اختلافات سیاسی چین و آمریکا چالش بزرگ «کوپ26»

کمتر از 2 ماه مانده به اجلاس آب‌وهوایی کوپ 26، بزرگترین چالش این اجلاس مشخص شد. چین اختلافات سیاسی میان این کشور و آمریکا را جدا از مسائل اقلیمی نمی‌بیند و بنابراین قصد ندارد تقاضای آمریکا برای کاهش بیشتر انتشار کربن و احتمالا تصمیمات جمعی دیگر در این زمینه را در اجلاس کوپ 26 بپذیرد. دیپلمات ارشد چین به نماینده رئیس جمهور آمریکا در امور اقلیمی گفته است: «نمی‌توان مسائل آب‌وهوایی را جدا از خرابی گسترده روابط بین دو کشور دید.»

بیست‌وششمین اجلاس بحران آب‌وهوایی سازمان ملل متحد «کوپ 26» در کمتر از 2 ماه دیگر در گلاسکو برگزار می‌شود. بسیاری از دانشمندان، کارشناسان و فعالان محیط زیست امید دارند تا تصمیمات گرفته شده در این نشست، به ویژه در زمینه انتشار کربن بیش از آن چیزی باشد تا کنون بر سر آن توافق شده است چرا که اکنون دستیابی به هدف افزایش 1 و نیم درجه‌ای گرمایش زمین تا سال 2025 سخت‌تر از آن چیزیی که تصور می‌شد به نظر می‌آید. اما اکنون اختلافات سیاسی میان آمریکا و چین به چالش بزرگی برای گرفتن تصمیمات جدید در زمینه کاهش انتشار کربن تبدیل شده است.
به گزارش پیام ما به نقل از رویترز، کارشناسان می‌گویند امتناع چین از پذیرش درخواست‌ها برای کاهش بیشتر انتشار کربن در سفرهای اخیر نمایندگان ارشد اقلیمی ایالات متحده و بریتانیا ممکن است پیشرفت اجلاس جهانی آب‌وهوایی گلاسکو (کوپ 26) که در ماه نوامبر برگزار می‌شود را تضعیف کند.
چین درخواست جان کری نماینده ویژه رئیس‌جمهوری ایالات متحده در امور اقلیم را برای تقویت اهداف انتشار گازهای گلخانه‌ای در آستانه اجلاس کوپ 26 را رد کرد و گفت: «نمی‌توان مسائل آب‌وهوایی را جدا از خرابی گسترده روابط بین دو کشور دید.»
این تغییر لحن چین در روابط آب‌وهوایی میان این دو بزرگترین تولیدکنندگان گازهای گلخانه‌ای در جهان، شتاب مذاکرات گلاسکو را تضعیف می‌کند و در تضاد با همکاری دو کشور در سال 2015 است که راه را برای توافقنامه آب‌وهوایی مهم پاریس هموار کرد.
پس از آنکه دونالد ترامپ، رئیس جمهور سابق آمریکا تعهدات این کشور در مورد تغییرات آب‌وهوایی را رد کرد و به ویژه پس از خروج از توافقنامه پاریس و همچنین بعد از وخیم شدن روابط بین دو کشور در دوران ترامپ در زمینه تجارت، حقوق بشر و مسائل ژئوپلیتیکی، چین دیگر در مورد درخواست‌ها برای کاهش بیشتر کربن احساس وظیفه نکرد.
زو جی، رئیس بنیاد انرژی چین که عضو هیات چینی در توافقات پاریس در سال 2015 بود، می‌گوید: «چین و ایالات متحده هنوز در مورد مسائل آب‌وهوایی تفاهم دارند، اما مشکل بزرگتر اکنون تفاوت در مواضع سیاسی دو طرف است. توازن قدرت و نفوذ دو طرف تغییر کرده است.»
ایالات متحده می‌گوید چین، بزرگترین تولید کننده گازهای گلخانه‌ای جهان، علی‌رغم تعهد خود به اهداف برنامه «صفر خالص» که در مورد به صفر رساندن تولید گازهای گلخانه‌ای تا سال 2060 است، به اندازه کافی عمل نکرده است. آمریکا می‌خواهد چین متعهد شود که زودتر اوج انتشار را رد کند و بیشتر در جهت کاهش مصرف زغال‌سنگ که منبع کلیدی گازهای گلخانه‌ای است، اقدام کند.
