رفع یکی از موانع توافق

«به دلیل اتمام بخش اصلی بررسی‌های قضایی-امنیتی بر روی دوربین‌های آسیب‌دیده و همچنین نظر به اقدام آژانس در محکوم کردن خرابکاری در مجتمع تسا و پذیرش بررسی فنی دوربین‌ها از سوی کارشناسان ایران قبل از نصب، ایران در اقدامی داوطلبانه ، اجازه جایگزینی دوربین‌های جدید به جای دوربین‌های اسیب دیده را به آژانس داده است.» این خبری است که دیروز نورنیوز، رسانه متعلق به دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی منتشر کرد. این رسانه همچنین تاکید کرد: «نکته مهم اینکه صدور این مجوز به هیچ وجه نقض کننده قانون مجلس شورای اسلامی نبوده و بر اساس همان قانون، تصاویر ضبط‌شده توسط این دوربین‌های جدید مانند تصاویر دوربین‌های قبلی در اختیار آژانس قرار نخواهند گرفت و همچنان نزد سازمان انرژی اتمی ایران محفوظ خواهند ماند.» این در حالیست که یک منبع نزدیک به تیم مذاکره‌کننده ایران به خبرگزاری «ایلنا» گفته است: «طی مذاکره ایران با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مقرر شد تا در ازای محکومیت اقدام تروریستی صورت گرفته در سایت تسا از سوی این نهاد،‌ ایران نیز اجازه نصب دوربین‌ها را صادر کند.» او تاکید کرده که صدور اجازه بازرسی از تسا «داوطلبانه» نبوده است. این توافق پس از آن حاصل شد که رسانه‌های اروپایی از ایجاد بن بست در مذاکرات وین خبر داده بودند. بن بستی که با بیانیه اخیر آلمان، فرانسه و بریتانیا به نوعی آن را تایید کرد. این کشورها در بیانیه خود آورده بودند: «ایران 2 سال است که در حال انجام دادن اقداماتی بی‌سابقه است و اخیرا حساس‌ترین تخطی‌ها از برجام [توافق هسته‌ای] را سرعت بخشیده است. ایران همچنین نظارت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را کاهش داده و باعث شده است جامعه بین‌المللی اطلاع کمتری از وضعیت برنامه هسته‌ای ایران داشته باشد. برنامه هسته‌ای ایران هیچ‌گاه به اندازه امروز پیش‌رفته نبوده است. این توسعه هسته‌ای در حال تضعیف صلح و امنیت بین‌المللی و نظام جهانی منع اشاعه تسلیحات هسته‌ای است.»ماجرای مرکز غنی سازی کرج یکی از آخرین اقدامات خرابکارانه‌ای بود که در تاسیسات هسته‌ای ایران صورت گرفت. محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران یکشنبه، یازدهم مهر برای توضیح درباره انفجار در تاسیسات هسته‌ای کرج به اعضای کمیسیون اصل نود به مجلس رفت. او در ویدیویی که در رسانه‌های ایران منتشر شده می‌گوید: «مجتمع تسای کرج با حادثه تروریستی از سوی رژیم صهیونیستی مواجه بوده است». این مقام مسئول همچنین گفته بود که جزئیات این «حادثه مهم» به اطلاع آژانس بین‌المللی انرژی اتمی رسیده و «لذا آژانس باید ابتدا موضع خود را نسبت به آن حادثه روشن کند.» بدین ترتیب به نظر می‌رسد تغییر موضع ایران و اقدام داوطلبانه تهران پس از آن صورت گرفته که آژانس پذیرفته اسرائیل را محکوم کند، همان چیزی که منبع «ایلنا» در تکذیب اظهارات منتشر شده به نقل از دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی به زبان آورده بود. حسین امیرعبداللهیان، رئیس دستگاه دیپلماسی ایران بدون اشاره به پذیرش این مهم از سوی آژانس، تاکید کرد: «به توافق خوبی با آژانس دست پیدا کردیم که می‌تواند برخی نگرانی های ادعایی درباره برنامه هسته‌ای صلح آمیز ایران را بر طرف کرده و تداوم بیش از پیش همکاری‌های متقابل با آژانس را به دنبال داشته باشد.» سوی دیگر میدان اما اظهارات رافائل گروسی، دبیر کل سازمان بین‌المللی انرژی اتمی چندان نشان از توافق ندارد. او حداقل تا لحظه نگارش این گزارش حاضر نشده اسرائیل را به واسطه حمله به مرکز هسته‌ای «تسا» در کرج محکوم کند ولی در عوض، همکاری ایران با آژانس را به عنوان یکی از راه‌های دستیابی به توافق برشمرده است. او گفته است: «مذاکرات هسته‌ای در وین بدون تکمیل بازرسی‌های هسته‎ای در ایران، به نتیجه نمی‌رسد. بازرسی از تاسیسات هسته‌ای ایران به طرف‌های دیگر مذاکرات تضمین و اطمینان می‌دهد. آنچه که امروز در وین مطرح می‌شود، بازگشت به توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ است. ایران فعالیت‌های هسته‌ای خود را افزایش داده و از همه خطوط عبور کرده است. نقش ما این است که اطمینان حاصل کنیم که ایران هر توافقی را که می‌توان به دست آورد، اجرا می‌کند. بازرسی‌های ما از تاسیسات هسته‌ای ایران ماهیت برنامه ایران را مشخص می‌کند. ایران نباید درها را به روی بازرسان آژانس ببندد. به نفع ایران است که با آژانس به طور شفاف همکاری کند. ما می‌خواهیم بدانیم که هر گرم از اورانیوم غنی شده ایران در کجا انبار و نگهداری می‌شود.»با این حال انتظار می‌رود تفاهم حاصل شده میان ایران و آژانس بین المللی انرژی اتمی برای اندکی هم که شده بر روند مذاکرات وین اثر گذار باشد. کندی روند مذاکرات موضوعی است که ایران آن را برگردن آمریکا و اروپا می‌اندازد و آنان نیز تهران و خواسته‌هایش را عامل این کندی اعلام می‌کنند. روسیه در ایران میان تلاش می‌کند هم از موضع تهران حمایت کند و هم کشورهای اروپایی و آمریکایی را پای میز مذاکرات نگه دارد. دمیتری پولیانسکی، معاون سفیر روسیه در سازمان ملل متحد در نشست شورای امنیت هم از کندی روند مذاکرات انتقاد کرده و هم از برخی اظهارات طرف‌های غربی. او گفته است: «مذاکرات وین در حال حاضر در کانون توجه بین‌المللی قرار دارد. همکاران ما اکنون وظیفه‌ای خطیر در بازگرداندن اجرای برجام به همان چارچوبی دارند که اولین بار مورد توافق قرار گرفته بود. ما باید کمکشان کنیم. ما تنها با نشان دادن خویشتن‌داری استراتژیک و دوری کردن از متشنج کردن جو حاکم می‌توانیم موفق به انجام دادن این کار شویم. این شامل حال تمامی اعضای برجام می‌شود، همچنین شورای امنیت و همسایگان ایران در منطقه.»