یک تشکل محیط‌زیستی در خوزستان هشدار داد

تبدیل بحران رسوب سد دز به توجیه سدسازی جدید





1 آذر 1405، 16:28

انجمن دوستداران طبیعت و محیط زیست خوزستان با اشاره به بحران رسوب‌گذاری در مخزن سد دز، خواستار بررسی مستقل و علمی منشأ رسوبات و راهکارهای مدیریت آن شد و هشدار داد که این بحران نباید به ابزاری برای توجیه ساخت سد بختیاری در بالادست تبدیل شود.

این انجمن در بیانیه‌ای اعلام کرد رسوب‌گذاری در مخزن سد دز مسئله‌ای تازه و غیرقابل پیش‌بینی نیست و مطالعات دانشگاهی و تخصصی طی دهه‌های گذشته درباره انباشت رسوبات، کاهش ظرفیت مفید مخزن و پیامدهای آن بر تأسیسات نیروگاهی و مدیریت منابع آب هشدار داده‌اند.

به گفته انجمن، به جای برخوردهای مقطعی با بحران رسوب، باید ریشه‌های این مسئله بررسی و راهکارهای علمی، اقتصادی و سازگار با محیط زیست در اولویت قرار گیرد. این تشکل همچنین تأکید کرده است که تخلیه رسوب از سد تنها یک اقدام فنی در داخل مخزن نیست و زمان تخلیه، دبی خروجی، غلظت مواد معلق و مدت استمرار عملیات می‌تواند بر کیفیت آب، حیات آبزیان، زیستگاه‌های رودخانه‌ای و مصارف پایین‌دست اثر بگذارد.

تبدیل بحران رسوب سد دز به توجیه سدسازی جدید
انجمن دوستداران طبیعت و محیط زیست خوزستان با اشاره به ورود جریان‌های غلیظ رسوبی به مخزن سد دز، خواستار بررسی مستقل منشأ، حجم، زمان انتقال و ویژگی‌های این رسوبات شده است. در این بیانیه پیشنهاد شده است برای مشخص شدن سازوکار انتقال رسوب، از داده‌های رسوب‌سنجی و هیدرولوژی، تصاویر ماهواره‌ای، پیمایش بستر رودخانه و مدل‌سازی جریان‌های چگال استفاده شود.
این انجمن همچنین خواستار بررسی سهم شاخه‌های مختلف رودخانه، به‌ویژه بختیاری و سزار، و نقش بارش‌های شدید، فرسایش دامنه‌ها، تغییر پوشش گیاهی و وضعیت زمین‌شناسی حوضه شده است.
یکی از محورهای اصلی این بیانیه، نگرانی از ارتباط دادن بحران رسوب سد دز با احداث سد بختیاری است. انجمن هشدار داده است که مبادا بحران رسوب‌گذاری سد دز به زمینه‌ای برای جلب افکار عمومی و توجیه ساخت یک سد بزرگ دیگر در بالادست تبدیل شود.

این تشکل معتقد است پیش از طرح چنین راهکاری باید سهم واقعی رسوبات شاخه بختیاری، میزان قابلیت تله‌اندازی مخزن پیشنهادی، عمر مفید سد و هزینه‌های بلندمدت نگهداری آن مشخص شود. در عین حال، انجمن تأکید کرده است که حتی در صورت به دام افتادن بخشی از رسوبات آینده در مخزن سد بختیاری، این اقدام رسوبات انباشته‌شده در سد دز را خارج نمی‌کند و به‌تنهایی بحران مدیریت رسوب را حل نخواهد کرد.

تبدیل بحران رسوب سد دز به توجیه سدسازی جدید
انجمن دوستداران طبیعت و محیط زیست خوزستان در بخش دیگری از بیانیه خود، نسبت به محدود شدن ارزیابی اقتصادی پروژه‌های سدسازی به هزینه احداث، ظرفیت ذخیره آب و میزان تولید برق انتقاد کرده است. به اعتقاد این انجمن، هزینه تخریب سرزمین، از دست رفتن سرمایه‌های طبیعی و پیامدهای بلندمدت اجتماعی و زیست‌محیطی نیز باید در ارزیابی پروژه‌ها لحاظ شود.

این انجمن جنگل‌های بلوط، مراتع، خاک، چشمه‌ها، رودخانه‌ها و تنوع زیستی زاگرس را «زیرساخت‌های طبیعی» تأمین و پایداری منابع آب دانسته و نسبت به پیامدهایی مانند تشدید فرسایش خاک، از دست رفتن زیستگاه‌ها، تغییر رژیم طبیعی جریان رودخانه، اختلال در انتقال رسوبات و مواد مغذی، تهدید معیشت جوامع محلی و افزایش فشار بر تالاب‌های پایین‌دست هشدار داده است.