اما چین می‌گوید همچنان با قدرت به این برنامه عمل می‌کند. رئیس جمهور چین، شی جین پینگ بارها وعده داده است که قدرت برنامه ملی مشارکت‌های تعیین شده را افزایش می‌دهد تا اهداف مربوط به انتشار گازهای گلخانه‌ای که هر کشور باید طبق توافقنامه پاریس به آن عمل کند، انجام شود و نشان دهنده تعهد چین برای رسیدن به هدف ماموریت «صفر خالص» تا 2060 باشد.
زی ژنهوا، نماینده ارشد چین در مسائل اقلیمی در ماه اوت گفته بود که چین به خودی خود تعهدات بیشتری را هم تقویت کرده است، از جمله هدف جدید برای انرژی‌های تجدیدپذیر و تعهد به رساندن انتشار گازهای گلخانه‌ای به اوج «قبل» از سال 2030 به جای «حدود» سال 2030.
چین همچنین گفته است که از سال 2026 مصرف زغال‌سنگ را قطع می‌کند و از 2030، 25 درصد از انرژی خود را از منابع سوخت‌های غیرفسیلی تولید می‌کند.
منابع دیپلماتیک ایالات متحده گفته‌اند که دولت چین مایل نیست به فشارهای خارجی در مورد کاهش مصرف زغال‌سنگ پاسخی بدهد. چین بزرگترین مصرف کننده زغال‌سنگ در جهان است و این صنعت کارگران زیادی را مشغول به کار می‌کند.
لی شو، کارشناس آب‌وهوا در موسسه گرین اسپیس می‌گوید: در میان همه عدم قطعیت‌ها، یک چیز روشن شده است، پکن تسلیم قدرت‌های خارجی نمی‌شود. بهترین راه برای پیشبرد اقدامات اقلیمی در چین، هماهنگ کردن آن با منافع شخصی چین است.
چین باید برنامه‌های مشارکت ملی به روز شده‌ و جدیدی را قبل از شروع اجلاس کوپ 16 تصویب کند.
اما تحلیلگران انتظار دارند چین به جای معرفی تعهدات جدید، جزئیات بیشتری در مورد نحوه دستیابی به اهداف بلند‌مدت موجود که توسط نخست وزیر لی کیچیانگ «بسیار سخت» توصیف شده‌اند، ارائه دهند.
هفته گذشته، مرکز همکاری‌های بین‌المللی چین در زمینه محیط زیست و توسعه که یک نهاد مشورتی دولتی است، توصیه کرد که چین در برنامه جدید خود سقف انتشار گازهای گلخانه‌ای تا سال 2025 را تعیین کند.
با این حال، مشخص نیست که آیا دولت تغییرات بزرگتری در برنامه‌های ملی خودش اعمال می‌کند یا خیر اما با وجود اظهارات چین پس از دیدار با جان کری دلیلی برای خوش بینی وجود ندارد.
ایالات متحده امیدوار بود که مباحث مربوط به آب‌وهوا از موضوعات مورد اختلاف چین و آمریکا مانند حمایت از تایوان و اتهامات نقض حقوق بشر، مستقل باقی بماند.
اما وانگ یی، دیپلمات ارشد چینی در دیدار با کری گفت که «واحه» همکاری‌های اقلیمی را نمی‌توان از «بیابان» دیپلماتیک بین چین و آمریکا جدا کرد.
همچنین زو رئیس بنیاد انرژی چین گفته است: پکن همچنین به دنبال اطمینان از این است که واشنگتن می‌تواند به تعهدات خود عمل کند؟
او گفت: اگر ترامپ یا شخصی با دیدگاه‌های مشابه بازگردد، این موضوع نگران کننده است که آیا سیاست‌های آب‌وهوایی ایالات متحده تغییر دیگری خواهند داشت یا خیر.
الکس وانگ، کارشناس حقوق محیط زیست در دانشگاه کالیفرنیا گفت که بهترین راهی که ایالات متحده می تواند بر اقدامات اقلیمی چین تأثیر بگذارد اعلام کردن اقداماتش است اما ایالات متحده نیز تقریباً به اندازه کافی کار نکرده است بنابراین یکی از بهترین روش‌هایی که ایالات متحده می‌تواند در حال حاضر انجام دهد اقدامات اقلیمی قاطع و بادوام در داخل کشور است.