بازی دو سر باخت

اوایل آبان‌ماه بود که خبری در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد: «قطع نخل‌های ایران برای ارسال به قطر». تصویری هم از این نخل‌ها منتشر شد. نخل‌های قطور و بلند قامت در یکی از جاده‌های مرزی استان بوشهر سوار بر یک کامیون. این تصویر انتقادهای بسیاری را برانگیخت. صداوسیما همان زمان در گزارشی به موضوع پرداخت و نه تنها صحت و سقم ماجرا را تایید کرد بلکه بی‌آبی و خشکی را یکی از اصلی‌ترین دلایل این صادرات نخل اعلام کرد. بنابراین گزارش، هر نخل حدود یک و نیم میلیون تومان به فروش می‌رسد. خریداران اما سودهای کلان‌تری می‌برند. هدف آن‌ها صادرات نخل‌ها به قطر است. محل برگزاری جام جهان 2022. مسئولان مربوطه اما به روشنی درباره این موضوع صحبت نکردند تا اینکه دیروز معاون فنی گمرک ایران سرانجام صادرات نخل‌ها را تایید کرد. خبرگزاری ایسنا به نقل از ارونقی نوشت: «در هفت ماه ابتدایی امسال، صادرات قطعی نخل و نهال خرما، بیش از ۶۵۰ نفر بوده که از این میزان، ۶۰۰ نفر نخل و مابقی نهال خرما بوده است. در فاصله مهر تا آبان امسال در گمرک منطقه ویژه اقتصادی بوشهر چهار فقره اظهارنامه صادراتی نخل ثبت شده که در مجموع ۵۸۸ اصله نخل به وزن ۶۰۰ نفر به ارزش ۱۳6 هزار دلار و همگی صادرات به مقصد قطر بوده است.» این مقام مسئول در گمرک ایران با اشاره به این که در صادرات نخل از گمرک بوشهر، با توجه به حساسیت کالای اظهاری، قبل از اتمام تشریفات گمرکی مسئولان وزارت جهاد کشاورزی استان بوشهر از آن بازدید کرده بودند گفت: «این محموله‌ها بعداز اخذ مجوز لازم از جمله قرنطینه نباتی و مجوز سازمان جهاد کشاورزی استان بوشهر و بارگذاری آن در سامانه جامع امور گمرکی صادر شده است.»این اما پایان ماجرا نیست. نکته مهم اظهارات این مقام مسئول در گمرک ایران، جایی است که خبر از برگشت این نخل‌ها می‌دهد. او گفته است: «با وجود صادرات صورت گرفته تعداد کل نخل‌های صادر شده یعنی مجموع ۵۸۸ نفر به قطر، به ایران برگشت خورده است.» این مقام مسئول درباره سرنوشت این نخل‌ها نیز بیان کرد: «بعد از برگشت خوردن نخل ها، صاحب کالا بار دیگر نسبت به اظهار این محموله ها از محل اظهارنامه صادرات برگشتی تحت عنوان کالای صادرات برگشتی اقدام و مجددا مجوزهای لازم از جمله قرنطینه سازمان جهاد کشاورزی استان را اخذ کرده و در حال انجام تشریفات برای ورود به کشور است.» او علت برگشت خوردن این نخل‌ها را اعلام نکرده ولی خبرگزاری فارس 30 آبان به نقل از زهرا جلیلی مقدم، مدیرکل دفتر میوه‌های گرمسیری و نیمه گرمسیری وزارت جهاد کشاورزی نوشته است: «غالب کشورها به دلیل احتمال جابجایی آفات از جمله سوسک سرخرطومی حنایی، سوسک کرگدنی و سوسک شاخک بلند از واردات نخل با ُقطر تنه بیش از 15 سانتی متر جلوگیری می‌کنند.» او جایگزینی نخل‌ها را یکی از عوامل قطع شدن این نخل‌ها عنوان کرده و گفته است: «غالبا در باغاتی که جایگزینی ارقام تجاری صورت گرفته، درختان مُسن حذف شده برای تهیه زغال، پنیر خرما و با ظرفیت کم برای صنایع جانبی مانند نئوپان سازی به کار می‌رود که یکی از برنامه‌های وزارت جهاد کشاورزی توسعه صنایع وابسته به خرما جهت استفاده از ضایعات تنه و برگ خرما و تولید محصول با ارزش افزوده بالا استفاده می‌شود.»