این تشکل، مدیریت یکپارچه حوضه آبخیز کارون بزرگ را یکی از راهکارهای مقابله با بحران آب و رسوب در زاگرس دانسته است. حفاظت و احیای جنگل‌های بلوط و مراتع، شناسایی زیرحوضه‌های بحرانی تولید رسوب، کنترل فرسایش ناشی از جاده‌سازی، معدن‌کاری و تغییر کاربری، حفاظت از چشمه‌ها و آبخوان‌ها، مدیریت جریان‌های سیلابی و رسوبی، اصلاح بهره‌برداری از مخازن موجود و ایجاد سامانه پایش مستمر رسوب و کیفیت آب از جمله پیشنهادهای این انجمن است.

انجمن همچنین خواستار برگزاری یک نشست تخصصی مستقل با حضور سازمان آب و برق خوزستان، سازمان حفاظت محیط زیست، سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری، دانشگاه‌ها، مراکز پژوهشی، متخصصان مستقل، تشکل‌های محیط‌زیستی و نمایندگان جوامع محلی شده است. انتشار مطالعات توجیهی، اقتصادی و ارزیابی اثرات زیست‌محیطی سد بختیاری و بررسی آثار تجمعی سدها و طرح‌های انتقال آب بر کل حوضه کارون بزرگ نیز از دیگر درخواست‌های این انجمن است.

تبدیل بحران رسوب سد دز به توجیه سدسازی جدید
انجمن در پایان تأکید کرده است که با مدیریت علمی رسوب و اصلاح بهره‌برداری از سدهای موجود مخالف نیست، اما خواستار آن است که این اقدامات بر پایه شواهد علمی، شفافیت، پاسخ‌گویی و رعایت حقوق محیط زیست و جوامع محلی انجام شود. این تشکل همچنین با تبدیل هر بحران مدیریتی به توجیهی برای توسعه سازه‌های جدید، بدون محاسبه هزینه‌های تخریب سرزمین و آثار تجمعی آنها، مخالفت کرده است.

 

تبدیل بحران رسوب سد دز به توجیه سدسازی جدید

به اشتراک بگذارید:





نظر کاربران

نظری برای این پست ثبت نشده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مطالب مرتبط

هدف‌گذاری «جهاد روشنایی» برای استفاده از اراضی مازاد پادگان‌ها

هزار مگاوات برق خورشیدی روی زمین‌های مازاد پادگان‌ها

در میان ۶ دستگیرشده پرونده شکار غیرمجاز جوپار، یک محیط‌بان از استان همجوار حضور دارد

شکار غیرمجاز در لباس محیط‌‌بانی

شرکت آب منطقه‌ای یزد از طرح‌های دانشجویی حمایت می‌کند؛

فراخوان پژوهش‌های دانشگاهی برای مدیریت پایدار منابع آب یزد

گام راهبردی ساتبا برای پایداری و امنیت شبکه برق؛

اینورترهای خورشیدی در فهرست بومی‌سازی قرار گرفتند؛ قرارداد ۵ میلیون دلاری با شرکت‌های دانش‌بنیان

در نشست مشترک وزارت نیرو و اتاق بازرگانی سنندج بررسی شد؛

ظرفیت‌های راهبردی کردستان در صنعت آب و برق؛ لزوم رفع موانع ساختاری و توسعه صادرات خدمات فنی و مهندسی

در کارگاه آموزشی مدیریت بحران استان قزوین تأکید شد؛

ضرورت تقویت اقدامات پیشگیرانه و آمادگی روستاها در برابر مخاطرات سیلاب

در راستای صیانت از اکوسیستم آبی و حیات‌وحش منطقه؛

تورهای صیادی غیرمجاز در تالاب شهید شاهچراغی دامغان جمع‌آوری شد

برای توسعه گردشگری روستایی و رونق اقتصاد محلی؛

اجرای طرح «هر روستا یک بوم‌گردی» در ساری کلید خورد

بررسی ابعاد بحران آبخوان‌ها و پیامدهای آن؛

نشست هم‌اندیشی تشکل‌های محیط‌زیستی اصفهان با محوریت فرونشست زمین برگزار شد

برای افزایش آمادگی نیروهای حافظ محیط‌زیست؛

دوره بازآموزی سلاح و مهارت‌های عملیاتی محیط‌بانان اصفهان برگزار شد