جنجال مخبر

«معاون رئیس جمهور ایران به استفاده از سفارتخانه‌ها برای دور زدن تحریم‌ها اذعان کرد» این تیتری است که برخی رسانه‌های اروپایی و غربی در بخش فارسی و انگلیسی خود برای توصیف اظهارات معاون اول رئیس دولت سیزدهم استفاده کردند. ماجرا از اظهارات محمد مخبر در پنجمین روز «گردهمایی سفرای ایران در کشورهای همسایه» آغاز شد. او در بخشی از این اظهارات که از سوی رسانه‌های مختلف از جمله خبرگزاری دانشجو و صداوسیما هم منتشر شده، به یکی از راه‌های ایران برای دور زدن تحریم‌ها در زمینه واردات واکسن اشاره کرد و گفت: «بخشی از تجهیزات تولید واکسن را تحت عنوان اسباب خانه سفیر به کشور وارد کردیم.» او بلافاصله بعد از بیان این مطالب، اصطلاحا متوجه «گاف» خود شد و گفت: «شاید نباید این حرف‌ها را می‌زدم ولی به زبان آمد و گفتم.» همین حرف‌ها با انتقادات بسیاری در شبکه‌های اجتماعی مواجه شد. فعالان رسانه‌ای، چه اصولگرا و چه اصلاح‌طلب این اظهارات را خلاف منافع ملی توصیف کرده و همزمانی آن با مذاکرات هسته‌ای را شائبه برانگیز خواندند.
انتقادات آنقدر ادامه داشت تا وزارت امور خارجه را هم مجبور به واکنش کرد. وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی بامداد پنجشنبه به مساله واکنش نشان داد و در بیانیه‌ای تاکید کرد: «ویدیوی چندثانیه‌ای که از اظهارات راهبردی و راه‌گشای نزدیک به یک‌ساعته معاون اول محترم رئیس‌جمهور منتشر شده، به صورت ناقص و بدون توجه به مقدمه و موخره بیان‌ شده از طرف ایشان بازنشر شده است. ضمن اینکه مباحث مطرح شده در این نشست و نیز برخی جلسات دیگر که در روزهای قبلی همایش سفرا مطرح شده بود، به دلیل اهمیت موضوعات، کاملا جنبه داخلی و عملیاتی داشته و بنایی به انتشار عمومی و رسانه‌ای شدن آنها نبوده که متاسفانه در این زمینه دقت نظر لازم توسط یکی از خبرگزاری‌‌ها صورت نگرفته و بخش‌هایی تقطیع شده از آن انتشار یافته است.» همزمان با این اقدام و براساس توئیت‌های برخی فعالان رسانه‌ای اصولگرا، از دفتر معاون اول رئیس دولت سیزدهم با آنان تماس گرفته شده و توضیحاتی به آنان داده شده است. علی قلهکی یکی از این افراد است. او توضیحات ارائه شده را اینطور نقل کرده است: «جلسه غیررسمی و دارای طبقه بندی بوده؛ نشستِ کاری و بدون حضور خبرنگاران برگزار شده است. با سهل انگاری عوامل و بی‌توجهی برخی، تصویربردار یک خبرگزاری فیلم گرفته (تلویزیون خبرگزاری) و ۳۰ ثانیه از صحبت های یک‌ساعته را منتشر شده است. هم وزارت خارجه و هم خبرگزاری مربوطه گفته‌اند که از دستمان در رفته است. آقای مخبر اگر در جلسه داخلی با سفرا این حرف را نزند کجا بگوید؟! آنهم از باب تشکر از سفرا که شما زحمات زیادی کشیده اید و حتی از اعتبار شخصی خود هم برای واکسن هزینه کرده اید.» این در شرایطی است که مخبر خود پس از پایان همین بخش از اظهاراتش درباره دور زدن تحریم‌ها از طریق سفیر ایران برای واردات ابزار ساخت واکسن، بر اشتباهش پی برد و تاکید کرد که نباید این حرف‌ها را می‌زده ولی «به زبان»اش آمده است. مساله دیگر آن است که اگر جلسه غیررسمی بوده، چرا دوربین خبرگزاری‌ها فعال بوده است؟ سابقه نشان داده که در جلسات غیررسمی اجازه حضور خبرنگاران داده نمی‌شود. با این حال به نظر می‌رسد بازهم قرار است انگشت اتهام به سمت رسانه‌ها بلند شود نه مسئولی که در زمان و مکان اشتباه اظهاراتی اشتباه را به زبان آورده است.