دولت اقدامات متعددی برای تشویق عموم مردم به در نظر گرفتن زباله به عنوان یک منبع انرژی و خو گرفتن با فرهنگ بازیافت انجام داده است. به عنوان مثال، دولت ولز در سال 2011 هزینه‌‎ی خرید کیسه‌های حمل یکبار مصرف را بالا برد. در اکتبر 2015، دولت انگلیس هم در همین راستا، قیمت کیسه‌های پلاستیکی یکبار مصرفی را که توسط خرده‌فروشان در انگلستان توزیع می‌شود، بالا برد. هدف از این سیاست‌ها تشویق مردم به استفاده مجدد از کیسه‌های خرید و کاهش تولید زباله بوده است.
سیاست انگلیس در قبال زباله‌های صنعتی
همچنین، بر اساس گزارش Law and your Environment، میزان زباله‎ی تولید شده توسط صنایع و مشاغل سراسر بریتانیا بسیار بسیار زیاد است. دولت بریتانیا در همین زمینه قوانینی تصویب کرده است تا میزان زباله تولید شده توسط بخش تجاری و صنعتی را کم کند.
سیاست‌های متفاوتی برای ترغیب مشاغل و صنایع به کاهش ضایعات و زباله‌های صنعتی به کار گرفته شده است. به عنوان مثال، بر اساس مقررات تصویب شده در سال 2007، تولید کنندگان و کارخانه‌ها موظفند محصولات خود را به گونه‌ای طراحی کنند که در پایان چرخه عمر محصولات، جداسازی و بازیافت آن کالا آسان و بی‌هزینه باشد. همچنین بر اساس این قوانین، کارخانه‌ها موظفند عمر دستگاه‌ها و کالاهای خود را بالا ببرند تا از میزان دور ریز کالاهای مصرفی کم شود.
همچنین در انگلستان قوانینی در رابطه با دفع زباله‌های خطرناک تصویب شده است. بر اساس این قوانین، دفع اسید‌ها، مایعات خطرناک، باتری‌ها، لاستیک‌ها و … در محل‌های دفن زباله در بریتانیا امکان‌پذیر نیست. سازمان محیط زیست نیز وظیفه دارد تولیدکنندگان را راهنمایی کند که چگونه زباله‌های خطرناک خود را جابه‌جا یا دفع کنند. هدف بریتانیا از این سیاست در وهله اول کاهش میزان و سطح خطر زباله‌های تولید شده است و بر اساس آمار منتشر شده، تا حد زیادی توانسته در این زمینه موفق باشد.