با کم‌آبی شدید باید‌سازگار شویم

به‌دلیل افت شدید بارندگی در سال آبی 99-1400 ، در تابستان با مشکل کم‌آبی روبه‌رو هستیم. تا پایان سال ۹۹ تنها چهار استان کشور بارش‌ نرمال داشته‌اند. استان‌های سیستان و بلوچستان و هرمزگان بین ۸۰ تا ۸۵ درصد کاهش، نسبت به بارش متوسط و نرمال را در سال پیش داشته‌اند. متوسط بارندگی‌های کشور ما در سال آبی ۹۸- ۹۷ با ثبت ۳۴۲ میلی‌متر سبب شد این سال رکورد پربارش ترین سال را در ۵۰ سال گذشته بزند. هرچند در سال بعد یعنی ۹۹-۹۸ میزان بارش ۳۱۷ میلی‌متر بود و میانگین کمتری ثبت شد. رییس مرکز ملی خشکسالی و مدیریت بحران سازمان هواشناسی در فروردین 1400 گفت که بارش های بهار امسال حدود ۸۵ درصد زیر حد نرمال بارش‌های بهاری بوده است. براساس آمار درحالی‌که باید متوسط بارش‌های بلند مدت ۱۲۷ میلی‌متر باشد، این مقدار امسال به ۴ میلی‌متر رسیده است. به زبان دیگر در فروردین که بارش‌های بسیار کمی داشتیم.
سازمان جهاد کشاورزی خوزستان روز شنبه هفتم فروردین از نابودی حدود ۱۰۰ هزار هکتار از گندمزارهای دیم این استان به‌دلیل خشکسالی و کمبود بارش در سال زراعی ۱۳۹۹-۱۴۰۰ خبر داد. وضعیت بحرانی آب در استان سیستان و بلوچستان از خالی شدن بعضی روستاها در این استان از سکنه و موج مهاجرت را از آن موجب شده است. یک راهکار مهم برای نفوذ بارش‌ها در زمین و ذخیره‌ آن است که قدرت اکوسیستم را در مواجهه با خشکسالی‌های بعدی بالا می‌برد و با استفاده از این امکان در ترسالی، خسارت سیل در خشکسالی و مشکلات کم آبی را به حداقل می‌رساند و باعث پایداری اکوسیستم منطقه می‌شود. در لایحه بودجه سال ۱۴۰۰، بودجه‌ای حدود ۲۸ میلیارد و ۳۰۰ میلیون تومان (حدود 1.4 میلیون دلار) برای عملیات آبخیزداری، ایمن‌سازی حوضه‌های آبخیز در برابر سیل و حفاظت از خاک در نظر گرفته شده است. در حال حاضر احداث یک مترمکعب سازه مکانیکی و سنگی حدود ۵۰۰ هزار تومان هزینه دارد.
مدیریت ریسک شامل پیشگیری، اجتناب، آمادگی، پاسخ و بازسازی است . در مدیریت آب، مدیریت ریسک سوانح مستلزم شناسایی مناطق مستعد مخاطرات و اقدامات حفاظتی اعم از سازه‌ای و غیر سازه‌ای با هدف کاهش معرضیت و آسیب پذیری در برابر مخاطرات است. فرایند برنامه ریزی اضطراری افراد ، تیم ها ، سازمان ها و جوامع را قادر می کند تا روابط کاری برقرار کند که هنگام مواجهه با یک بحران به کار بیاید. مدیریت اضطراری مخاطرات آب و هوایی از جمله سوانح بطئی (خشکسالی) و سریع (سیل) است. بخشی از عملیات اضطراری استقرار سازه های کنترل موقت سیلاب، مخازن آب یا توزیع آب و بطری و مواد غذایی دستگاه‌های تصفیه آب متحرک و سرویس‌های بهداشتی است. واکنش‌های اضطراری محدودیت‌های آب و سهمیه بندی نیز هست.
در خشکسالی، واکنش‌های اضطراری شامل انتقال آب و مقررات محدود کننده برداشت آب برای نیروگاه‌هاست. در میان‌مدت و دراز مدت باید برای شیوه‌های جدید زندگی و معیشت و کسب و کار مناسب با کم‌آبی شدید هماهنگ شویم.